Η σχεδιαζόμενη δημιουργία σταθερών υποδομών για τα μη επανδρωμένα αεροχήματα V-BAT στη Ρόδο προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Τουρκίας, η οποία επαναφέρει τις αξιώσεις της περί αποστρατιωτικοποίησης των Δωδεκανήσων και προειδοποιεί ότι θα λάβει «τα απαραίτητα μέτρα».
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Πίσω από τη φραστική επίθεση της Άγκυρας βρίσκεται η πραγματική ανησυχία που προκαλεί η δυνατότητα μόνιμης και πολύωρης επιτήρησης του Νοτιοανατολικού Αιγαίου από τα V-BAT του Ελληνικού Στρατού. Τα συγκεκριμένα συστήματα μπορούν να απογειώνονται κάθετα, να επιχειρούν χωρίς συμβατικό διάδρομο και να μεταδίδουν εικόνα και δεδομένα στοχοποίησης σε πραγματικό χρόνο.
Η προοπτική μελλοντικής ενσωμάτωσης του ελληνικού KMB Hunter της ALTUS LSA μετατρέπει, μάλιστα, το V-BAT από ένα προηγμένο «ιπτάμενο μάτι» σε δυνητικό φορέα άμεσης εξουδετέρωσης εναέριων, επίγειων και θαλάσσιων απειλών.
Απειλεί για τη Ρόδο η Τουρκία που έχει ζώσει το Αιγαίο με βάσεις drones
Η συγκαλυμμένη απειλή της Άγκυρας
Κατά την εβδομαδιαία ενημέρωση της 27ης Αυγούστου, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας υποστήριξε ότι η πιθανή δημιουργία βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο θα παραβίαζε το, κατά την τουρκική θέση, αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς του νησιού.
«Ένα πιθανό βήμα για τη δημιουργία βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο θα αποτελούσε παραβίαση του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος του νησιού και είναι σαφές ότι θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, καθώς και τις σχέσεις καλής γειτονίας», ανέφερε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας.
Η ανακοίνωση κατέληξε με μία προειδοποίηση που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη:
«Η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει αποφασιστικά τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση».
Η Άγκυρα επιχειρεί, για ακόμη μία φορά, να εμφανιστεί ως θεματοφύλακας ενός νομικού καθεστώτος από το οποίο η ίδια δεν αντλεί συμβατικά δικαιώματα. Το καθεστώς των Δωδεκανήσων δεν καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης, αλλά από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Παράλληλα, η τουρκική πλευρά αποσιωπά συστηματικά ότι απέναντι από τα ελληνικά νησιά έχει αναπτύξει ισχυρές αεροπορικές, ναυτικές και μη επανδρωμένες δυνάμεις, ενώ διατηρεί σε ισχύ την απειλή πολέμου σε περίπτωση άσκησης από την Ελλάδα του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών της υδάτων.
Σταθερές υποδομές για τα V-BAT στα Μαρίτσα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, στο στρατιωτικό αεροδρόμιο των Μαριτσών σχεδιάζεται η κατασκευή μόνιμων υποδομών για τα V-BAT του 472ου Τάγματος Επιτήρησης Πληροφορικής του Ελληνικού Στρατού.
Η διαδικασία για την προμήθεια των απαραίτητων υλικών φέρεται να προωθήθηκε με κατεπείγουσα απευθείας ανάθεση, ώστε να δημιουργηθούν χώροι μεταστάθμευσης, τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης.
Μέχρι σήμερα, τα V-BAT μπορούσαν να επιχειρούν από προσωρινά ή πρόχειρα διαμορφωμένα σημεία, αξιοποιώντας τη δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης. Η νέα υποδομή στα Μαρίτσα θα επιτρέψει, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του Hellenic Defence, τη συστηματικότερη επιχειρησιακή αξιοποίηση και την ασφαλή τεχνική υποστήριξη των συστημάτων.
Η επιλογή της Ρόδου δεν είναι τυχαία. Από το συγκεκριμένο σημείο τα ελληνικά μη επανδρωμένα αεροχήματα μπορούν να παρακολουθούν επί πολλές ώρες το Νοτιοανατολικό Αιγαίο, τις θαλάσσιες οδούς προς την Ανατολική Μεσόγειο και τις κινήσεις στα απέναντι μικρασιατικά παράλια.
Αυτό ακριβώς προκαλεί τον εκνευρισμό της Τουρκίας.
Τι μπορεί να κάνει το V-BAT
Το V-BAT της αμερικανικής Shield AI είναι ένα μη επανδρωμένο αερόχημα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, σχεδιασμένο για αποστολές πληροφοριών, επιτήρησης, αναγνώρισης και στοχοποίησης.
Η ιδιαίτερη σχεδίασή του, με τον μονό κινητήρα μέσα σε δακτυλιοειδή αγωγό, του επιτρέπει να απογειώνεται και να προσγειώνεται σχεδόν κατακόρυφα. Δεν απαιτεί μεγάλο διάδρομο και μπορεί να επιχειρήσει από μικρά νησιά, πλοία, ξέφωτα ή πρόχειρα σημεία διασποράς.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Shield AI, το V-BAT διαθέτει:
- αυτονομία πτήσης άνω των 12 ωρών με ηλεκτροπτικό και υπέρυθρο φορτίο,
- μέγιστη ακτίνα επικοινωνίας 130 έως 180 χιλιομέτρων, ανάλογα με το σύστημα ζεύξης,
- ωφέλιμο φορτίο έως 18,1 κιλά,
- δυνατότητα απογείωσης και προσγείωσης σε χώρο περίπου 4,6 επί 4,6 μέτρα,
- αισθητήρες ημέρας και νύχτας, δυνατότητες εντοπισμού και ιχνηλάτησης στόχων και αντοχή σε περιβάλλον ηλεκτρονικών παρεμβολών.
Στη γεωγραφία του Αιγαίου, όπου τα νησιά, οι ορεινοί όγκοι και η καμπυλότητα της Γης δημιουργούν κενά στην κάλυψη των επίγειων ραντάρ, το V-BAT μπορεί να λειτουργήσει ως προωθημένος αισθητήρας. Πετώντας για ώρες πάνω από τη θάλασσα, μπορεί να εντοπίζει πλοία, ελικόπτερα, μη επανδρωμένα αεροχήματα και χαμηλά ιπτάμενες απειλές.
Το «ιπτάμενο μάτι» της αεράμυνας
Η επιχειρησιακή αξία του V-BAT δεν περιορίζεται στην εικόνα που μεταδίδει στον χειριστή του. Σε ένα δικτυοκεντρικό περιβάλλον, τα δεδομένα από τους αισθητήρες του μπορούν να εντάσσονται στην κοινή επιχειρησιακή εικόνα και να αξιοποιούνται από κέντρα διοίκησης, πολεμικά πλοία, μαχητικά αεροσκάφη και μονάδες αεράμυνας.
Το V-BAT μπορεί να καλύψει περιοχές τις οποίες ένα επίγειο ραντάρ δυσκολεύεται να παρακολουθήσει, ιδιαίτερα όταν ο στόχος κινείται χαμηλά, ανάμεσα σε νησιά ή κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας. Έτσι, προσφέρει έγκαιρη προειδοποίηση και περισσότερο χρόνο αντίδρασης στις ελληνικές δυνάμεις.
Σε περίπτωση πιστοποιημένης διασύνδεσης με το ευρύτερο ελληνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, τα δεδομένα του θα μπορούν να υποστηρίζουν και συστοιχίες Patriot, περιορίζοντας τον χρόνο κατά τον οποίο τα επίγεια ραντάρ χρειάζεται να εκπέμπουν και να αποκαλύπτουν τη θέση τους.
Το V-BAT, ωστόσο, δεν υποκαθιστά το ραντάρ εμπλοκής ενός Patriot ούτε αποτελεί αισθητήρα βαλλιστικών πυραύλων. Λειτουργεί ως πρόσθετο, προωθημένο «μάτι», το οποίο διευρύνει την αντίληψη της κατάστασης και συμπληρώνει τα επίγεια και εναέρια μέσα επιτήρησης.
Το KMB Hunter «κουμπώνει» στο V-BAT
Όπως είχε αποκαλύψει το Geopolitico.gr, η ελληνική ALTUS LSA και η αμερικανική Shield AI υπέγραψαν στις 27 Ιουλίου 2026 Μνημόνιο Συνεργασίας για την ενσωμάτωση του KMB Hunter και του συστήματος διοίκησης και ελέγχου M3NTOR στο V-BAT και στην πλατφόρμα αυτονομίας Hivemind.
Η σχεδιαζόμενη αυτή ολοκλήρωση φιλοδοξεί να μετατρέψει το V-BAT από σύστημα επιτήρησης σε πλατφόρμα που θα μπορεί να εντοπίζει, να αναγνωρίζει και να εξουδετερώνει μία απειλή μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Το KMB Hunter είναι ένα ταχύ, μη επανδρωμένο όπλο ελληνικής ανάπτυξης, το οποίο σχεδιάζεται να προσβάλλει εναέριους, επίγειους και θαλάσσιους στόχους. Θα μπορεί να λαμβάνει δεδομένα στοχοποίησης από τους αισθητήρες του V-BAT, από επίγεια ή ναυτικά ραντάρ και από άλλες πλατφόρμες.
Μετά την απελευθέρωσή του από εξωτερικούς φορείς κάτω από τις πτέρυγες του V-BAT, θα κατευθύνεται αυτόνομα προς τον στόχο. Στις δυνητικές αποστολές περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση εχθρικών drones, περιφερόμενων πυρομαχικών, στόχων επιφανείας και άλλων απειλών.
Η σχετική συμφωνία αφορά προς το παρόν πρόγραμμα τεχνικής ενσωμάτωσης και όχι ήδη πιστοποιημένη επιχειρησιακή δυνατότητα των υφιστάμενων ελληνικών V-BAT. Η προοπτική, όμως, είναι ξεκάθαρη: το ίδιο αερόχημα που εντοπίζει την απειλή θα μπορεί στο μέλλον να μεταφέρει και το μέσο εξουδετέρωσής της.
Το ρεπορτάζ του Geopolitico.gr είχε επισημάνει ότι η συνεργασία δεν αφορά μόνο τις ελληνικές ανάγκες, αλλά διαθέτει και σημαντικές εξαγωγικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Γιατί ανησυχεί η Τουρκία
Η Άγκυρα δεν ανησυχεί απλώς για μερικά drones που θα σταθμεύουν στη Ρόδο. Ανησυχεί για τη διαμόρφωση ενός δικτύου αισθητήρων, μη επανδρωμένων πλατφορμών, συστημάτων διοίκησης και μέσων αεράμυνας που θα προσφέρει στην Ελλάδα συνεχή εικόνα του Νοτιοανατολικού Αιγαίου.
Ανησυχεί επειδή το V-BAT μπορεί να επιχειρεί χωρίς μεγάλο διάδρομο, να διασπείρεται σε διαφορετικά σημεία και να παραμένει στον αέρα για περισσότερες από 12 ώρες. Ανησυχεί επειδή οι κινήσεις στα απέναντι παράλια μπορούν να εντοπίζονται πολύ νωρίτερα. Και ανησυχεί επειδή το ελληνικό KMB Hunter ανοίγει τον δρόμο για τη μετάβαση από την απλή επιτήρηση στην άμεση αναχαίτιση.
Οι «νυχτερίδες» της Ρόδου δεν μεταβάλλουν την κυριαρχία του νησιού ούτε απειλούν την ειρήνη. Ενισχύουν την επιτήρηση και την άμυνα ελληνικού εδάφους απέναντι σε μια χώρα που διατηρεί απέναντι από τα Δωδεκάνησα ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις και δεν διστάζει να απειλεί ότι θα λάβει «τα απαραίτητα μέτρα».
Η έντονη αντίδραση της Τουρκίας αποτελεί, τελικά, την καλύτερη απόδειξη της επιχειρησιακής σημασίας που αποκτά η Ρόδος στο νέο δικτυοκεντρικό δόγμα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.