Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας
Μετά την de facto αποχώρηση των ΗΠΑ από την Ευρώπη, επίκειται και η οριστική της αποχώρηση από τη Μέση Ανατολή.
Οι ΗΠΑ άφησαν έκπληκτη την υφήλιο, πόσο μάλλον τους επί μακρόν Ευρωπαίους συμμάχους τους, όταν, προκειμένου να επιτύχουν μια ειρήνευση στο Ουκρανικό, απέσυραν την περαιτέρω χρηματική τους υποστήριξη και ουσιαστικά προανήγγειλαν ότι δεν θα πολεμήσουν τους Ρώσους προς χάριν των Ευρωπαίων, αν αυτοί δεν εξοπλιστούν αντιστοίχως. Και ενώ η παγκοσμιοποίηση εξωθεί τις ευεπίφορες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε αντιρωσικούς λεονταρισμούς, η πολεμική της βιομηχανία αρνείται πεισματικά, και απολύτως δικαιολογημένα, να εμπιστευτεί αυτές τις θεμελιωδώς μη αλληλέγγυες και, πλέον, γελοιωδώς παραληρηματικές ηγεσίες. Χωρίς όμως την παραμικρή αίσθηση οίκτου ή αλληλεγγύης, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να απαιτούν την αύξηση των αμυντικών δαπανών και τη συνεχιζόμενη ενεργειακή απεμπλοκή της Ευρώπης από τους φθηνούς ρωσικούς υδρογονάνθρακες, επωφελούμενες από τις στρατιωτικές και ενεργειακές αγορές που εξαναγκάζεται να κάνει η Ευρώπη για να υποστηρίξει την ασθμαίνουσα βιομηχανική παραγωγή της και τους εξοπλισμούς που απαιτεί ο πολεμοκάπηλος μαξιμαλισμός της. Την ίδια στιγμή οι διαβρωμένες κοινωνίες της αρνούνται τη στράτευση, και μόνο το ένα τρίτο των ικανών να φέρουν όπλα προτίθεται να υπερασπίσει την πατρίδα του σε περίπτωση ρωσικής εισβολής. Παρά το γεγονός όμως ότι η ευρωπαϊκή άμυνα φλερτάρει με τα όρια του φαιδρού, οι πάλαι ποτέ σύμμαχοι τους Αμερικάνοι, δεν προτίθενται να τους βοηθήσουν αφού πλέον οι γαιοστρατηγικές τους βλέψεις δεν τους συμπεριλαμβάνουν όπως στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Αντιστοίχως, η ανθεκτικότητα του Ιράν και η δυσανάλογα επαχθής προοπτική κατανίκησής του, εξωθούν τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από αυτόν τον πόλεμο, αφήνοντας πίσω τους ένα Ιράν ως τοπικό ηγεμόνα. Μια θέση που διασφαλίζεται , αφενός, μέσω του ελέγχου των υδρογονανθράκων του Κόλπου μέσω των «διοδίων» που θα επιβάλλει στη διεθνή ναυτιλία και, αφετέρου, με την κατίσχυση του επί των εύθραυστων και ευεπίφορων σε μόχλευση πετρομοναρχιών του Κόλπου. Εξάλλου, οι μειονότητες της περιοχής που εργαλειοποιήθηκαν από τις ΗΠΑ προδόθηκαν επανειλημμένα και αναίσχυντα από αυτές, μειώνοντας έτι περαιτέρω το κύρος τους στην περιοχή και αποδεικνύοντας αδιαμφισβήτητα τους πάσι την πλήρη αφερεγγυότητά τους και την απόλυτη ηθική κατάρρευσή τους ως σύμμαχο στη διεθνή κονίστρα. Προς επίρρωσην αυτού του επιχειρήματος, προστίθενται οι άτακτες και ανεύθυνες προς τους τοπικούς συνεργάτες τους αποχωρήσεις της Αμερικής από το Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον ούτε η πενιχρή σκιά των κραταιών και αξιόπιστων συμμάχων που ήταν κατά τον Α’ΠΠ, τον Β’ΠΠ και τον Πόλεμο της Κορέας. Ακόμα και ο κυνικότατος Κίσσινγκερ δεν κρατήθηκε από το να αποτυπώσει αυτήν την πραγματικότητα στη διαβόητη ρήση του: «Είναι επικίνδυνο να είσαι εχθρός της Αμερικής, αλλά είναι θανάσιμο να είσαι φίλος τους».
Αυτήν την ρήση λαμβάνει σοβαρά υπόψη του το Ισραήλ από την εποχή του Ομπάμα που οραματίστηκε τη «στροφή προς την Ασία» (Pivot to Asia). Παρά τις «φιλότιμες» προσπάθειες του Νετανιάχου να εγκλωβίσει τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή για να αποτρέψει την οριστική αποχώρησή τους προς το σημαντικότερο μέτωπο του Ειρηνικού και της Άπω Ανατολής, ο Αμερικανός Πρόεδρος επιλέγει να ταπεινώσει τη χώρα του προκειμένου να απεμπλακεί από μια τοξικότατη και μοιραία ολέθρια σύγκρουση, αφήνοντας τους συμμάχους του βορά στις ενωμένες ορδές των ισλαμιστών αντιπάλων τους. Αν και η στρατιωτική ισχύς του Ισραήλ είναι ικανός ανασχετικός παράγοντας για τις εν γένει ανίκανες ένοπλες δυνάμεις των αντιπάλων του, ο σύγχρονος πόλεμος διεξάγεται πλέον με ασύμμετρα μέσα και η εξέλιξη μιας τέτοιας σύνθετης διένεξης είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί καθώς αυτή θα περιλαμβάνει την εξασφάλιση θαλάσσιων και χερσαίων εμπορικών οδών και διαπλέκεται έτι περαιτέρω με τον εκατέρωθεν υπάρχοντα πυρηνικό εξοπλισμό από το Πακιστάν και το Ισραήλ.
Βέβαια η αποχώρηση των ΗΠΑ δεν είναι ακόμα δεδομένη, καθώς ο φανατικός μαξιμαλισμός του Ιράν και οι συνεχείς προκλήσεις του, μάλλον σκοπεύουν να εγκλωβίσουν τις ΗΠΑ σε άλλον ένα «αιώνιο πόλεμο» (forever war) για να εξασφαλίσει ότι αυτές δεν θα μπορούν να υποστηρίξουν τους συμμάχους και τα συμφέροντά τους στην Άπω Ανατολή. Σαφώς βέβαια, ο μαξιμαλισμός αυτός υποδαυλίζεται και υποστηρίζεται υπό τη σκιά ενός Κινέζικου Δράκου. Υπό αυτήν την δυσοίωνη για τις ΗΠΑ προοπτική, ο μεγάλος πόλεμος της εποχής μας να κριθεί στη Μέση Ανατολή.
Οι Κινέζοι έθεσαν τους όρους τους στον Τραμπ στο Πεκίνο, προκειμένου να μεσολαβήσουν για την απεμπλοκή του από το Ιράν. Σε πρώτη ανάγνωση ήταν η απαίτηση να τους παραδώσει την Ταϊβάν «επί πίνακι» αλλά με μια πιο εκλεπτυσμένη ανάλυση μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο πραγματικός όρος ήταν η απαίτηση να μην συνεχίσει η Αμερική την αντιπαράθεση με την Κίνα μέχρι αυτή να καταστεί η πρώτη οικονομία στον πλανήτη. Η αναφορά του Κινέζου ομολόγου του στην «Παγίδα του Θουκυδίδη» μάλλον έκανε ξεκάθαρο στον Τραμπ -ή τουλάχιστον σε όσους συμβούλους του διαθέτουν τριψήφιο δείκτη ευφυίας- ότι το Ιράν θα μπορεί να προκαλεί διεθνείς ενεργειακές κρίσεις και να διακόπτει τον IMEC κάθε φορά που οι ΗΠΑ αντιτίθενται στην κινεζική οικονομική επέκταση.
Ο Τραμπ δεν μπορεί να πιεί από αυτό το «πικρό ποτήριο» και προσπαθεί να απεμπλακεί ακόμα και με πλήρη υποχώρηση. Αυτή όμως η ταπείνωση, πόσο μάλλον η αναίσχυντη παράδοση των συμμάχων του στο έλεος των εχθρών τους, διακηρύσσει σε όλους, αλλά ιδιαιτέρους στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Άπω Ανατολή ότι οι ΗΠΑ, για άλλη μια φορά, είναι διατεθειμένες να πουλήσουν τους συμμάχους τους «επί πινακίου φακής» όταν χάσουν άλλον ένα πόλεμο. Η «κατάρα της γεωγραφίας» είναι αμείλικτη αφού την επόμενη μέρα της αμερικανικής αποχωρήσεως οι χώρες σύμμαχοι της αποχωρήσασας Αμερικής θα πρέπει να συμβιώσουν με μία πανίσχυρη Κίνα. Σαφώς η κατίσχυση της Κίνας είναι κάθε άλλο παρά δεδομένη, αλλά η προοπτική «ιφιγενοποίησης» τους σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί κάλλιστα να εξωθήσει τις χώρες της Άπω Ανατολής στην συνεργασία και ήπια υποταγή στην Κίνα, προεξοφλώντας την διαβεβαιωμένη επιβίωσή τους έναντι μιας δεδομένης οικονομικής καταστροφής και μιας μόνο πιθανής και οπωσδήποτε πρόσκαιρης κατίσχυσης επί της Κίνας.