Στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τις διαπραγματεύσεις στην Ελβετία, τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και τις συνέπειες για την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο αναφέρθηκε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκο και την εκπομπή «Απόδημος Παλμός».
Ο κ. Εγκολφόπουλος υποστήριξε ότι η διεθνής κατάσταση βρίσκεται σε μια μεταβατική περίοδο, όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες αλλάζουν με γρήγορο ρυθμό. Όπως σημείωσε, η ένταση που επικράτησε στη Σύνοδο των G7 και οι εξελίξεις ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι οι μεγάλες δυνάμεις εισέρχονται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη φάση.
Οι συνομιλίες στην Ελβετία
Αναφερόμενος στις επαφές που διεξάγονται στην Ελβετία, εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Όπως είπε, οι δύο πλευρές κατάφεραν να συμφωνήσουν σε έναν οδικό χάρτη διάρκειας περίπου 60 ημερών, ωστόσο απέφυγαν να αγγίξουν τα πραγματικά δύσκολα ζητήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αποστολή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στο Ιράν. Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία των επιθεωρητών από μόνη της δεν αποτελεί εγγύηση για ουσιαστικό έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος, υπενθυμίζοντας ότι αντίστοιχοι μηχανισμοί λειτουργούσαν και στο παρελθόν χωρίς να αποτρέψουν την πρόοδο του ιρανικού εμπλουτισμού ουρανίου.
«Και οι δύο πλευρές χρειάζονται μια επιτυχία»
Ο αντιναύαρχος εκτίμησε ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη επιδιώκουν να παρουσιάσουν ένα θετικό αποτέλεσμα, καθώς ο πρόσφατος πόλεμος δημιούργησε σοβαρές αναταράξεις σε ολόκληρη την περιοχή.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις εξελίσσονται διεργασίες που δύσκολα γίνονται αντιληπτές από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη.
Η μεγάλη διαφορά μεταξύ Ιρανών και Αράβων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ανάλυσή του για την κοινωνική πραγματικότητα στο Ιράν.
Όπως ανέφερε, ο ιρανικός λαός είναι πολύ πιο κοντά στη Δύση απ’ όσο συνήθως πιστεύεται, σε αντίθεση με τη θεοκρατική ηγεσία της χώρας.
Αντιπαρέβαλε μάλιστα αυτή την εικόνα με τις αραβικές χώρες, όπου – όπως είπε – συμβαίνει το αντίστροφο: οι κυβερνήσεις διατηρούν στενές σχέσεις με τη Δύση, ενώ μεγάλο μέρος των κοινωνιών παραμένει έντονα αντιαμερικανικό και αντιδυτικό.
Κατά την άποψή του, αυτή η διαφορά αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την κατανόηση των εξελίξεων.
Τα 300 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση
Ο κ. Εγκολφόπουλος χαρακτήρισε εντυπωσιακή την πληροφορία ότι ζητούνται περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση του Ιράν.
Όπως επισήμανε, το ποσό είναι τεράστιο και αποκαλύπτει το μέγεθος των ζημιών που προκάλεσε ο πόλεμος.
Παράλληλα έθεσε δύο βασικά ερωτήματα:
ποιος θα χρηματοδοτήσει ένα τόσο μεγάλο πρόγραμμα,
και ποιος θα ελέγχει τη διάθεση αυτών των χρημάτων.
Η πρώτη απευθείας επαφή μετά από δεκαετίες
Κατά την ανάλυσή του, το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι τόσο οι τεχνικές λεπτομέρειες των συνομιλιών όσο το γεγονός ότι πραγματοποιούνται απευθείας επαφές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Όπως σημείωσε, για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες οι δύο πλευρές συνομιλούν άμεσα, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει ότι στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας ενδέχεται να διαμορφώνεται μια νέα σχολή σκέψης.
Δεν απέκλεισε μάλιστα το ενδεχόμενο να υπάρχουν κύκλοι που θεωρούν πως η μέχρι σήμερα απόλυτα αντιδυτική πολιτική δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και ότι απαιτείται διαφορετική προσέγγιση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση.
Νέα εποχή στη Μέση Ανατολή
Ο αντιναύαρχος εκτίμησε ότι η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς αναδιάταξης.
Κατά την άποψή του, οι επόμενοι μήνες θα καθορίσουν όχι μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν αλλά και την ισορροπία δυνάμεων σε ολόκληρη την περιοχή, με άμεσες συνέπειες για την ενεργειακή ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα και τη διεθνή οικονομία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα οφείλει να παρακολουθεί στενά όλες αυτές τις εξελίξεις, καθώς η Ανατολική Μεσόγειος θα επηρεαστεί άμεσα από τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.