Σοβαρή προειδοποίηση για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να εκτονώσει την αυξανόμενη αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ μέσω μιας ελεγχόμενης έντασης με την Ελλάδα απηύθυνε ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Ο κ. Καμπουρίδης υπογράμμισε ότι η νέα έξαρση της τουρκικής ρητορικής, τα θαλάσσια πάρκα της Άγκυρας, η προώθηση νομοθετήματος για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και οι αναφορές ακόμη και σε προετοιμασία για πόλεμο δεν μπορούν να εξεταστούν απομονωμένα από τις γενικότερες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά την εκτίμησή του, στο επίκεντρο των τουρκικών ανησυχιών βρίσκεται η ενίσχυση του στρατηγικού άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, ιδιαίτερα μετά την τριμερή συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών. Η Άγκυρα, όπως σημείωσε, είχε αντιδράσει επισήμως σε αυτήν τη συνεργασία, ενώ και τουρκικά δημοσιεύματα συνέδεσαν ευθέως τις κινήσεις της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες με την εμβάθυνση των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων.
Η αναφορά σε «πόλεμο» και η κλιμάκωση
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε στην αναφορά του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ ότι η χώρα του προετοιμάζεται ακόμη και για ενδεχόμενο πολέμου. Όπως τόνισε ο αντιστράτηγος ε.α., πρόκειται για μια διατύπωση που υπερβαίνει τις συνήθεις τουρκικές δηλώσεις περί ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων.
«Άλλο η ένταση, άλλο η κρίση, άλλο ο πόλεμος», επισήμανε, περιγράφοντας την πορεία της κλιμάκωσης ως μια διαδοχή σταδίων που δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τουρκική επιθετικότητα συνδέεται και με το γεγονός ότι η Άγκυρα δεν μπόρεσε να απαντήσει στρατιωτικά στο ισραηλινό πλήγμα κατά αεροπορικής βάσης στη βορειοδυτική Συρία, την οποία τουρκικό κλιμάκιο εξέταζε προκειμένου να αξιοποιηθεί επιχειρησιακά.
Η καταστροφή της εγκατάστασης από το Ισραήλ, κοντά στα τουρκικά σύνορα, αποτέλεσε ένα σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα και, όπως εκτίμησε ο κ. Καμπουρίδης, ενίσχυσε τον εκνευρισμό του τουρκικού καθεστώτος.
«Η Τουρκία τρέχει να προλάβει»
Ο Λάζαρος Καμπουρίδης συνέδεσε την προώθηση του νομοθετήματος για τη «Γαλάζια Πατρίδα» με την ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής στα νησιά του Αιγαίου.
Όπως εξήγησε, η Τουρκία γνωρίζει ότι το δόγμα του απόλυτου ελέγχου του Αιγαίου δυσκολεύεται να εφαρμοστεί εάν τα ελληνικά νησιά εξοπλιστούν με σύγχρονα συστήματα επιτήρησης, αεράμυνας και πυραυλικά μέσα. Γι’ αυτό, κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα εμφανίζεται να βιάζεται να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα.
«Αυτό τρέχει να προλάβει η Τουρκία», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι όσο ενισχύεται η ελληνική αποτρεπτική δυνατότητα τόσο πιθανότερο είναι η τουρκική πλευρά να αυξήσει την πίεση και τη ρητορική ένταση.
Η Ελλάδα ως «δικλείδα εκτόνωσης»
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της ανάλυσής του αφορά το ενδεχόμενο η Τουρκία να θεωρήσει την Ελλάδα ευκολότερο αντίπαλο από το Ισραήλ.
Ο κ. Καμπουρίδης χρησιμοποίησε τη λαϊκή παροιμία «χτυπάω το σαμάρι για να ακούσει το γαϊδούρι», εξηγώντας ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να προκαλέσει ένταση με την Αθήνα προκειμένου να δείξει ότι παραμένει στρατιωτικά ενεργή απέναντι στον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, χωρίς να αναμετρηθεί ευθέως με το Ισραήλ.
«Η Ελλάδα έχει λειτουργήσει και στο παρελθόν ως δικλείδα εκτόνωσης για την Τουρκία», τόνισε, υπενθυμίζοντας το σχέδιο «Βαριοπούλα», στο οποίο προβλεπόταν η πρόκληση ενός ελεγχόμενου επεισοδίου με την Ελλάδα για την εξυπηρέτηση εσωτερικών πολιτικών σχεδιασμών.
Κατά συνέπεια, δεν απέκλεισε η Άγκυρα να αυξήσει την ένταση στο Αιγαίο, θέλοντας να στείλει μήνυμα όχι μόνο προς την Αθήνα αλλά και προς το Ισραήλ.
Το ισραηλινό δόγμα και η Κωνσταντινούπολη
Αναφερόμενος στις πληροφορίες και στα δημοσιεύματα περί δυνατότητας του Ισραήλ να πλήξει στόχους ακόμη και στην Κωνσταντινούπολη, ο αντιστράτηγος ε.α. διευκρίνισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως επίκειται μια τέτοια επίθεση.
Εκτίμησε ότι πρόκειται κυρίως για μια επίδειξη αποφασιστικότητας από την ισραηλινή πλευρά, μετά την αύξηση των τόνων από την Τουρκία. Το ισραηλινό δόγμα, όπως ανέφερε επικαλούμενος και την προσωπική εμπειρία του από τη συνεργασία με τις ισραηλινές υπηρεσίες, είναι σαφές: κάθε απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ μπορεί να εξουδετερωθεί, ανεξάρτητα από την απόστασή της.
Συνεπώς, εάν το Ισραήλ θεωρήσει ότι κάποια εγκατάσταση στα Άδανα, στη Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη ή στα κατεχόμενα της Κύπρου αποτελεί άμεση απειλή, ενδέχεται να κινηθεί για την καταστροφή της.
Ο ρόλος των ΗΠΑ και ο Τομ Μπάρακ
Ο κ. Καμπουρίδης στάθηκε και στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, ασκώντας κριτική στη φιλοτουρκική στάση του Τομ Μπάρακ και στη στενή προσωπική σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Εκτίμησε ότι ο Μπάρακ ακολουθεί τη δική του ατζέντα, η οποία δεν ταυτίζεται πάντοτε με τη γραμμή της κεντρικής γραφειοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Μάρκο Ρούμπιο. Παράλληλα, επισήμανε τη δυσαρέσκεια που έχουν προκαλέσει στο Ισραήλ οι τοποθετήσεις του Αμερικανού διπλωμάτη για τα Υψίπεδα του Γκολάν και η δημόσια στήριξή του στην ανάδειξη της Τουρκίας σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο.
Παρά τις σημερινές δυσμενείς ενδείξεις, εκτίμησε ότι σε μια ενδεχόμενη σοβαρή ελληνοτουρκική αντιπαράθεση πιθανότατα θα επικρατήσει τελικά η παραδοσιακή γραμμή της αμερικανικής διπλωματίας και όχι οι προσωπικοί σχεδιασμοί του Μπάρακ.
Κλείνοντας, ο Λάζαρος Καμπουρίδης υπογράμμισε την ανάγκη η Ελλάδα να εγκαταλείψει την παθητική στάση και να αποκτήσει μια ενεργητικότερη πολιτική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρουσιάζοντας εγκαίρως συγκεκριμένες προτάσεις σε επίπεδο επενδύσεων, ενέργειας και περιφερειακής ασφάλειας.
Η Άγκυρα, όπως παρατήρησε, γνωρίζει να «πουλά» τη γεωπολιτική της αξία. Η Αθήνα οφείλει να μάθει να κάνει το ίδιο, προτού βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με τετελεσμένα.