Τις ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τη στρατηγική θέση της Ελλάδας σε μια περίοδο αυξανόμενης διεθνούς αστάθειας ανέδειξε η εκπομπή «Geopolitics» στη Ναυτεμπορική TV, με παρουσιαστή τον Σάββα Καλεντερίδη και καλεσμένο τον πρέσβη ε.τ. Γεώργιο Αϋφαντή.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις κινήσεις της Τουρκίας, στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας που διαμορφώνεται στην περιοχή, αλλά και στην ανάγκη η Ελλάδα να διαμορφώσει σαφή στρατηγική αποτροπής απέναντι στις συνεχείς αναθεωρητικές πιέσεις της Άγκυρας.
Ο Γιώργος Αϋφαντής ανέλυσε με λεπτομέρεια το γεωπολιτικό περιβάλλον που δημιουργούν οι διεθνείς εξελίξεις από τη Μέση Ανατολή μέχρι το Αιγαίο, ενώ ο Σάββας Καλεντερίδης έθεσε στο επίκεντρο της συζήτησης τα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, ενεργειακής ασφάλειας και στρατηγικής ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή.
Η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει νέα δεδομένα
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο Γιώργος Αϋφαντής τόνισε ότι η Τουρκία εφαρμόζει σταθερά μια πολιτική γεωπολιτικής πίεσης απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο έμπειρος διπλωμάτης υπογράμμισε ότι η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζει τα επιμέρους ζητήματα ως ανεξάρτητα μέτωπα, αλλά ως ενιαίο στρατηγικό πεδίο. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η τουρκική ηγεσία συνδέει το Αιγαίο, την Κύπρο, τη Λιβύη, τη Συρία και τις ενεργειακές εξελίξεις σε ένα συνολικό πλαίσιο αναθεωρητικής πολιτικής, με στόχο να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Τουρκία αξιοποιεί κάθε γεωπολιτική κρίση για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση απέναντι στη Δύση, ενώ προσπαθεί να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος παίκτης για το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Σάββας Καλεντερίδης στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της ελληνικής αποτροπής και επισήμανε ότι η Αθήνα πρέπει να αντιμετωπίσει τις εξελίξεις με στρατηγικό βάθος και όχι με λογική διαχείρισης της καθημερινότητας. Όπως τόνισε, η Ελλάδα οφείλει να διαμορφώσει μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική που θα στηρίζεται στην ισχύ, στις διεθνείς συμμαχίες και στην ξεκάθαρη υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Το Αιγαίο στο επίκεντρο της γεωπολιτικής έντασης
Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στις εξελίξεις στο Αιγαίο και στη συνεχιζόμενη τουρκική αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο Γιώργος Αϋφαντής υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει «γκρίζες ζώνες» μέσω μιας πολιτικής συνεχών πιέσεων, υπερπτήσεων, NAVTEX και διπλωματικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, εξήγησε ότι η Τουρκία επιδιώκει να μεταφέρει τη συζήτηση από το πλαίσιο του διεθνούς δικαίου σε ένα πεδίο πολιτικής διαπραγμάτευσης ισχύος.
Ο πρέσβης ε.τ. σημείωσε ακόμη ότι η ελληνική πλευρά πρέπει να παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις στην τουρκική αμυντική βιομηχανία και στις στρατιωτικές δυνατότητες της Άγκυρας, καθώς η Τουρκία επενδύει συστηματικά σε εξοπλισμούς, drones, ναυτικές δυνατότητες και προβολή ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.
Από την πλευρά του, ο Σάββας Καλεντερίδης επεσήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρά γεωπολιτικά πλεονεκτήματα, τα οποία όμως πρέπει να αξιοποιήσει μέσα από ενιαία στρατηγική αντίληψη. Όπως ανέφερε, η θέση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο, οι σχέσεις με την Κύπρο και το Ισραήλ, αλλά και ο ρόλος της ως ευρωπαϊκού πυλώνα σταθερότητας δημιουργούν σημαντικές δυνατότητες για την ελληνική διπλωματία.
Οι διεθνείς ισορροπίες και ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις διεθνείς εξελίξεις που επηρεάζουν άμεσα την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Γιώργος Αϋφαντής ανέλυσε τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η διεθνής τάξη βρίσκεται σε φάση μετάβασης. Όπως τόνισε, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι ενεργειακοί ανταγωνισμοί και οι εξελίξεις στην Ουκρανία δημιουργούν νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί με ρεαλισμό αλλά και αποφασιστικότητα.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι μεγάλες δυνάμεις λειτουργούν με βάση τα στρατηγικά τους συμφέροντα και όχι με όρους συναισθηματικών συμμαχιών. Για τον λόγο αυτό, όπως υποστήριξε, η Αθήνα οφείλει να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ και να επενδύσει σε πολυεπίπεδες διεθνείς συνεργασίες.
Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να εμφανίζεται ως παθητικός παρατηρητής των εξελίξεων, αλλά ως ενεργός γεωπολιτικός παράγοντας με πρωτοβουλίες και στρατηγική αυτοπεποίθηση. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις περιφερειακές συνεργασίες Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και στη σημασία των ενεργειακών και αμυντικών αξόνων που αναπτύσσονται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ανάγκη για εθνική στρατηγική
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέκτησε στη συζήτηση το ζήτημα της ελληνικής στρατηγικής απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις της εποχής.
Ο Γιώργος Αϋφαντής τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει σταθερό εθνικό σχεδιασμό με βάθος χρόνου, χωρίς αποσπασματικές αντιδράσεις και χωρίς λογική εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης. Όπως υπογράμμισε, η χώρα χρειάζεται συνδυασμό διπλωματίας, στρατιωτικής ισχύος και στρατηγικής σοβαρότητας ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις πιέσεις που δέχεται.
Από την πλευρά του, ο Σάββας Καλεντερίδης σημείωσε ότι η ελληνική κοινωνία πρέπει να αντιληφθεί το εύρος των γεωπολιτικών αλλαγών που συντελούνται στην περιοχή και να αντιμετωπίσει τις εξελίξεις με εθνική συνείδηση και στρατηγική ψυχραιμία.
Η εκπομπή «Geopolitics» στη Ναυτεμπορική TV ολοκληρώθηκε με αναφορές στις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα το επόμενο διάστημα σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερη περιοχή, με τους δύο συνομιλητές να συμφωνούν ότι η χώρα εισέρχεται σε περίοδο κρίσιμων γεωπολιτικών αποφάσεων.