Τουρκικό αφήγημα μετά την τριμερή Ιερουσαλήμ: Ο Γιαϊτζί μιλά για «συμμαχία στα χαρτιά» Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και καλεί την Άγκυρα να «τρέξει» συμφωνία ΑΟΖ με Συρία
Σε σκληρή ρητορική απέναντι στην τριμερή σύνοδο κορυφής στην Ιερουσαλήμ (Ισραήλ–Ελλάδα–Κύπρος) προχώρησε ο απόστρατος αντιναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το τουρκικό μέσο turkiyegazetesi, παρουσιάζοντας τη συνεργασία των τριών ως προσπάθεια «περικύκλωσης» της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, αλλά ταυτόχρονα υποβαθμίζοντάς την ως «εύθραυστη» και «διαλυόμενη» όταν βρεθεί σε πίεση.
Ο Γιαϊτζί φέρεται να δήλωσε ότι «η Ελλάδα, η Νότια Κύπρος και το Ισραήλ προσπαθούν να περικυκλώσουν την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο», για να προσθέσει ότι πρόκειται για συμμαχία «στα χαρτιά», η οποία «μπορεί εύκολα να διαλυθεί όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες», καταλήγοντας πως «κανείς δεν πρέπει να ανησυχεί».
«Ένωση μικρών κουνιάδων» και προσπάθεια αξιοποίησης της ισραηλινής στάσης
Στο ίδιο κείμενο, η turkiyegazetesi αποδίδει στον Γιαϊτζί τον χαρακτηρισμό της τριμερούς ως «ένωση μικρών κουνιάδων», υποστηρίζοντας ότι η συνάντηση έγινε με στόχο να παρακαμφθεί –όπως λέει– η «αυξανόμενη κυριαρχία» και οι «αμυντικές δυνατότητες» της Άγκυρας, ειδικά στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο απόστρατος αντιναύαρχος φέρεται να ισχυρίζεται ότι Ελλάδα και ελληνοκυπριακή πλευρά επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη στάση του Ισραήλ έναντι της Τουρκίας και να τη μετατρέψουν σε «μοχλό» πίεσης, με τη λογική: «Το Ισραήλ βλέπει την Τουρκία ως εχθρό, άρα είναι φίλος μας». Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώνονται ισχυρισμοί ότι:
-
επιχειρείται θαλάσσιος «κλοιός» κατά της Τουρκίας σε Ανατολική Μεσόγειο και Αιγαίο,
-
η «Νότια Κύπρος» λαμβάνει όπλα από το Ισραήλ,
-
και η Ελλάδα αντιμετωπίζει την Τουρκία ως εχθρικό κράτος, παρά το ότι είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ.
Υποτίμηση Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας – αμφισβήτηση του Ισραήλ ως «αξιόπιστου εταίρου»
Στην ίδια τοποθέτηση, όπως μεταφέρεται, ο Γιαϊτζί προχωρά σε ξεκάθαρη υποτίμηση της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, λέγοντας ότι η Τουρκία «δεν θεωρεί την Ελλάδα άξιο εταίρο» και χαρακτηρίζοντάς την «μικρό κράτος», ενώ για την Κυπριακή Δημοκρατία επαναλαμβάνει τη γνωστή τουρκική γραμμή μη αναγνώρισης, λέγοντας ότι δεν την αποκαλούν «κράτος» αλλά «διοίκηση».
Παράλληλα, επιτίθεται στη διαχρονική αξιοπιστία του Ισραήλ ως συμμάχου, ρωτώντας ρητορικά αν «υπήρξε κράτος που συνεργάστηκε με το Ισραήλ και πέτυχε αποτελέσματα» ή αν «το Ισραήλ τήρησε συμφωνία μέχρι τέλους», για να καταλήξει ότι πρόκειται για συμμαχίες «μόνο στα χαρτιά».
Αντιστροφή κατηγορίας περί «επεκτατισμού»: «Μεγάλο Ισραήλ», «Μεγάλη Ιδέα» και «έλεγχος όλης της Κύπρου»
Το turkiyegazetesi μεταφέρει επίσης ότι ο Γιαϊτζί απορρίπτει την εικόνα της Τουρκίας ως δύναμης με «αυτοκρατορικές φιλοδοξίες», αντιστρέφοντας την κατηγορία και αποδίδοντας επεκτατικές στοχεύσεις στους άλλους τρεις:
-
στο Ισραήλ μέσω του σχεδίου για «Μεγάλο Ισραήλ» και έλεγχο της Μέσης Ανατολής,
-
στην Ελλάδα μέσω της «Μεγάλης Ιδέας», με στόχο –όπως ισχυρίζεται– το Αιγαίο, τη Δυτική Θράκη και την Κωνσταντινούπολη,
-
και στην Κυπριακή Δημοκρατία μέσω στόχου ελέγχου «ολόκληρου του νησιού».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Γιαϊτζί υποστηρίζει ότι η αναφορά Νετανιάχου σε «αυτοκρατορίες» είναι «δική του φαντασίωση», ενώ επιμένει πως η Τουρκία «προστατεύει μόνο τα δικαιώματα και συμφέροντά της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο».
Η «ουσία» κατά Γιαϊτζί: ενέργεια – και άμεση θαλάσσια οριοθέτηση με τη Συρία
Πέρα από τη ρητορική, το πιο συγκεκριμένο σημείο της παρέμβασής του αφορά την ενέργεια και τη θαλάσσια στρατηγική της Άγκυρας. Όπως αναφέρεται, ο Γιαϊτζί θεωρεί ότι ο πραγματικός στόχος της «κακής συμμαχίας» στην Ανατολική Μεσόγειο είναι τα ενεργειακά αποθέματα και καλεί την Τουρκία να μην λειτουργεί «αντιδραστικά», αλλά να πάρει πρωτοβουλίες για να μη χάσει τον ρόλο της ως «παράγοντα αλλαγής των όρων» στην περιοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο, εισηγείται:
-
να καθίσει η Άγκυρα «το συντομότερο δυνατό» με τη Συρία,
-
να υπογραφεί άμεσα συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης Τουρκίας–Συρίας, όχι με λογική «πλευρικών συνόρων», αλλά με βάση «αμοιβαίες ακτογραμμές»,
-
και εάν η Συρία δεν το αποδεχθεί, η Τουρκία να προχωρήσει επειγόντως σε ανακήρυξη ΑΟΖ, λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει –κατά τον ισχυρισμό του– «αμοιβαίες ακτογραμμές» με Συρία, Λίβανο και Παλαιστίνη.
Τι δείχνει η τουρκική γραμμή
Η παρέμβαση Γιαϊτζί, όπως παρουσιάζεται από το turkiyegazetesi, συμπυκνώνει δύο παράλληλες στοχεύσεις της τουρκικής ρητορικής μετά την τριμερή: από τη μία υποβάθμιση της συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ ως «εύθραυστης» και από την άλλη κινητοποίηση γύρω από το ενεργειακό παιχνίδι και τις θαλάσσιες οριοθετήσεις, με αιχμή τη Συρία. Με άλλα λόγια: «δεν σας φοβάμαι», αλλά ταυτόχρονα «τρέχω να προλάβω τις εξελίξεις».