Ισχυρούς πολιτικούς κραδασμούς προκαλεί στην Τουρκία η παραίτηση της Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, αντιπροέδρου του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), μετά τις καταγγελίες ότι η ίδια και η οικογένειά της αποκόμισαν παράνομα οικονομικά οφέλη από υπόθεση χειραγώγησης μετοχών.
Η Καγιά, η οποία είναι αρμόδια στο AKP για θέματα κοινωνικής πολιτικής και είχε διατελέσει υπουργός Οικογενειακών Υποθέσεων την περίοδο 2016-2018, ανακοίνωσε το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου ότι ζήτησε από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να την απαλλάξει από όλα τα κομματικά και πολιτικά της καθήκοντα, προκειμένου να διερευνηθούν οι σοβαρές κατηγορίες σε βάρος της.
Η παραίτηση έγινε δεκτή, ενώ την ίδια ώρα οι εισαγγελικές αρχές της Κωνσταντινούπολης ζήτησαν τη λήψη προληπτικών μέτρων στα περιουσιακά στοιχεία τόσο της ίδιας όσο και του συζύγου της, Ιλιάς Καγιά, καθώς και σε περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται με τα παιδιά τους.
Η υπόθεση πήρε εκρηκτικές διαστάσεις μετά τις καταγγελίες του Ζεϊνέλ Εμρέ, εκπροσώπου του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Καγιά και ο σύζυγός της επένδυσαν τον Απρίλιο συνολικά 163 εκατομμύρια τουρκικές λίρες, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 3,3 εκατ. δολάρια, κυρίως σε μετοχές της ναυπηγικής εταιρείας Ozata Denizcilik.
Σύμφωνα με την ίδια καταγγελία, από τη μεταγενέστερη πώληση των συγκεκριμένων μετοχών φέρονται να εισέπραξαν περίπου 2,17 δισ. λίρες, δηλαδή περί τα 44 εκατ. δολάρια. Πρόκειται για ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης που βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της εισαγγελικής έρευνας και δεν συνιστούν από μόνοι τους απόδειξη ενοχής.
Καγιά: «Πολιτική και ηθική ευθύνη»
Η πρώην πλέον αντιπρόεδρος του AKP, σε δημόσια τοποθέτησή της, αναγνώρισε ότι έχουν διατυπωθεί σοβαρές κατηγορίες εναντίον της και επέλεξε να αποχωρήσει μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση της υπόθεσης.
Όπως ανέφερε, η ευθύνη ενός πολιτικού δεν εξαντλείται στη νομική της διάσταση, αλλά περιλαμβάνει και πολιτική και ηθική ευθύνη. Παράλληλα, δήλωσε ότι επιθυμεί οι ισχυρισμοί να εξεταστούν πλήρως και η έρευνα να διεξαχθεί χωρίς σκιά ή αμφισβήτηση.
Η επιλογή της να αποχωρήσει από όλες τις κομματικές και πολιτικές θέσεις προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο βάρος στην υπόθεση, καθώς πρόκειται για στέλεχος με υψηλή θέση στην οργανωτική δομή του κόμματος Ερντογάν και με κυβερνητική θητεία στο παρελθόν.
76 ύποπτοι και 45 συλλήψεις
Το σκάνδαλο, πάντως, δεν περιορίζεται στην Καγιά.
Η υπόθεση αποτελεί τμήμα ευρύτερης έρευνας για επενδυτικά κεφάλαια και χρηματοοικονομικές συναλλαγές, στην οποία εμπλέκονται συνολικά 76 ύποπτοι. Από αυτούς, οι 45 έχουν ήδη συλληφθεί, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν.
Μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκεται και ο Ερκάν Κιλιμτζί, πρώην υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, γεγονός που ανεβάζει ακόμη περισσότερο το πολιτικό και θεσμικό βάρος της έρευνας.
Η εμπλοκή προσώπων με υψηλές θέσεις τόσο στον κυβερνητικό μηχανισμό όσο και στον χρηματοπιστωτικό τομέα μετατρέπει την υπόθεση από ένα μεμονωμένο κομματικό επεισόδιο σε ένα ευρύτερο ζήτημα για το πολιτικό σύστημα και τη λειτουργία των αγορών στην Τουρκία.
Νέος πονοκέφαλος για τον Ερντογάν
Η παραίτηση ενός τόσο υψηλόβαθμου στελέχους του AKP έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη πολιτική και κοινωνική πίεση.
Το γεγονός ότι η υπόθεση αφορά καταγγελίες για σημαντικά οικονομικά οφέλη μέσω χρηματιστηριακών συναλλαγών δημιουργεί πρόσθετο πρόβλημα για το κυβερνών κόμμα, καθώς το θέμα αγγίζει ταυτόχρονα ζητήματα διαφάνειας, πολιτικής ηθικής και οικονομικής ισχύος.
Προς το παρόν, το κρίσιμο ζήτημα είναι τι θα προκύψει από την εισαγγελική έρευνα και εάν η υπόθεση θα περιοριστεί στα συγκεκριμένα πρόσωπα ή θα επεκταθεί ακόμη περισσότερο μέσα στο πολιτικό και οικονομικό σύστημα της Τουρκίας.