Σε μια παρέμβαση που κινήθηκε από τη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο των θαλάσσιων αποκλεισμών μέχρι το Κυπριακό και τις βαθύτερες παθογένειες του ελληνικού πολιτικού συστήματος, ο διεθνολόγος και διδάκτωρ Ιστορίας Σταύρος Καλεντερίδης μίλησε στη «Ναυτεμπορική» για έναν κόσμο στον οποίο η οικονομία, η ενέργεια, τα τρόφιμα και η διεθνής ναυσιπλοΐα έχουν γίνει πλέον μέρος του πεδίου μάχης.
Η γεωγραφία μετατράπηκε σε όπλο
Ο Σταύρος Καλεντερίδης στάθηκε αρχικά στα τρία μεγάλα μέτωπα που επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία: την Ερυθρά Θάλασσα, τα Στενά του Ορμούζ και τον Εύξεινο Πόντο.
Όπως επισήμανε, ο περιορισμός των εξαγωγών ουκρανικών σιτηρών πλήττει κυρίως τους φτωχότερους λαούς της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, οι οποίοι εξαρτώνται από τις φθηνές εισαγωγές δημητριακών. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι οι σύγχρονες συγκρούσεις έχουν και μια σαφή κοινωνική διάσταση: από τη μία βρίσκονται οι πολεμικές βιομηχανίες, οι πετρελαϊκές εταιρείες και οι πολιτικοί που υπηρετούν τα συμφέροντά τους και από την άλλη οι φτωχότεροι πληθυσμοί, οι οποίοι πληρώνουν το πραγματικό τίμημα.
Κατά την εκτίμησή του, το μοντέλο του ναυτικού αποκλεισμού ξεκίνησε από τους Χούθι, οι οποίοι από το 2023 κατάφεραν να προκαλέσουν σοβαρό οικονομικό πλήγμα στο Ισραήλ και ειδικότερα στο λιμάνι του Εϊλάτ.
«Από εκεί ξεκίνησε το μάθημα», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι το ίδιο μοντέλο διευρύνθηκε στη συνέχεια από το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και υιοθετήθηκε από τη Ρωσία στον Εύξεινο Πόντο.
«Το μοντέλο αυτό είναι εδώ για να μείνει», προειδοποίησε, καθώς μικροί ή ανορθόδοξοι δρώντες μπορούν πλέον να πιέζουν ισχυρότερα κράτη, χτυπώντας τα ευαίσθητα σημεία της παγκόσμιας οικονομίας.
«Οι Χούθι ανάγκασαν τους Αμερικανούς να συνθηκολογήσουν»
Ο διεθνολόγος παρουσίασε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την αμερικανική συμφωνία με τους Χούθι το 2025, τονίζοντας ότι η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε να διασφαλίσει τη διέλευση των δικών της πλοίων, χωρίς να εντάξει στη συμφωνία το Ισραήλ.
Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή απέδειξε ότι η οικονομική πίεση στα θαλάσσια περάσματα μπορεί να επιφέρει σημαντικά πολιτικά αποτελέσματα, ακόμη και απέναντι σε μια υπερδύναμη.
Ο Καλεντερίδης έκανε, επίσης, σαφή διάκριση ανάμεσα στις τρομοκρατικές οργανώσεις, τις ένοπλες πολιτοφυλακές και τα απελευθερωτικά κινήματα. Στο πλαίσιο αυτό εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην Άγκυρα, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «τρομοκρατικό κράτος» και κατηγορώντας την ότι στήριξε τη σουνιτική τρομοκρατία του ISIS.
«Η Δύση κανονικοποίησε τα εγκλήματα πολέμου»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στη στάση της Δύσης, την οποία χαρακτήρισε υποκριτική και απονομιμοποιημένη εξαιτίας των «δύο μέτρων και δύο σταθμών» που εφαρμόζει στις διεθνείς συγκρούσεις.
Όπως ανέφερε, οι επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον σε αμιγώς στρατιωτικούς στόχους. Διυλιστήρια, μονάδες αφαλάτωσης, ενεργειακές εγκαταστάσεις, τηλεπικοινωνιακά κέντρα, λιμάνια και εφοδιαστικές αλυσίδες βρίσκονται στο στόχαστρο, με άμεσες συνέπειες για τους απλούς πολίτες.
«Από πότε νομιμοποιήσαμε τα εγκλήματα πολέμου;», διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι πρακτικές που ξεκίνησαν από οργανώσεις της Μέσης Ανατολής κανονικοποιήθηκαν τελικά σε κρατικό επίπεδο από δυνάμεις της λεγόμενης διεθνούς κοινότητας.
Κατά την άποψή του, η Δύση έχει χάσει τόσο το ηθικό πλεονέκτημα όσο και την ικανότητα να καταδικάζει αποτελεσματικά τέτοιες ενέργειες.
Η πρόβλεψη για το Ορμούζ
Ο Σταύρος Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η σύγκρουση στα Στενά του Ορμούζ θα καταλήξει με το Ιράν να διατηρεί τον έλεγχο του κρίσιμου περάσματος και να αποκτά έσοδα από τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας.
Σχολιάζοντας την πρόταση να υπάρξει οικονομικό αντάλλαγμα προς την Τεχεράνη, προκειμένου να ανοίξει το Ορμούζ και να παγώσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, υποστήριξε ότι αυτή φαίνεται να αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική διέξοδο.
Μια τέτοια εξέλιξη, όμως, θα ισοδυναμούσε με παραδοχή ήττας για την Ουάσιγκτον και τον Ντόναλντ Τραμπ. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, η λύση καθυστερεί για λόγους γοήτρου, κύρους και εσωτερικών πολιτικών ισορροπιών.
«Αυτοκαταστροφική απόφαση» της Σαουδικής Αραβίας
Ανάλογη χαρακτήρισε την κατάσταση στο μέτωπο Σαουδικής Αραβίας–Χούθι. Παρά τον προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό της, το Ριάντ δεν κατάφερε επί οκτώ έως δέκα χρόνια να επικρατήσει απέναντι στην ένοπλη οργάνωση της Υεμένης.
Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε «αυτοκαταστροφική» την απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να κλιμακώσει τις επιθέσεις, τη στιγμή που το Ριάντ χρειάζεται την Ερυθρά Θάλασσα ως εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής πετρελαίου μετά την κρίση στο Ορμούζ.
Εκτίμησε ότι η κλιμάκωση πραγματοποιείται πιθανότατα κατόπιν πίεσης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, συνδέοντάς την με τις συζητήσεις για την ανάπτυξη σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος.
Το μάθημα για τον Ελληνισμό
Αναφερόμενος στον ρόλο της Κίνας, υπενθύμισε ότι το Πεκίνο είχε μεσολαβήσει για την εξομάλυνση των σχέσεων ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ιράν.
Ωστόσο, έκρινε ότι η κινεζική επιρροή έχει όρια. Το Ιράν, όπως είπε, δεν πρόκειται να δεχθεί έξωθεν υποδείξεις όταν θεωρεί ότι διακυβεύονται η εθνική του κυριαρχία και η επιβίωσή του.
«Αυτό είναι ένα μάθημα για τον Ελληνισμό», τόνισε, αντιπαραβάλλοντας την ιρανική στάση με την ελληνική εξωτερική πολιτική, για την οποία ανέφερε ότι «άγεται και φέρεται».
«Η ΔΔΟ είναι το σχέδιο Ανάν με άλλο όνομα»
Στο εθνικά κρισιμότερο μέρος της παρέμβασής του, ο Σταύρος Καλεντερίδης εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις στο Κυπριακό.
Αναγνώρισε ότι η γεωπολιτική θέση της Κύπρου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Προειδοποίησε, όμως, ότι δεν υπάρχουν τα απαραίτητα εχέγγυα για τη διατήρηση της εθνικής γραμμής.
Επιτέθηκε στις προσπάθειες επαναφοράς προσεγγίσεων που παραπέμπουν στο Κραν Μοντανά και στο σχέδιο Ανάν, το οποίο απέρριψε ο κυπριακός Ελληνισμός με το δημοψήφισμα του 2004.
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός ήταν για τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, την οποία χαρακτήρισε «ρατσιστικό μόρφωμα».
«Η ΔΔΟ είναι ένα σχέδιο Ανάν με άλλο όνομα. Ακριβώς το ίδιο», ανέφερε, κατηγορώντας τις πολιτικές ηγεσίες σε Ελλάδα και Κύπρο ότι επιχειρούν να περάσουν μέσω των κοινοβουλίων μια λύση που ο κυπριακός λαός έχει ήδη απορρίψει με δημοψήφισμα.
«Κενό δημοκρατίας σε Ελλάδα και Κύπρο»
Ο Καλεντερίδης έκανε λόγο όχι απλώς για «έλλειμμα», αλλά για «κενό δημοκρατίας» στα δύο κράτη του Ελληνισμού. Κατηγόρησε τις πολιτικές ηγεσίες ότι, σε συντονισμό με ξένες δυνάμεις, προωθούν θέσεις οι οποίες έχουν ήδη απορριφθεί από τον κυρίαρχο λαό.
Παράλληλα, αμφισβήτησε τη μεταπολιτευτική αφήγηση περί «αποκατάστασης της Δημοκρατίας», υποστηρίζοντας ότι ο κοινοβουλευτισμός αποτελεί ολιγαρχικό και όχι δημοκρατικό πολίτευμα.
Κατά την εκτίμησή του, το πολιτειακό σύστημα και το Σύνταγμα του 1975 αποτελούν άυλους συντελεστές αποδυνάμωσης της χώρας, επειδή επιτρέπουν την παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και αναπαράγουν τη συστημική διαφθορά.
Από τον κοτζαμπάση στον σύγχρονο βουλευτή
Κλείνοντας, ο Σταύρος Καλεντερίδης συνέδεσε τις σημερινές παθογένειες με τη νοοτροπία των κοτζαμπάσηδων της Τουρκοκρατίας.
Όπως υποστήριξε, ο κοτζαμπάσης, ο οποίος διατηρούσε τα προνόμιά του μέσω της εξάρτησης από την οθωμανική εξουσία, επιβιώνει σήμερα μέσα από το πελατειακό κράτος, τον νεποτισμό και τη διαμεσολάβηση του πολιτικού για την εξυπηρέτηση των πολιτών.
«Ο κοτζαμπάσης είναι ο ολιγάρχης του σήμερα. Είναι ο βουλευτής του κοινοβουλευτισμού του σήμερα», ανέφερε, ολοκληρώνοντας μια παρέμβαση που συνέδεσε τις παγκόσμιες γεωπολιτικές ανατροπές με το βαθύτερο πολιτειακό και εθνικό πρόβλημα του Ελληνισμού.