Με αφορμή την αναμενόμενη συνάντηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με εκπροσώπους της λεγόμενης «Κοινωνίας των Πολιτών», ο Γιάννος Χαραλαμπίδης έκανε λόγο για μια οργανωμένη μειοψηφία πρώην και νυν πολιτικών, η οποία –όπως υποστήριξε– ασκεί μυστική και παράλληλη διπλωματία γύρω από το Κυπριακό.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν το αεροδρόμιο της Τύμπου, η Αμμόχωστος, η επαναφορά παραλλαγών του Σχεδίου Ανάν και ο κίνδυνος σταδιακής αναγνώρισης του ψευδοκράτους μέσα από ενδιάμεσα δήθεν Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Ποιοι εμφανίζονται ως «Κοινωνία των Πολιτών»
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης αναφέρθηκε στην έρευνα που δημοσιεύθηκε στη «Σημερινή της Κυριακής», σημειώνοντας ότι παρουσιάζονται αναλυτικά η ταυτότητα, τα πρόσωπα και η δράση της συγκεκριμένης ομάδας.
Όπως εξήγησε, αρχικά υπήρχαν δύο οργανώσεις, μία αποτελούμενη από Ελληνοκυπρίους και μία δικοινοτική, οι οποίες ενώθηκαν το 2024. Ανάμεσα στα πρόσωπα που ανέφερε βρίσκονται ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης και η επίσης πρώην υπουργός Εξωτερικών Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέλη της ομάδας είναι γνωστοί υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν και μιας παραλλαγής του στο πλαίσιο μιας χαλαρής διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Ο πολιτικός αναλυτής ξεκαθάρισε ότι οι ίδιοι δεν κρύβουν τις απόψεις τους. Έθεσε, όμως, ζήτημα δημοκρατικής νομιμοποίησης, υπενθυμίζοντας ότι το Σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε το 2004 από το 76% των Ελληνοκυπρίων.
«Αγνοούν το 76% του πληθυσμού», υπογράμμισε, διερωτώμενος με ποιο δικαίωμα μία μειοψηφική ομάδα εμφανίζεται ενώπιον διεθνών αξιωματούχων ως εκφραστής της κυπριακής κοινωνίας.
Οι «μυστικοί σύμβουλοι» της Ολγκίν
Η βαρύτερη καταγγελία του Γιάννου Χαραλαμπίδη αφορούσε την ύπαρξη μυστικής και παράλληλης διπλωματίας.
Επικαλούμενος πληροφορίες από κομματικές και κυβερνητικές πηγές, υποστήριξε ότι μέλη της συγκεκριμένης ομάδας λειτουργούν ως άτυποι σύμβουλοι της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, τροφοδοτώντας τη με προτάσεις και ιδέες για το Κυπριακό.
Κατά τον ίδιο, οι εισηγήσεις αυτές δεν περιορίζονται στην επανέναρξη του διαλόγου, αλλά συνδέονται με μια «εξελικτική λύση», η οποία μπορεί να οδηγήσει βήμα προς βήμα σε αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης συνέδεσε τη συγκεκριμένη προσέγγιση με παλαιότερες ιδέες του Αμερικανού απεσταλμένου Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ. Όπως εξήγησε, η λογική αυτή θεωρεί τον κατεχόμενο βορρά ως εσωτερικά τουρκική διοίκηση και τον νότο ως περιοχή υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, οδηγώντας σε βήματα αμοιβαίας αποδοχής.
Τέτοιες κινήσεις, προειδοποίησε, μπορούν να αποτελέσουν το προτελευταίο στάδιο πριν από την πλήρη αναγνώριση.
Η Τύμπου και η παγίδα της «ταϊβανοποίησης»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρόταση για άνοιγμα του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου, σε συνδυασμό με συζητήσεις για την Αμμόχωστο και ενδεχομένως τη Μόρφου.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης επισήμανε ότι η λειτουργία του αεροδρομίου δεν αποτελεί μια απλή τεχνική διευθέτηση. Συνδέεται άμεσα με το FIR Λευκωσίας, την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στον αέρα και τη διεθνή υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Κατά συνέπεια, το άνοιγμά του θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια μορφή έμμεσης αναγνώρισης ή «ταϊβανοποίησης» του ψευδοκράτους: σε μια κατάσταση δηλαδή κατά την οποία το κατοχικό καθεστώς δεν θα αναγνωρίζεται επισήμως, αλλά θα αποκτά σταδιακά διεθνείς εμπορικές, αεροπορικές και πολιτικές σχέσεις.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, όταν η Μαρία Άνχελα Ολγκίν μετέφερε τις σχετικές ιδέες στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, εκείνος φέρεται να διερωτήθηκε γιατί να προσέλθει σε διαπραγμάτευση, εφόσον η τουρκική πλευρά θα έχει ήδη εξασφαλίσει την «ταϊβανοποίηση» πριν από την έναρξη των συνομιλιών.
«Θα πάρουμε έδαφος, αλλά με ποιο αντάλλαγμα;»
Ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων προειδοποίησε ότι η επιστροφή εδαφών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δόλωμα για την αποδοχή του ψευδοκράτους.
Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε θέσεις που αποδίδει στον Αβέρωφ Νεοφύτου ενόψει μελλοντικών εκλογικών αναμετρήσεων, σύμφωνα με τις οποίες η ελληνοκυπριακή πλευρά θα μπορούσε να εξασφαλίσει την επιστροφή ενός τμήματος του κατεχόμενου εδάφους.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης απάντησε ότι δεν λέγεται ολόκληρη η αλήθεια στον κυπριακό λαό. Ακόμη και αν επιστραφεί έδαφος, υποστήριξε, το αντάλλαγμα μπορεί να είναι η έμμεση, σταδιακή ή ακόμη και πλήρης αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Επισήμανε, επίσης, ότι η παλαιότερη λογική ορισμένων υποστηρικτών του Σχεδίου Ανάν ήταν πως, ακόμη και αν η προτεινόμενη λύση δεν λειτουργούσε, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η διχοτόμηση.
Το «μοντέλο της Πρίστινας»
Στην παρέμβασή του ο Γιάννος Χαραλαμπίδης επανέφερε και το λεγόμενο «μοντέλο της Πρίστινας», το οποίο, όπως αποκάλυψε, είχε προταθεί στο παρελθόν για το αεροδρόμιο της Τύμπου.
Ανέφερε ότι ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος τον είχε καλέσει για να συζητήσουν τη συγκεκριμένη πρόταση. Σύμφωνα με την περιγραφή του, το μοντέλο παρέπεμπε στην περίπτωση κατά την οποία τα Ηνωμένα Έθνη παρέδωσαν σταδιακά την εξουσία στους Κοσοβάρους, σε βάρος της κυριαρχίας της Σερβίας.
Η μεταφορά μιας ανάλογης φόρμουλας στην Κύπρο θα μπορούσε, κατά τον ίδιο, να προσφέρει στο ψευδοκράτος λειτουργίες και αρμοδιότητες κρατικής οντότητας χωρίς να προηγηθεί επίσημη αναγνώριση.
Το αμείλικτο ερώτημα προς τον Πρόεδρο
Κλείνοντας, ο Γιάννος Χαραλαμπίδης απέρριψε την αξίωση της συγκεκριμένης ομάδας να εκπροσωπεί το σύνολο της κοινωνίας των πολιτών.
Μίλησε για μια μειοψηφία πρώην και νυν πολιτικών, η οποία συμπεριφέρεται σαν να διαθέτει «θεϊκή εξουσία» και σαν να είναι η μόνη που δικαιούται να διαχειρίζεται το Κυπριακό, παρότι –όπως τόνισε– τα ίδια πρόσωπα απέτυχαν με το Σχέδιο Ανάν και συνέχισαν να αποτυγχάνουν στη διαχείριση του εθνικού ζητήματος.
Το τελικό του ερώτημα απευθυνόταν ευθέως προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη:
«Ποιος διαπραγματεύεται; Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή η “Κοινωνία των Πολιτών”;»
Ένα ερώτημα που αγγίζει πλέον τον πυρήνα του Κυπριακού: ποιος έχει τη δημοκρατική και θεσμική εξουσιοδότηση να συζητά το μέλλον της Κυπριακής Δημοκρατίας και με ποιο δικαίωμα μια οργανωμένη μειοψηφία επιχειρεί να παρακάμψει την ετυμηγορία του 76%.