Ένα νέο διπλωματικό επεισόδιο στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική φέρνουν στο φως αποκαλύψεις για πιθανή μυστική συνάντηση του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον Σαντάμ Χάφταρ — γιο του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης, Στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ. Η συνάντηση φέρεται να πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια αιφνιδιαστικής επίσκεψης του Ισραηλινού ηγέτη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Τα στοιχεία των πτήσεων και το δημοσίευμα
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ιταλικής εφημερίδας Il Foglio, το οποίο αναμετέδωσε η Jerusalem Post, το ιδιωτικό αεροσκάφος Airbus A319 (νηολόγιο P4-KH5I9) που χρησιμοποιεί ο Σαντάμ Χάφταρ προσγειώθηκε στο Αμπού Ντάμπι προερχόμενο από τη Βεγγάζη, μόλις είκοσι λεπτά μετά την άφιξη του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Τα δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων κατέγραψαν έντονη κινητικότητα στο εκτελεστικό αεροδρόμιο Αλ Μπατίν, όπου την ίδια ημέρα προσγειώθηκαν επίσης κρατικά αεροσκάφη από το Μαρόκο, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, ενισχύοντας τα σενάρια για παρασκήνιες διαβουλεύσεις ευρύτερης περιφερειακής κλίμακας.
Επίσημη επίσκεψη και η οργή της Σιν Μπετ
Αν και ούτε το Ισραήλ ούτε η πλευρά Χάφταρ επιβεβαίωσαν επίσημα το τετ-α-τετ, το Γραφείο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού επιβεβαίωσε τη μετάβαση του Νετανιάχου στα ΗΑΕ, συνοδευόμενου από τη σύζυγό του και ανώτατους αξιωματούχους ασφαλείας — ανάμεσά τους τον επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και τον αρχηγό της Μοσάντ. Στο Αμπού Ντάμπι, ο Νετανιάχου συνάντησε επίσημα τον Πρόεδρο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, με αντικείμενο τις περιφερειακές προκλήσεις.
Η δημοσιοποίηση της επίσκεψης προκάλεσε την έντονη αντίδραση της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφαλείας (Σιν Μπετ), η οποία υπέβαλε καταγγελία στη στρατιωτική λογοκρισία. Η υπηρεσία τόνισε ότι η διαρροή εξέθεσε τις επιχειρησιακές της μεθόδους και έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια του πρωθυπουργού και των δυνάμεων στο πεδίο.
Το παρασκήνιο των σχέσεων Ισραήλ – Ανατολικής Λιβύης
Η πιθανή επαφή του Τελ Αβίβ με το στρατόπεδο της Βεγγάζης εντάσσεται στο πλαίσιο των μακροχρόνιων γεωπολιτικών συσχετισμών στη διαιρεμένη Λιβύη:
Από το 2014, η Λιβύη παραμένει χωρισμένη ανάμεσα στη φιλοτουρκική κυβέρνηση της Τρίπολης στα δυτικά (αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ) και την παράλληλη κυβέρνηση στα ανατολικά (Κυρηναϊκή), την οποία ελέγχει ο Χαλίφα Χάφταρ με τη στήριξη των ΗΑΕ, της Αιγύπτου, της Ρωσίας και της Γαλλίας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται προσέγγιση. Το 2021, ο Σαντάμ Χάφταρ είχε πραγματοποιήσει σύντομη στάση στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν για συνομιλίες ομαλοποίησης, ενώ το 2022 το αεροσκάφος του πατέρα του προσγειώθηκε επίσης στο Ισραήλ.
Οι προσπάθειες προσέγγισης παραμένουν εξαιρετικά ευαίσθητες, όπως αποδείχθηκε το 2023, όταν η αποκάλυψη της συνάντησης του τότε Υπουργού Εξωτερικών του Ισραήλ Έλι Κοέν με τη Λίβυα ομόλογό του προκάλεσε πολιτική θύελλα και οδήγησε στην αποπομπή της τελευταίας.
Στο στόχαστρο των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών ο «τουρκολιβυκός διάδρομος»
Της είδησης για τη μυστική επαφή στα Εμιράτα είχε προηγηθεί εκτενή ανάλυση της Jerusalem Post που υποστήριζε, ότι η Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων (IDF), η Μοσάντ και το ισραηλινό Ναυτικό παρακολουθούν στενά την αυξανόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη[cite: 1]. Ο λεγόμενος «τουρκολιβυκός διάδρομος» (βάσει του μνημονίου του 2019) παρακάμπτει την Κρήτη και τη Ρόδο και απειλεί άμεσα τις εμπορικές θαλάσσιες οδούς (από όπου διέρχεται το 98% των εισαγωγών του Ισραήλ), καθώς και τα σχεδιαζόμενα έργα υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών φυσικού αερίου στον άξονα Ισραήλ–Κύπρου–Ελλάδας.
Στο πλαίσιο αυτό, η ισραηλινή πλευρά εξετάζει κάθε δυνατότητα περιορισμού της τουρκικής επιρροής στη Βόρεια Αφρική, γεγονός που καθιστά το αντίπαλο δέος της Τρίπολης —δηλαδή το στρατόπεδο της Βεγγάζης υπό τον Χαλίφα Χάφταρ— φυσικό συνομιλητή για τα συμφέροντα ασφαλείας του Τελ Αβίβ[cite: 1].