Tη μεγάλη αναδιάρθρωση των τουρκικών στρατιωτικών ακαδημιών, αντλώντας στοιχεία από άρθρο του ιδρυτικού πρύτανη του Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, καθηγητή Ερχάν Αφιοντζού καταγράφει ο αρχισυντάκτης του Middle East Eye, Ραγκίπ Σοϊλού, στο προσωπικό του newsletter «Unpredictable» στο Substack.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Το μήνυμα που θέλει να στείλει η ανάλυση είναι, ότι η Τουρκία δεν επενδύει μόνο στην κατασκευή μη επανδρωμένων συστημάτων. Επιχειρεί να ενσωματώσει τη χρήση τους στη βασική στρατιωτική κουλτούρα των αξιωματικών που θα διοικήσουν τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις τις επόμενες δεκαετίες.
Η μεγάλη ανατροπή μετά το πραξικόπημα του 2016
Η αφετηρία της μεταρρύθμισης βρίσκεται στο αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016.
Η κυβέρνηση Ερντογάν, υποστηρίζοντας ότι οι στρατιωτικοί εκπαιδευτικοί θεσμοί είχαν διεισδυθεί από οπαδούς του Φετουλάχ Γκιουλέν, έκλεισε τις στρατιωτικές σχολές και τα προηγούμενα ανώτατα ιδρύματα στρατιωτικής εκπαίδευσης και δημιούργησε το Πανεπιστήμιο Εθνικής Άμυνας (Milli Savunma Üniversitesi).
Κάτω από τη νέα ομπρέλα εντάχθηκαν η Στρατιωτική Ακαδημία, η Ναυτική Ακαδημία και η Ακαδημία Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και οι σχολές υπαξιωματικών των επιμέρους Κλάδων.
Η αναδιοργάνωση είχε και έναν άμεσο επιχειρησιακό λόγο. Οι εκκαθαρίσεις προσωπικού που η Άγκυρα θεωρούσε συνδεδεμένο με το δίκτυο Γκιουλέν προκάλεσαν σημαντική μείωση του αριθμού αξιωματικών και υπαξιωματικών, δημιουργώντας ανάγκη ταχείας αναπλήρωσης των κενών.
Από τα Καραμπάχ και τη Λιβύη στη νέα στρατιωτική αντίληψη
Ο Σοϊλού επισημαίνει ότι, παρά την αναστάτωση που προκάλεσαν οι σαρωτικές αλλαγές, η τουρκική στρατιωτική μηχανή παρουσίασε τα επόμενα χρόνια σημαντική ικανότητα προσαρμογής.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρει τις επιχειρήσεις στη Λιβύη, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και στην Ιντλίμπ το 2020, όπου Τούρκοι διοικητές συνδύασαν τη δράση συμμαχικών συριακών δυνάμεων, τουρκικών ειδικών δυνάμεων και μονάδων οπλισμένων UAV.
Αυτή ακριβώς η φιλοσοφία της συνδυασμένης χρήσης νέων τεχνολογιών φαίνεται πλέον να περνά θεσμικά στην εκπαίδευση των αυριανών στελεχών.
«Drone όπως το τυφέκιό τους»
Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο αφορά την εκπαίδευση στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Σύμφωνα με τον Αφιοντζού, η τουρκική στρατιωτική εκπαίδευση προσαρμόζεται στην εποχή του λεγόμενου «ρομποτικού πολέμου».
Η επιδίωξη που περιγράφει είναι οι απόφοιτοι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί να μπορούν να χειρίζονται ένα drone με την ίδια ευχέρεια που χειρίζονται ένα τυφέκιο.
Για τον σκοπό αυτό δημιουργούνται εργαστήρια, κέντρα εκπαίδευσης UAV, προσομοιωτές και εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι πρακτικής πτητικής εκπαίδευσης.
Παράλληλα, αναπτύχθηκε ειδικό εκπαιδευτικό drone για τις ανάγκες της στρατιωτικής εκπαίδευσης, ενώ προβλέπεται υποχρεωτικό πρόγραμμα εκπαίδευσης 84 ωρών στα UAV.
Στις σχολές υπαξιωματικών εισήχθη επίσης πρόγραμμα σπουδών στην τεχνολογία μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Μη επανδρωμένα σκάφη για το τουρκικό Ναυτικό
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στον αέρα.
Στη Ναυτική Ακαδημία και στη σχολή υπαξιωματικών του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού εισάγεται εκπαίδευση πάνω στα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV).
Πρόκειται για ακόμη μία ένδειξη ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει τα μη επανδρωμένα συστήματα ως οργανικό τμήμα των μελλοντικών επιχειρήσεων και όχι ως μία εξειδικευμένη δυνατότητα συγκεκριμένων μονάδων.
Ηλεκτρονικός πόλεμος και κυβερνοάμυνα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται παράλληλα στον ηλεκτρονικό πόλεμο και στην κυβερνοασφάλεια.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εργαστήρια ηλεκτρονικού πολέμου και κυβερνοάμυνας έχουν δημιουργηθεί σε όλες τις στρατιωτικές ακαδημίες και τις σχολές υπαξιωματικών, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει πρακτική εκπαίδευση στους συγκεκριμένους τομείς.
Η φιλοσοφία πίσω από τις αλλαγές αποτυπώνεται στη θέση του Αφιοντζού ότι οι στρατοί συχνά προετοιμάζονται για τον προηγούμενο πόλεμο, με αποτέλεσμα εκείνοι που αδυνατούν να προσαρμοστούν εγκαίρως στις νέες συνθήκες να πληρώνουν βαρύ τίμημα.
Ελληνικά, ρωσικά, περσικά και κινεζικά στις στρατιωτικές σχολές
Εξαιρετικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα παρουσιάζει και μία άλλη πτυχή της μεταρρύθμισης.
Στις προπαρασκευαστικές τάξεις ξένων γλωσσών των τουρκικών στρατιωτικών σχολών, εκτός από τα αγγλικά, έχουν εισαχθεί σταδιακά αραβικά, περσικά, ρωσικά, κινεζικά, γαλλικά, γερμανικά αλλά και ελληνικά.
Η επιλογή δείχνει τη σημασία που αποδίδεται στη γλωσσική κατάρτιση των μελλοντικών αξιωματικών σε γλώσσες χωρών και περιοχών άμεσου στρατηγικού ενδιαφέροντος για την Τουρκία.
Αστικός πόλεμος, εικονική πραγματικότητα και προσομοιωτές
Παράλληλα αναβαθμίζεται δραστικά και η πρακτική στρατιωτική εκπαίδευση.
Δημιουργήθηκαν νέες εγκαταστάσεις βολών, χώρος εκπαίδευσης αστικού πολέμου, κέντρο προσομοίωσης άμυνας και πολέμου, εργαστήρια avionics και αεροδυναμικής, εργαστήρια εικονικής πραγματικότητας, προσομοιωτής γέφυρας πλοίου και συστήματα προσομοίωσης ταχείας βολής.
Ενισχύθηκε επίσης η εκπαίδευση καταδρομών. Οι σπουδαστές της Στρατιωτικής Ακαδημίας μπορούν πλέον να πραγματοποιούν θερινή εκπαίδευση ειδικότητας στη Σχολή Ορεινών Καταδρομών και να λαμβάνουν το σχετικό διακριτικό ήδη κατά τη φοίτησή τους.
Περισσότερη θάλασσα για τους μελλοντικούς αξιωματικούς
Αλλαγές πραγματοποιήθηκαν και στην εκπαίδευση των στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού.
Κάθε σπουδαστής της Ναυτικής Ακαδημίας περνά πλέον μία εβδομάδα ανά εκπαιδευτική περίοδο σε εκπαιδευτικά σκάφη στην Τούζλα, ενώ η ιστιοπλοΐα έγινε υποχρεωτικό μάθημα.
Η εκπαίδευση ανοικτής θαλάσσης αυξήθηκε από 20 σε 30 ημέρες, ενισχύοντας την πρακτική εξοικείωση των μελλοντικών αξιωματικών με το θαλάσσιο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Η Τουρκία επενδύει στον αξιωματικό του επόμενου πολέμου
Το δημοσίευμα του Ραγκίπ Σοϊλού φωτίζει μια πλευρά της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος που συχνά μένει στη σκιά των εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην παραγωγή Bayraktar, πολεμικών πλοίων, πυραυλικών συστημάτων ή άλλων εγχώριων οπλικών συστημάτων. Παράλληλα επιχειρεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύεται και σκέφτεται ο άνθρωπος που θα τα χρησιμοποιήσει και θα διοικήσει τις μονάδες του μέλλοντος.
Από τα drones και τα μη επανδρωμένα σκάφη μέχρι τον κυβερνοπόλεμο, τον ηλεκτρονικό πόλεμο, την εικονική πραγματικότητα και την εκπαίδευση σε ξένες γλώσσες, το νέο μοντέλο επιχειρεί να προετοιμάσει στελέχη για ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογική προσαρμογή θα αποτελεί βασική προϋπόθεση στρατιωτικής αποτελεσματικότητας.
Και ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση ολόκληρης της μεταρρύθμισης είναι αυτή που μεταφέρει ο Αφιοντζού: στόχος είναι ο Τούρκος αξιωματικός του μέλλοντος να αντιμετωπίζει το drone ως ένα τόσο βασικό εργαλείο του πολέμου όσο το ατομικό του όπλο.