Υπάρχουν πόλεμοι που κρίνονται στον αέρα, υπάρχουν πόλεμοι που κρίνονται στη θάλασσα και υπάρχουν πόλεμοι που κρίνονται στο έδαφος. Στην περίπτωση του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδείξει πολλές φορές ότι μπορούν να πλήξουν στόχους με αεροπορικές επιδρομές, πυραύλους cruise και ναυτικές δυνάμεις. Ωστόσο, παρά τις συνεχείς ανταλλαγές πυρών, τις επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων και τη γενικότερη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, ένα ερώτημα παραμένει.
Γιατί η Ουάσινγκτον δεν προχωρά στο επόμενο βήμα, δηλαδή σε μια πλήρους κλίμακας χερσαία εισβολή στο Ιράν; Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, όπου ΗΠΑ και Ιράν αντάλλαξαν εκ νέου επιθέσεις πριν ακολουθήσει μια εύθραυστη παύση των επιχειρήσεων, η συζήτηση αυτή επανήλθε στο προσκήνιο.
Η απάντηση δεν είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν την ισχύ. Το αμερικανικό στράτευμα παραμένει μακράν η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μια επίγεια εισβολή θα μπορούσε να πετύχει τους στρατηγικούς της στόχους χωρίς να οδηγήσει σε ένα τεράστιο οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κόστος. Και όπως φαίνεται, τόσο το Πεντάγωνο όσο και η κυβέρνηση Τραμπ θεωρούν ότι το ρίσκο είναι εξαιρετικά μεγάλο.
Το Ιράν Δεν Είναι Ιράκ
Ο σημαντικότερος λόγος είναι η ίδια η γεωγραφία και το μέγεθος του Ιράν. Πρόκειται για μια χώρα σχεδόν τετραπλάσια σε έκταση από το Ιράκ, με πληθυσμό που ξεπερνά τα 90 εκατομμύρια και με ορεινό ανάγλυφο που ευνοεί απόλυτα τον αμυνόμενο.
Ακόμη και αν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αποκτούσαν απόλυτη αεροπορική υπεροχή τις πρώτες ημέρες ενός πολέμου, η πραγματική δυσκολία θα ξεκινούσε τη στιγμή που οι χερσαίες δυνάμεις θα επιχειρούσαν να προχωρήσουν στο εσωτερικό της χώρας. Τα βουνά Ζάγκρος, οι μεγάλες αποστάσεις, οι περιορισμένοι άξονες προέλασης και η δυνατότητα του Ιράν να οργανώσει πολυεπίπεδη άμυνα θα μετέτρεπαν κάθε επιχείρηση σε έναν πόλεμο φθοράς.
Το Πεντάγωνο γνωρίζει πολύ καλά ότι η κατάληψη μιας πρωτεύουσας δεν σημαίνει και νίκη. Το απέδειξαν το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Ακόμη και αν η Τεχεράνη δεχόταν ισχυρά πλήγματα ή έπεφτε, θα ακολουθούσε πιθανότατα ένας πολυετής ανταρτοπόλεμος με συμμετοχή των Φρουρών της Επανάστασης, των δυνάμεων Basij και δεκάδων παραστρατιωτικών οργανώσεων.
Παράλληλα, το Ιράν διαθέτει ένα τεράστιο δίκτυο υπόγειων εγκαταστάσεων, αποθηκών πυραύλων, διοικητικών κέντρων και σηράγγων, σχεδιασμένων ακριβώς για να συνεχίσουν να λειτουργούν ακόμη και μετά από μαζικούς βομβαρδισμούς. Αυτό σημαίνει ότι η αεροπορική ισχύς από μόνη της δύσκολα θα εξουδετέρωνε πλήρως τις δυνατότητες της χώρας.
Επιπλέον, το Ιράν έχει αφιερώσει δεκαετίες στην προετοιμασία ενός αμυντικού δόγματος που βασίζεται στην εξάντληση του αντιπάλου. Δεν προσπαθεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ σε συμβατική ισχύ. Προσπαθεί να κάνει το κόστος μιας εισβολής τόσο υψηλό ώστε να αποτρέψει οποιαδήποτε πολιτική ηγεσία από το να τη διατάξει.
Τα Πυρομαχικά και η Κίνα
Ο δεύτερος και ίσως πιο επίκαιρος λόγος αφορά κάτι που δεν συζητιέται συχνά δημόσια. Τα αποθέματα προηγμένων πυρομαχικών.
Οι τελευταίοι μήνες έδειξαν ότι ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν ανεξάντλητα αποθέματα πυραύλων ακριβείας και κυρίως αναχαιτιστικών συστημάτων όπως οι Patriot και οι THAAD. Οι συνεχείς επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή απαιτούν τεράστιες ποσότητες πανάκριβων πυραύλων, ενώ παράλληλα η Ουάσινγκτον πρέπει να διατηρεί υψηλή ετοιμότητα και για άλλες περιοχές, κυρίως τον Ινδο-Ειρηνικό. Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες, η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να μην προχωρήσει σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση, καθώς υπήρχαν ανησυχίες για τη μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων, παρότι το Πεντάγωνο υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν επαρκείς δυνατότητες.
Και εδώ εμφανίζεται η Κίνα.
Για τους Αμερικανούς στρατηγικούς σχεδιαστές, η μεγαλύτερη απειλή των επόμενων δεκαετιών δεν θεωρείται το Ιράν αλλά το Πεκίνο. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαντλήσουν μεγάλο μέρος των αποθεμάτων πυραύλων τους σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τότε η αποτρεπτική τους ισχύς απέναντι στην Κίνα ενδέχεται να μειωθεί αισθητά.
Με απλά λόγια, το Πεντάγωνο δεν εξετάζει ποτέ έναν πόλεμο απομονωμένα. Υπολογίζει πάντα τι θα συμβεί αν ξεσπάσει και δεύτερη κρίση ταυτόχρονα. Και αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που η Ουάσινγκτον εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτική.
Υπάρχει όμως και μια ακόμη διάσταση. Το Ιράν δεν θα πολεμούσε μόνο μέσα στα σύνορά του. Διαθέτει ένα ευρύ δίκτυο συμμάχων και οργανώσεων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ενώ μπορεί να απειλήσει κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, με κυριότερη τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Ακόμη και περιορισμένες επιχειρήσεις στην περιοχή έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες στις αγορές και στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Μια χερσαία εισβολή θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, να επηρεάσει τις τιμές της ενέργειας, να πλήξει την παγκόσμια οικονομία και να οδηγήσει σε γενικευμένη αποσταθεροποίηση.
Για μια αμερικανική κυβέρνηση, ειδικά σε περίοδο έντονων διεθνών ανταγωνισμών, ένα τέτοιο σενάριο θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνο.
Αμοιβαία Αποτροπή
Συχνά ακούμε ότι η αποτροπή αφορά το Ιράν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην πραγματικότητα, η αποτροπή λειτουργεί και αντίστροφα.
Οι ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές στο Ιράν. Το Ιράν όμως έχει δημιουργήσει αρκετές δυνατότητες ώστε να αυξήσει δραματικά το κόστος μιας αμερικανικής χερσαίας επιχείρησης.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που βλέπουμε κυρίως αεροπορικές επιδρομές, ναυτικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις, οικονομικές κυρώσεις και επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων, αντί για μαζική ανάπτυξη εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν επίσης ότι, παρά την ένταση και τις εκατέρωθεν επιθέσεις, τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης μέσω διπλωματικών διαύλων. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει εξαφανιστεί. Αντίθετα, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη και μια νέα επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο κύκλο κλιμάκωσης.
.pentapostagma