Ήταν 16 Ιουλίου 2016, λίγες ώρες μετά την αποτυχημένη απόπειρα ανατροπής της τουρκικής κυβέρνησης. Ένα τουρκικό στρατιωτικό ελικόπτερο τύπου Black Hawk προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης, έχοντας επιβαίνοντες οκτώ στελέχη των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια υπόθεση που δεν θα περιοριζόταν στο ζήτημα του ασύλου. Η παρουσία των οκτώ στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε νομικό, διπλωματικό και ζήτημα ασφαλείας, με την Αθήνα να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις σχέσεις με την Άγκυρα και στις αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Από την Αλεξανδρούπολη στην Αθήνα
Οι οκτώ στρατιωτικοί υποστήριξαν ότι ήταν μέλη πληρωμάτων ελικοπτέρων που είχαν κληθεί να μεταφέρουν τραυματίες και ότι δεν γνώριζαν εξαρχής πως βρισκόταν σε εξέλιξη απόπειρα πραξικοπήματος.
Σύμφωνα με τη δική τους εκδοχή, τα πληρώματα δέχθηκαν πυρά και αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την Τουρκία, κατευθυνόμενα προς την Ελλάδα.
Η πρώτη δικαστική εξέλιξη αφορούσε την παράνομη είσοδο στη χώρα. Ελληνικό δικαστήριο επέβαλε στους οκτώ ποινή φυλάκισης δύο μηνών με τριετή αναστολή, αναγνωρίζοντας ελαφρυντικές περιστάσεις που συνδέονταν με τις συνθήκες υπό τις οποίες εγκατέλειψαν την Τουρκία.
Για λόγους ασφαλείας, οι οκτώ μετακινήθηκαν αρχικά από την Αλεξανδρούπολη στην Καβάλα και στη συνέχεια στην Αθήνα. Οι ελληνικές Αρχές αντιμετώπιζαν ήδη την υπόθεση ως ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς υπήρχαν φόβοι για την ασφάλεια των αιτούντων άσυλο.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επέμενε στην έκδοσή τους. Το αίτημα της Άγκυρας αφορούσε κατηγορίες που συνδέονταν με συμμετοχή στην απόπειρα πραξικοπήματος και άλλα σοβαρά αδικήματα. Οι οκτώ, από την πλευρά τους, υποστήριζαν ότι δεν είχαν καμία συμμετοχή και ότι η επιστροφή τους θα έθετε σε κίνδυνο τη ζωή τους.
Η μεγάλη δικαστική μάχη
Η υπόθεση πέρασε από διαδοχικά δικαστικά στάδια. Σε πρώτο επίπεδο υπήρξαν διαφορετικές αποφάσεις για την έκδοση ορισμένων από τους οκτώ, γεγονός που οδήγησε την υπόθεση στο Συμβούλιο του Αρείου Πάγου.
Στις 26 Ιανουαρίου 2017, ο Άρειος Πάγος απέρριψε τελικά τα αιτήματα έκδοσης και για τους οκτώ. Στο σκεπτικό που δημοσιοποιήθηκε τότε επισημάνθηκαν, μεταξύ άλλων, ανησυχίες σχετικά με τις συνθήκες που θα αντιμετώπιζαν σε περίπτωση επιστροφής στην Τουρκία και το κατά πόσο θα μπορούσαν να τύχουν δίκαιης δίκης.
Η απόφαση αποτέλεσε κομβικό σημείο της υπόθεσης, καθώς η ελληνική Δικαιοσύνη έβαλε φρένο στην έκδοση των οκτώ στην Τουρκία, ανεξάρτητα από τις πολιτικές και διπλωματικές πιέσεις που είχαν ασκηθεί.
Η δικαστική διαδικασία για το άσυλο συνεχίστηκε ξεχωριστά. Ένας από τους οκτώ έλαβε τελικά άσυλο στην Ελλάδα, ενώ ακολούθησαν νέες προσφυγές και διαδικασίες για τους υπόλοιπους.
Ο φόβος της απαγωγής και τα χρόνια υπό αυξημένη προστασία
Η ιστορία των οκτώ δεν τελείωσε με την απόφαση για την έκδοσή τους. Για μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμειναν υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας, καθώς υπήρχαν φόβοι για πιθανή απόπειρα εντοπισμού ή απαγωγής τους.
Το 2018, μετά τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου προφυλάκισης, οι οκτώ αφέθηκαν ελεύθεροι από την κράτηση. Οι Αρχές, ωστόσο, συνέχισαν να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία τους και η ακριβής τοποθεσία όπου φιλοξενούνταν παρέμεινε απόρρητη.
Αυτό το κομμάτι της υπόθεσης φωτίζει και τις άγνωστες πτυχές που επανέρχονται σήμερα μέσα από το νέο αφιέρωμα της «Μέδουσας»: τους χώρους όπου έζησαν, τις συνθήκες απομόνωσης, την αγωνία για τις οικογένειές τους και τις προσπάθειες να παραμείνουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Στο υλικό παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, αδημοσίευτες φωτογραφίες και βίντεο, ενώ ιδιαίτερη θέση έχει η καταγραφή των χώρων στους οποίους φιλοξενήθηκαν. Στους τοίχους εμφανίζονται ακόμη ζωγραφιές των παιδιών τους, ενώ ένα ποίημα και προσωπικό υλικό αποτυπώνουν μέρος της περιόδου που πέρασαν στην Ελλάδα.
Η προειδοποίηση πριν από το πραξικόπημα
Στο αφιέρωμα μιλά και ο τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος, ο οποίος αναφέρεται στην ενημέρωση που είχε προηγηθεί της απόπειρας πραξικοπήματος.
Όπως αναφέρει, το ΓΕΕΘΑ είχε ενημερώσει από τον Μάιο του 2016 την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία για το ενδεχόμενο εκδήλωσης πραξικοπήματος στην Τουρκία και, σύμφωνα με την αφήγησή του, η ελληνική πλευρά βρισκόταν σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας.
Ο τότε αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Άμυνας Δημήτρης Βίτσας περιγράφει την πρώτη αντίδραση της ελληνικής πλευράς μετά την προσγείωση του ελικοπτέρου, καθώς υπήρχε αρχικά το ενδεχόμενο να πρόκειται για προβοκάτσια. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, έγινε σαφές ότι οι οκτώ ζητούσαν πολιτικό άσυλο.
Η κρυφή φιλοξενία δίπλα στην τουρκική πρεσβεία
Μία από τις πιο ιδιαίτερες πτυχές της υπόθεσης αφορά τη φιλοξενία ενός από τους οκτώ σε διαμέρισμα της Μιράντας Ξαφά, σε απόσταση αναπνοής από την τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα.
Η ίδια περιγράφει στο αφιέρωμα τις συνθήκες υπό τις οποίες φιλοξενήθηκε ο Τούρκος αξιωματικός για περίπου δέκα ημέρες, αλλά και τον φόβο που υπήρχε για το ενδεχόμενο να εντοπιστεί.
Σύμφωνα με την αφήγησή της, η εγγύτητα με την τουρκική πρεσβεία δημιουργούσε πρόσθετη ανησυχία και ο φιλοξενούμενος απέφευγε ακόμη και να εμφανιστεί στο μπαλκόνι.
Στην ίδια ιστορία αναφέρεται και ο δικηγόρος Χρίστος Μυλωνόπουλος, ο οποίος μιλά για τον φόβο απαγωγής και τα μέτρα που λαμβάνονταν ώστε οι οκτώ να μην μπορούν εύκολα να εντοπιστούν.
Ο Απόστολος Δοξιάδης, από την πλευρά του, περιγράφει τη δική του εμπλοκή στην υπόθεση και τη γνωριμία του με τους οκτώ, ενώ το αφιέρωμα καταγράφει και στιγμές από την επανένωσή τους με τις οικογένειές τους μετά τη διέλευση του Έβρου.
Πού βρίσκονται σήμερα οι 8
Δέκα χρόνια μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα, κανείς από τους οκτώ Τούρκους αξιωματικούς δεν βρίσκεται πλέον στη χώρα.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Euronews και πληροφορίες από τους δικηγόρους τους, οι οκτώ έφυγαν από την Ελλάδα σταδιακά πριν από περίπου 4-5 χρόνια, καθώς δεν αισθάνονταν ασφαλείς.
Οι περισσότεροι φέρεται να εγκαταστάθηκαν αρχικά σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως στο Βέλγιο, ενώ αναφέρονται επίσης η Γερμανία και ο Καναδάς. Οι ακριβείς σημερινοί τόποι διαμονής τους δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, για λόγους ασφαλείας.
Το 2018, μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών στην Ελλάδα και την απελευθέρωσή τους από την κράτηση, οι οκτώ είχαν τεθεί υπό αυστηρή προστασία σε άγνωστη τοποθεσία στην Αττική, ενώ ήδη τότε είχαν εκφράσει, μέσω των συνηγόρων τους, την πρόθεση να εγκατασταθούν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
neakriti.gr