Σε μια συνολική αποτίμηση της τουρκικής στρατηγικής, της αυξανόμενης έντασης ανάμεσα στην Άγκυρα και το Ισραήλ, αλλά και του πολέμου των drones στην Ουκρανία, προχώρησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης. Προειδοποίησε ότι η Τουρκία εφαρμόζει στην πράξη ένα δόγμα «ζωτικού χώρου», ενώ αναφέρθηκε ακόμη και σε σενάριο ισραηλινού πλήγματος εναντίον του τουρκικού κατοχικού στρατού στην Κύπρο.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» ως δόγμα ζωτικού χώρου
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης ξεκίνησε την παρέμβασή του από τη συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα έχει επιστρέψει στις πάγιες αναθεωρητικές αντιλήψεις της.
«Η Τουρκία επανήλθε στις εργοστασιακές της ρυθμίσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας την πολιτική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με το δόγμα του «ζωτικού χώρου», το γνωστό Lebensraum.
Σύμφωνα με τον αντιστράτηγο ε.α., η λογική αυτή θέλει μια περιφερειακή δύναμη να θεωρεί ότι δεν διαθέτει αρκετό χώρο για να αναπτυχθεί και, κατά συνέπεια, να διεκδικεί τον χώρο των γειτόνων της. Όπως υποστήριξε, ο ευκολότερος στόχος αυτής της πολιτικής είναι η Ελλάδα.
Η σύγχρονη έκφραση του τουρκικού αναθεωρητισμού, κατά τον ίδιο, είναι η «Γαλάζια Πατρίδα», την οποία περιέγραψε ως μια «γεωπολιτική επιχωμάτωση του μισού Αιγαίου».
«Είναι σαν να πάρουμε τις μπουλντόζες, να μπαζώσουμε το Αιγαίο μέχρι τον 25ο Μεσημβρινό και να πούμε ότι αυτό είναι τουρκικό έδαφος», εξήγησε, υπογραμμίζοντας ότι οι συγκεκριμένες διεκδικήσεις δεν στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο, αλλά στον νεοοθωμανικό οραματισμό της τουρκικής ηγεσίας.
Το μήνυμα του Ισραήλ προς τον Ερντογάν
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κλιμακούμενη σύγκρουση ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον Ιωάννη Μπαλτζώη, η ισραηλινή πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την επικράτηση του νεοοθωμανικού σχεδίου του Ερντογάν.
Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε και το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ στη Συρία, σε μικρή απόσταση από τα τουρκικά σύνορα. Όπως σημείωσε, το συγκεκριμένο χτύπημα ενόχλησε ιδιαίτερα την Άγκυρα, καθώς απέδειξε ότι το Ισραήλ είναι αποφασισμένο να προσβάλλει εγκαταστάσεις ή στρατιωτικό υλικό που θεωρεί ότι μπορούν να απειλήσουν την ασφάλειά του.
Παράλληλα, χαρακτήρισε «δώρο του Τραμπ στον Ερντογάν» την αμερικανική απόφαση να πάψει η Συρία να αντιμετωπίζεται ως τρομοκρατικό κράτος. Εμφανίστηκε, ωστόσο, επιφυλακτικός απέναντι στις μεταβαλλόμενες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου, λέγοντας ότι αποδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα στις θέσεις σταθερότερων παραγόντων της αμερικανικής διοίκησης, όπως ο Μάρκο Ρούμπιο.
Σενάριο ισραηλινού πλήγματος στα κατεχόμενα
Το πιο ανησυχητικό σημείο της παρέμβασής του αφορούσε την Κύπρο. Επικαλούμενος ανάλυση του Modern Diplomacy, ο Ιωάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε σε σενάριο ισραηλινού πλήγματος στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της νήσου, με στόχο δυνάμεις του τουρκικού κατοχικού στρατού.
Ξεκαθάρισε ότι ένας τέτοιος στόχος δεν θα αφορούσε την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά τις παράνομες τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις που βρίσκονται στα κατεχόμενα. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει στο παρελθόν επιχειρήσεις σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις, δείχνοντας ότι διαθέτει τόσο τις δυνατότητες όσο και την επιχειρησιακή αποφασιστικότητα.
«Τα κατεχόμενα είναι κατεχόμενα», τόνισε, ασκώντας κριτική στην εγκατάλειψη της διεκδίκησης για απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών. Παράλληλα, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για το μοντέλο της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, θέτοντας το ερώτημα σε ποιο άλλο μέρος του κόσμου έχει εφαρμοστεί και λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα.
Στάθηκε επίσης σε δήλωση του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, σύμφωνα με την οποία η Άγκυρα «επικαιροποιεί σχολαστικά τη στρατιωτική της ετοιμότητα στην Κύπρο». Κατά την ερμηνεία του Ιωάννη Μπαλτζώη, η δήλωση αυτή συνδέεται ευθέως με την ισραηλινή δραστηριότητα στη νότια Συρία και τη στενότερη συνεργασία Ισραήλ και Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η συζήτηση συνδέθηκε και με την παρουσία τουρκικών F-16 στα κατεχόμενα, τα οποία, όπως επισημάνθηκε, δεν έχουν αποσυρθεί. Το γεγονός δείχνει ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται στη ρητορική, αλλά ενισχύει σταδιακά τη στρατιωτική της παρουσία.
«Ο Ερντογάν αντιστρέφει την πραγματικότητα»
Σχολιάζοντας τις νέες επιθέσεις του Ερντογάν εναντίον του Ισραήλ, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ κατηγόρησε τον Τούρκο πρόεδρο ότι χρησιμοποιεί συστηματικά την τακτική της αντιστροφής της πραγματικότητας.
«Αυτά που κάνει ο ίδιος τα χρεώνει στους άλλους», ανέφερε, παραπέμποντας και στη συμπεριφορά της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα, την οποία κατηγορεί για προκλήσεις την ώρα που η ίδια αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Κατά τον Ιωάννη Μπαλτζώη, ο Ερντογάν δεν επιδιώκει να καταστεί ηγέτης του αραβικού κόσμου, καθώς οι αραβικοί λαοί διατηρούν βαριά ιστορική μνήμη από την οθωμανική κυριαρχία. Αντιθέτως, φιλοδοξεί να εμφανιστεί ως ηγέτης ολόκληρου του ισλαμικού κόσμου.
Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε τη σχέση του με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, τη χρήση του χαιρετισμού της «Ραμπιά», αλλά και τη στήριξη που, όπως υποστήριξε, παρέχει η Τουρκία στη Χαμάς και σε άλλα ισλαμιστικά δίκτυα.
Η Τουρκία χρησιμοποιεί την Αμερική και την Ευρώπη
Ο αντιστράτηγος ε.α. άσκησε κριτική και στην αμερικανική αντίληψη για την Τουρκία. Όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να πιστεύουν –λανθασμένα κατά τον ίδιο– ότι η Άγκυρα αποτελεί έναν πολύτιμο σύμμαχο λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της ισχύος της στο ΝΑΤΟ και του ρόλου της σε Συρία και Κουρδικό.
«Η Αμερική θεωρεί ότι η Τουρκία είναι το παιδί που θα κάνει όλες τις βρώμικες δουλειές. Στην πραγματικότητα, όμως, η Τουρκία χρησιμοποιεί την Αμερική και την Ευρώπη», επισήμανε.
Παρομοίασε την τουρκική πολιτική με εκκρεμές που μετακινείται ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία, αποσπώντας κάθε φορά τα μεγαλύτερα δυνατά ανταλλάγματα.
Για τον Αμερικανό διπλωμάτη Τομ Μπάρακ σημείωσε ότι έχει υποπέσει σε σοβαρά λάθη, ιδιαίτερα με τις δηλώσεις του για τα Υψίπεδα του Γκολάν. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η κλήση του για διαβουλεύσεις στην Ουάσιγκτον αποτελεί σημαντική εξέλιξη, πίσω από την οποία διακρίνεται και η δυσαρέσκεια του Μάρκο Ρούμπιο.
Ελληνική κυριαρχία στον αέρα – Το κενό στα drones
Αναφερόμενος στον ελληνοτουρκικό συσχετισμό δυνάμεων, ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η απόφαση της Άγκυρας να αποκτήσει τους ρωσικούς S-400 είχε βαρύ κόστος για την τουρκική Πολεμική Αεροπορία.
«Η ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν υπερισχύει απλώς, αλλά κυριαρχεί πλέον», τόνισε.
Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία διαθέτει ισχυρό πλεονέκτημα στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων. Η Ελλάδα, όπως είπε, έχει καθυστερήσει σημαντικά στην ανάπτυξη drones, παρότι πλέον επιχειρεί να καλύψει το χαμένο έδαφος με ταχύτερους ρυθμούς.
Ο πόλεμος των drones στην Ουκρανία
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ περιέγραψε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως έναν πόλεμο που διεξάγεται πλέον σε μεγάλο βαθμό με drones.
Υποστήριξε ότι η Βρετανία έχει παραδώσει δεκάδες χιλιάδες μη επανδρωμένα συστήματα στο Κίεβο, ενώ ευρωπαϊκά εργοστάσια συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ουκρανική πλευρά. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη χαρτογράφηση των ρωσικών ραντάρ και των αντιαεροπορικών συστημάτων επιτρέπει στα ουκρανικά drones να ακολουθούν ασφαλέστερες διαδρομές προς στόχους ακόμη και στη Μόσχα ή την Αγία Πετρούπολη.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Μόσχα δύσκολα θα προσέλθει σε ουσιαστική διαπραγμάτευση πριν εξασφαλίσει τους βασικούς στρατιωτικούς στόχους της στο Ντονμπάς.
Το συμπέρασμά του ήταν σαφές και δυσοίωνο: η τεχνητή νοημοσύνη, τα drones και τα όπλα ακριβείας οδηγούν τις πολεμικές αναμετρήσεις σε μια εντελώς διαφορετική εποχή. Μια εποχή για την οποία η Ελλάδα οφείλει να προετοιμαστεί εγκαίρως, χωρίς αυταπάτες και χωρίς άλλες καθυστερήσεις.