Σαφή θέση ότι δεν ανατρέπονται οι ελληνοτουρκικές ισορροπίες από την πιθανή παραχώρηση αμερικανικών κινητήρων στην Τουρκία για το μαχητικό KAAN διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στη Ναυτεμπορική.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στα λεγόμενα «δώρα» του Ντόναλντ Τραμπ προς την Άγκυρα, με αφορμή τις πληροφορίες ότι το State Department ενημέρωσε το Κογκρέσο για την προμήθεια περίπου 70-80 κινητήρων προς την Τουρκία για τα υπό ανάπτυξη τουρκικά μαχητικά KAAN.
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος ξεκαθάρισε ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως στρατηγική ανατροπή. Όπως είπε, πρόκειται για κινητήρες που προορίζονται για αεροσκάφη τα οποία, σύμφωνα με το τουρκικό χρονοδιάγραμμα, θα μπορούσαν να εμφανιστούν επιχειρησιακά μετά από αρκετά χρόνια, εφόσον φυσικά το πρόγραμμα προχωρήσει όπως σχεδιάζεται.
Ο ίδιος αμφισβήτησε ευθέως το κατά πόσο το KAAN μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό μαχητικό πέμπτης γενιάς. Όπως ανέφερε, η Τουρκία δεν έχει προηγούμενη εμπειρία κατασκευής μαχητικών δεύτερης, τρίτης ή τέταρτης γενιάς, όμως παρουσιάζει το KAAN απευθείας ως πέμπτης γενιάς. Κατά την εκτίμησή του, αυτό δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τις πραγματικές τεχνολογικές δυνατότητες του προγράμματος.
Ο αντιναύαρχος ε.α. σημείωσε ότι μαχητικό πέμπτης γενιάς δεν σημαίνει απλώς ένα νέο σκάφος με ισχυρούς κινητήρες. Απαιτεί προηγμένα ηλεκτρονικά, αισθητήρες, όπλα, συστήματα αποστολής και συνολική τεχνολογία αντίστοιχη με πλατφόρμες όπως το F-35. Επισήμανε μάλιστα ότι κανείς δεν έχει λόγο να δώσει στην Τουρκία τεχνολογία που θα δημιουργούσε έναν μελλοντικό ανταγωνιστή.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο θέμα των F-35. Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος υπογράμμισε ότι, με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα όσο παραμένει άλυτο το ζήτημα των ρωσικών S-400.
«Εάν δεν διώξει τους S-400, δεν περνάει αυτό. Τελειώσαμε», ήταν το νόημα της παρέμβασής του.
Ακόμη και στο υποθετικό σενάριο απομάκρυνσης των S-400, ο ίδιος εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν θα μπορούσε να παραλάβει F-35 πριν από το 2035. Μέχρι τότε, όπως είπε, η Ελλάδα θα έχει ήδη προχωρήσει πολύ περισσότερο στον δικό της σχεδιασμό, με τα F-35 και τις υπόλοιπες πλατφόρμες τέταρτης και πέμπτης γενιάς.
Ο Εγκολφόπουλος στάθηκε και στις δυσκολίες που υπάρχουν γύρω από τους S-400. Όπως υποστήριξε, δεν είναι απλό να επιστραφούν ή να μεταφερθούν, καθώς απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της Ρωσίας, η οποία έχει κρίσιμο ρόλο στα ηλεκτρονικά και στο λογισμικό του συστήματος. Παράλληλα, αμφισβήτησε το σενάριο αποθήκευσής τους υπό αμερικανική επιτήρηση, διερωτώμενος γιατί η Μόσχα θα δεχόταν κάτι τέτοιο ενώ βρίσκεται σε πλήρη αντιπαράθεση με το ΝΑΤΟ.
Ο αντιναύαρχος ε.α. επανέφερε επίσης το ζήτημα της επιχειρησιακής κατάστασης της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Όπως είπε, η Τουρκία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα διαθεσιμότητας στα αεροσκάφη της, καθώς έχει να λάβει ανταλλακτικά για χρόνια. Εκτίμησε μάλιστα ότι η διαθεσιμότητα των τουρκικών αεροσκαφών βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Κατά τον ίδιο, είναι λάθος να δημιουργείται κλίμα πανικού στην Ελλάδα για τους κινητήρες του KAAN, όταν το ερώτημα είναι πόσα πραγματικά επιχειρησιακά αεροσκάφη θα μπορεί να διαθέτει η Τουρκία τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος σχολίασε τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αναφέρθηκε στη δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι ο Τούρκος ηγέτης «τον ακούει» και ότι έκανε όσα του ζήτησε, επισημαίνοντας πως αυτό είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να σταθεί κανείς.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ο Ερντογάν φέρεται να ζήτησε την παρουσία του Τραμπ στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, επειδή γνωρίζει ότι εκεί αναμένεται να υπάρξει μεγάλη ένταση γύρω από τα νατοϊκά ζητήματα. Κατά την εκτίμησή του, αν ο Τραμπ δεν πήγαινε και οι Ηνωμένες Πολιτείες εκπροσωπούνταν σε χαμηλότερο επίπεδο, η όποια αποτυχία της Συνόδου θα χρεωνόταν στην Τουρκία ως χώρα υποδοχής.
Ο Εγκολφόπουλος συνέδεσε τη συνολική εικόνα με τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και της Κύπρου για τον αμερικανικό σχεδιασμό. Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ επενδύουν σημαντικά στον κάθετο άξονα και στις υποδομές που συνδέουν τη Μέση Ανατολή με την περιοχή, εκτιμώντας ότι αυτές οι κινήσεις έχουν πολύ μεγαλύτερη στρατηγική αξία για το άμεσο μέλλον από την πιθανή παραχώρηση κινητήρων στην Τουρκία για αεροσκάφη που μπορεί να εμφανιστούν μετά το 2032.
Συμπερασματικά, η Τουρκία μπορεί να κερδίσει μια επικοινωνιακή ανάσα και πιθανώς μια τεχνική διευκόλυνση για το KAAN, όμως ούτε αποκτά υπεροπλία ούτε επιστρέφει αυτόματα στο πρόγραμμα των F-35. Για τον Γιάννη Εγκολφόπουλο, η μεγάλη εικόνα είναι διαφορετική: το τουρκικό αφήγημα περί άμεσης ανατροπής ισορροπιών δεν στέκει, ενώ το πραγματικό πρόβλημα της Άγκυρας παραμένει η επιχειρησιακή της αεροπορική ισχύς.