Μια εικόνα γενικευμένης γεωπολιτικής αστάθειας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να δοκιμάζονται ταυτόχρονα στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και στον Ινδοειρηνικό, παρουσίασε στη νέα του ανάλυση ο Σταύρος Καλεντερίδης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η αιφνιδιαστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA στη Μόσχα, οι ρωσικές προειδοποιήσεις προς τη Βρετανία, αλλά και οι τεράστιες ζημιές που, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές τις οποίες επικαλέστηκε, προκάλεσαν οι ιρανικές επιθέσεις στις αμερικανικές στρατιωτικές και πληροφοριακές υποδομές της Μέσης Ανατολής.
Ο αναλυτής ξεκίνησε από τα ελληνοτουρκικά και τη μεταφορά των ελληνικών συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, το οποίο χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη κίνηση «θετικό βήμα».
Κατά τον Σταύρο Καλεντερίδη, αυτή η τοποθέτηση της Άγκυρας γεννά σοβαρά ερωτήματα, καθώς η απομάκρυνση των Patriot από την Κάρπαθο περιορίζει την αντιαεροπορική προστασία των Δωδεκανήσων και μεταφέρει το βάρος προς την Κρήτη και τη βάση της Σούδας. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια τα επιχειρησιακά και πολιτικά κριτήρια της απόφασης.
Το αιφνιδιαστικό ταξίδι του αρχηγού της CIA
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτέλεσε η επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Σταύρος Καλεντερίδης, η Ουάσινγκτον φέρεται να ζήτησε από το Κίεβο προσωρινή παύση των ουκρανικών επιθέσεων, ώστε να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια η αποστολή του Αμερικανού αξιωματούχου.
Το Κρεμλίνο, μέσω του Ντμίτρι Πεσκόφ, διευκρίνισε ότι δεν πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά επαφές με εκπροσώπους των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών. Ωστόσο, ο έκτακτος χαρακτήρας της αποστολής, σε συνδυασμό με την κλιμάκωση των ρωσικών βομβαρδισμών, δείχνει –σύμφωνα με τον αναλυτή– ότι στο παρασκήνιο υπάρχει μεγάλη ανησυχία για το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτης διεύρυνσης της σύγκρουσης.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης συνέδεσε την επίσκεψη με τα σενάρια ρωσικών κυβερνοεπιθέσεων, ενεργειών εναντίον κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών και πιθανών δοκιμασιών της συνοχής του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής.
Την ίδια ώρα, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, προειδοποίησε ότι η Μόσχα θα μπορούσε να πλήξει βρετανικούς στρατιωτικούς στόχους, ακόμη και εκτός Ουκρανίας, εάν ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιήσουν βρετανικούς πυραύλους για επιθέσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Η προειδοποίηση συνδέεται με την παροχή πυραυλικής τεχνολογίας Storm Shadow και SCALP προς την Ουκρανία. Ο αναλυτής εκτίμησε ότι Λονδίνο και Παρίσι «παίζουν με τη φωτιά», οδηγώντας τη σύγκρουση σε ένα εντελώς νέο και εξαιρετικά επικίνδυνο επίπεδο.
Οι ιρανικές επιθέσεις που αιφνιδίασαν τις ΗΠΑ
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό ήταν το σκέλος της ανάλυσης που αφορούσε τις επιπτώσεις των ιρανικών επιθέσεων στις αμερικανικές δυνάμεις. Επικαλούμενος ρεπορτάζ του NBC News και αμερικανικές πηγές, ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι οι ζημιές σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, δίκτυα παρακολούθησης και υποδομές συλλογής πληροφοριών ήταν πολύ μεγαλύτερες από ό,τι είχε αρχικά παρουσιαστεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, περισσότεροι από 100 στόχοι σε 11 αμερικανικές εγκαταστάσεις επτά χωρών –Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Ιορδανία, Κουβέιτ, Ιράκ και Σαουδική Αραβία– βρέθηκαν στο στόχαστρο ιρανικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η εκτίμηση για τις ζημιές ξεπερνά, κατά τις πηγές που επικαλέστηκε, τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι μόνο το οικονομικό κόστος. Είναι το γεγονός ότι καταστράφηκαν ή αχρηστεύθηκαν κρίσιμες πληροφοριακές υποδομές, οι οποίες δεν μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα.
Το Πεντάγωνο φέρεται να αναζητεί νέες τοποθεσίες για το προσωπικό του, καθώς και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την αποκατάσταση των εγκαταστάσεων και την αναπλήρωση πυραύλων αναχαίτισης, συστημάτων THAAD, SM-6 και άλλων κρίσιμων οπλικών αποθεμάτων.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ υποτίμησαν σοβαρά τις ιρανικές δυνατότητες. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ένας νέος γύρος πολέμου θα μπορούσε να εξαντλήσει πλήρως συγκεκριμένες κατηγορίες αμερικανικών πυρομαχικών.
Αδειάζει ο Ινδοειρηνικός – Ανησυχία για την Κίνα
Η αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή έχει πλέον άμεσες συνέπειες στην αποτροπή απέναντι στην Κίνα. Όπως ανέφερε ο αναλυτής, στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα ακυρώθηκαν ή περιορίστηκαν, ενώ δυνάμεις, πολεμικά πλοία, ραντάρ και συστήματα αεράμυνας απομακρύνθηκαν από τον Ινδοειρηνικό για να καλύψουν τις ανάγκες του μετώπου της Μέσης Ανατολής.
Κατά τις πληροφορίες που παρουσίασε, περισσότερα από 30 αμερικανικά πλοία μετακινήθηκαν από τον Ειρηνικό προς την Αραβική Θάλασσα. Την ίδια στιγμή, Ταϊβάν, Ιαπωνία και Νότια Κορέα προειδοποιούν για μεγάλες καθυστερήσεις στην παραλαβή αμερικανικών οπλικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων Patriot και Tomahawk, παρά το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των παραγγελιών έχει ήδη πληρωθεί.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό στρατηγικό δίλημμα για την Ουάσινγκτον: όσο περισσότερες δυνάμεις διοχετεύει στη Μέση Ανατολή, τόσο περισσότερο αποδυναμώνεται η δυνατότητά της να αποτρέψει μια κινεζική κίνηση εναντίον της Ταϊβάν.
Το Ιράν επιβάλλει τους δικούς του κανόνες στις θάλασσες
Ο Σταύρος Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στη «μαύρη λίστα» 45 δεξαμενόπλοιων που εξέδωσε το Ιράν. Μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και τουλάχιστον τρία ινδικά διυλιστήρια φέρονται να αποφεύγουν πλέον τα συγκεκριμένα πλοία, φοβούμενα κατασχέσεις φορτίων, πρόστιμα ή άλλες ιρανικές ενέργειες.
Η εξέλιξη δείχνει, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι η Τεχεράνη έχει κατορθώσει να επιβάλει σημαντικό βαθμό ελέγχου στις θαλάσσιες εμπορικές κινήσεις της περιοχής. Πρόκειται ουσιαστικά για αντιστροφή του δυτικού μηχανισμού κυρώσεων, καθώς τώρα το Ιράν είναι εκείνο που δημιουργεί τον δικό του κατάλογο «σκιώδους στόλου» και υποχρεώνει μεγάλους ενεργειακούς ομίλους να προσαρμοστούν.
Παράλληλα, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι αμερικανικές βάσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο, εάν ευρωπαϊκές χώρες διαθέσουν τις υποδομές τους για επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Η προειδοποίηση αφορά άμεσα κάθε χώρα που φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή διευκολύνει επιχειρησιακά την Ουάσινγκτον.
Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Ολοκληρώνοντας την ανάλυσή του, ο Σταύρος Καλεντερίδης αναφέρθηκε στην ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων Ρωσίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το μη πετρελαϊκό εμπόριο μεταξύ των δύο πλευρών έφθασε, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, τα 20,4 δισεκατομμύρια δολάρια, αποδεικνύοντας ότι οι δυτικές κυρώσεις δεν έχουν απομονώσει πλήρως τη Μόσχα.
Η συνολική εικόνα που περιέγραψε είναι εκείνη μιας Δύσης η οποία ανοίγει περισσότερα μέτωπα από όσα μπορεί να διαχειριστεί. Οι ΗΠΑ υποχρεώνονται να μετακινούν δυνάμεις και οπλικά συστήματα από τη μία περιοχή στην άλλη, η Ευρώπη πλησιάζει επικίνδυνα σε άμεση αντιπαράθεση με τη Ρωσία και το Ιράν εμφανίζεται πλέον πολύ ισχυρότερο στρατιωτικά και γεωοικονομικά από ό,τι εκτιμούσαν οι δυτικές πρωτεύουσες.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι εάν η αποστολή του επικεφαλής της CIA στη Μόσχα αποτέλεσε μια ύστατη προσπάθεια αποκλιμάκωσης ή την προετοιμασία για όσα ενδέχεται να ακολουθήσουν.