Το AfD καταγράφει για πρώτη φορά την πρωτιά σε εκλογές κρατιδίου, με 44,5% στην πρώτη πρόβλεψη. Στο 18,5% το CDU. Ανοιχτό το ενδεχόμενο της απόλυτης πλειοψηφίας, αλλά και το ερώτημα ποιος μπορεί τελικά να κυβερνήσει τη Σαξονία-Άνχαλτ.
Ιστορικές διαστάσεις λαμβάνει το αποτέλεσμα των σημερινών εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς το AfD αναδεικνύεται για πρώτη φορά πρώτο κόμμα σε εκλογές κρατιδίου στη Γερμανία.
Σύμφωνα με την πρώτη πρόβλεψη που μεταδόθηκε μετά το κλείσιμο των καλπών στις 18:00, το AfD συγκεντρώνει 44,5%, καταγράφοντας ένα αποτέλεσμα χωρίς προηγούμενο για το κόμμα σε κρατιδιακές εκλογές. Το CDU του υπουργού-προέδρου Σβεν Σούλτσε περιορίζεται στο 18,5%, καταγράφοντας δραματική πτώση σε σχέση με το 37,1% που είχε λάβει στις εκλογές του 2021.
Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το AfD θα σχηματίσει κυβέρνηση. Το κρίσιμο ερώτημα της αποψινής βραδιάς είναι αν το κόμμα του Ούλριχ Ζίγκμουντ θα μπορέσει να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των εδρών ώστε να κυβερνήσει χωρίς εταίρο.
Το AfD γράφει ιστορία
Το αποτέλεσμα αποτελεί πολιτικό ορόσημο για το AfD. Το κόμμα υπερδιπλασιάζει το προηγούμενο αποτέλεσμα του στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς στις εκλογές του 2021 είχε συγκεντρώσει 20,8%. Ο επικεφαλής υποψήφιος του AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, υποδέχθηκε το αποτέλεσμα ως ιστορική πολιτική αλλαγή.
«Πετύχαμε αυτό που θέλαμε. Γράψαμε ιστορία σε αυτή τη χώρα», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι το αποτέλεσμα δείχνει πως «τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχιστούν έτσι» και ότι απαιτείται πολιτική αλλαγή.
Η ομοσπονδιακή συμπρόεδρος του AfD, Άλις Βάιντελ, ερμηνεύει το αποτέλεσμα ως εντολή προς το κόμμα να αναλάβει τη διακυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ. Η ίδια χαρακτήρισε ως “ιστορικό το αποτέλεσμα” των εκλογών. Η πραγματική δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, όμως, θα κριθεί από την τελική κατανομή των εδρών.
Το μεγάλο ερώτημα: μπορεί το AfD να κυβερνήσει;
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική αντίφαση της σημερινής εκλογικής βραδιάς. Το AfD είναι με μεγάλη διαφορά πρώτο κόμμα, όμως η πρωτιά δεν αρκεί για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Για να κυβερνήσει μόνο του χρειάζεται πλειοψηφία εδρών στο νέο κοινοβούλιο. Εάν δεν την εξασφαλίσει, θα χρειαστεί κοινοβουλευτικό εταίρο.
Το πρόβλημα για το AfD είναι ότι τα υπόλοιπα κόμματα έχουν επανειλημμένα απορρίψει τη συνεργασία μαζί του (πλην του BSW) της Σάρα Βάγκενκνεχτ, ενώ και το ίδιο το AfD έχει δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται για έναν συμβατικό κυβερνητικό συνασπισμό. Ο Ζίγκμουντ είχε ξεκαθαρίσει προεκλογικά ότι θα διεκδικούσε την ηγεσία της κυβέρνησης μόνο εφόσον το κόμμα του μπορούσε να κυβερνήσει αυτοδύναμα και να διαθέτει σαφή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Με βάση τα πρώτα δεδομένα, λοιπόν, η αποψινή νίκη του AfD δεν απαντά ακόμη στο ερώτημα ποιος θα είναι ο επόμενος υπουργός-πρόεδρος της Σαξονίας-Άνχαλτ.
CDU: ιστορικό πλήγμα για τον Σβεν Σούλτσε
Για το CDU το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά βαρύ. Το κόμμα περιορίζεται στο 18,5%, από 37,1% το 2021. Πρόκειται ουσιαστικά για υποδιπλασιασμό της εκλογικής του δύναμης και για μία από τις σοβαρότερες ήττες του στη Σαξονία-Άνχαλτ. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία και για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, καθώς οι σημερινές εκλογές αποτελούν την πρώτη μεγάλη εκλογική δοκιμασία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης μετά την ανάληψη της καγκελαρίας.
Ο ίδιος ο Μερτς είχε αναγνωρίσει προεκλογικά ότι η μέχρι σήμερα πολιτική της ομοσπονδιακής κυβέρνησης δεν ήταν αρκετή και είχε ζητήσει αποτελεσματικότερο πολιτικό διάλογο με τους ψηφοφόρους που στρέφονται προς το AfD. Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ δείχνει ότι η στρατηγική αυτή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες.
SPD, Πράσινοι και Αριστερά διατηρούν την παρουσία τους
Σύμφωνα με τις πρώτες προβλέψεις, το Αριστερό Κόμμα (Die Linke) κινείται περίπου στο 9%, οι Πράσινοι μεταξύ 8,5% και 9% και το SPD γύρω στο 8%. Το αποτέλεσμα των Πρασίνων χαρακτηρίζεται από την ηγεσία του κόμματος ως ιδιαίτερα θετικό, παρά το γεγονός ότι το πολιτικό σκηνικό μετατοπίζεται έντονα προς τα δεξιά. Το SPD, αντίθετα, παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, αλλά εξασφαλίζει την παρουσία του στο νέο κοινοβούλιο.
Το μεγάλο ερώτημα αφορά το BSW και το αν θα καταφέρει τελικά να περάσει το όριο του 5%.Η είσοδος ή μη του κόμματος της Σάρα Βάγκενκνεχτ στο κοινοβούλιο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την τελική κατανομή των εδρών και, συνεπώς, τα πιθανά κυβερνητικά σενάρια.
Η πιθανότητα κυβέρνησης μειοψηφίας
Εάν το AfD δεν εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία και κανένα κόμμα δεν είναι διατεθειμένο να συνεργαστεί μαζί του, η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο κυβερνητικό παζλ. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του CDU, η οποία θα στηρίζεται κοινοβουλευτικά από άλλα κόμματα χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ένας κλασικός συνασπισμός.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε συνεργασία ή ανοχή από την Αριστερά. Πρόκειται, όμως, για εξαιρετικά δύσκολη επιλογή για το CDU, καθώς στο εσωτερικό του κόμματος υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις απέναντι σε οποιαδήποτε συνεργασία με το Die Linke. Η σημερινή αριθμητική των εδρών θα καθορίσει εάν μια τέτοια λύση είναι απλώς θεωρητική ή αν αποτελεί πραγματική επιλογή.
Ρεκόρ συμμετοχής στις κάλπες
Ιδιαίτερα υψηλή ήταν και η συμμετοχή των πολιτών. Μέχρι τις 16:00 είχε ψηφίσει το 65,3% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, έναντι μόλις 41% την ίδια ώρα στις εκλογές του 2021. Η τελική συμμετοχή στις προηγούμενες εκλογές είχε φτάσει το 60,3%.
Η αυξημένη συμμετοχή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η Σαξονία-Άνχαλτ χαρακτηρίζεται από σχετικά χαμηλή κομματική ταύτιση και σημαντικό αριθμό ψηφοφόρων που αποφασίζουν την τελευταία στιγμή. Η υψηλή συμμετοχή της σημερινής εκλογικής διαδικασίας αποτελεί, συνεπώς, ένα από τα στοιχεία που θα πρέπει να αναλυθούν όταν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση.
Η εκλογή στη Σαξονία-Άνχαλτ ξεπερνά τα όρια του κρατιδίου
Η σημερινή αναμέτρηση δεν αφορά μόνο τη Σαξονία-Άνχαλτ. Το αποτέλεσμα αποτελεί ένα πρώτο μεγάλο πολιτικό μήνυμα για τη Γερμανία του Φρίντριχ Μερτς και έρχεται λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις εκλογές στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, στις 20 Σεπτεμβρίου.
Το AfD δείχνει ότι μπορεί να μετατρέψει τη δημοσκοπική του άνοδο σε πραγματική εκλογική δύναμη. Το CDU, αντίθετα, βρίσκεται αντιμέτωπο με μια σοβαρή απώλεια σε ένα κρατίδιο όπου κυβερνά από το 2002. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το αποτέλεσμα αποτελεί «ψήφο εμπιστοσύνης» ή «ψήφο δυσπιστίας» προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Είναι, όμως, ένα ισχυρό πολιτικό σήμα που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Διαβάστε ακόμα: Σαξονία-Άνχαλτ: Η κάλπη που μπορεί να αλλάξει τη Γερμανία – Η Γερμανία περιμένει την αυριανή ημέρα
Η μάχη τώρα περνά στην καταμέτρηση
Οι αριθμοί που έχουν γίνει γνωστοί μετά το κλείσιμο των καλπών είναι προβλέψεις και όχι το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα. Η πρώτη πρόβλεψη της ARD βασίζεται σε αντιπροσωπευτικές συνεντεύξεις ψηφοφόρων αμέσως μετά την έξοδό τους από τα εκλογικά τμήματα. Οι επόμενες εκτιμήσεις θα ενσωματώνουν πραγματικά καταμετρημένα ψηφοδέλτια και θα αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερη ακρίβεια.
Το τελικό πολιτικό τοπίο θα διαμορφωθεί όταν γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός των εδρών κάθε κόμματος. Μέχρι τότε, ένα είναι ήδη σαφές: Το AfD κέρδισε για πρώτη φορά εκλογές κρατιδίου στη Γερμανία και με διαφορά που προκαλεί πολιτικό σεισμό. Το CDU υπέστη βαριά ήττα και η επόμενη κυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Η πραγματική πολιτική μάχη, ωστόσο, μόλις ξεκινά. Γιατί το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος κέρδισε τις εκλογές, αλλά ποιος μπορεί να κυβερνήσει τη Σαξονία-Άνχαλτ και με ποιους όρους.