Ο Γκουτέρες δεν ήρθε στην Κύπρο για λύση αλλά γι αποχαιρετισμό αφού λήγει η θητεία του και σήμερα θ΄ανακοινωθεί ο νέος ΓΓ του ΟΗΕ..” ήλθε είδε και απήλθε” όπως εύστοχα παρατηρεί κάποιος αρθρογράφος. Μα είναι τελειωμένος και να ήθελε δεν μπορεί μέσα στο 2026 λήγει η θητεία του και ήδη σήμερα θα ανακοινωθεί το όνομα του νέου αφεντικού του ΟΗΕ..Οπότε δόθηκε πολύ σημασία σε μια περισσότερο εθιμοτυπική και διεκπαιρεωτικού χαρακτήρα πρωτοβουλία περισσότερο για την υστεροφημία του. Βέβαια κάθε μετάβαση θέλει προσοχή γιατί μπορεί να δημιουργηθεί προηγούμενο την τελευταία στιγμή και να πετάξεις την καυτή πατάτα στον επόμενο…Πάντως ήρθε στην Κύπρο τελειωμένος, ληγμένο προιόν.. και υπερεκτιμήθηκε η επίσκεψή του..
Καθώς η δεύτερη θητεία του Πορτογάλου Αντόνιο Γκουτέρες ως Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ λήγει φέτος, τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας θα ψηφίσουν για πρώτη φορά τον υποψήφιο που προτιμούν μεταξύ των έξι υποψηφίων αυτήν την Πέμπτη, 30 Ιουλίου. Πώς όμως λειτουργεί αυτή η εκλογική διαδικασία;
Ο επόμενος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ θα γίνει σύντομα γνωστός. Αυτή την Πέμπτη, 30 Ιουλίου, το Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει να επιλέξει μεταξύ των έξι υποψηφίων, προκειμένου να υποβάλει τη σύστασή του στη Γενική Συνέλευση και να επιτρέψει στον Οργανισμό να αποφασίσει για το μέλλον του.
Όπως μας υπενθυμίζει η ιστοσελίδα του ΟΗΕ, «το αξίωμα του Γενικού Γραμματέα είναι μια θέση μεγάλης σημασίας που απαιτεί ένα άτομο που διαθέτει τα υψηλότερα προσόντα αποτελεσματικότητας, ικανότητας και ακεραιότητας, καθώς και σταθερή δέσμευση στους σκοπούς και τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Η εκλογή του είναι επομένως ύψιστης σημασίας. Από το 2015, η διαδικασία έχει διευκρινιστεί για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η συμπερίληψη. Περιλαμβάνει έξι στάδια.
Αρχικά, η Προεδρία της Γενικής Συνέλευσης και η Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ έπρεπε να δημοσιεύσουν κοινή επιστολή για να σηματοδοτήσουν επίσημα την έναρξη της διαδικασίας επιλογής.
Στη συνέχεια, μετά την παραλαβή των αιτήσεων, τα δύο αυτά όργανα κοινοποίησαν τα ονόματα των υποψηφίων που υποβλήθηκαν προς εξέταση στα 193 κράτη μέλη.
Συζητήσεις και ψηφοφορίες για ολόκληρη την προεκλογική εκστρατεία
Κατά τη διάρκεια του τρίτου σταδίου, οι υποψήφιοι καλούνται να «υποβάλουν μια στρατηγική δήλωση οράματος και να συμμετάσχουν σε έναν άτυπο διάλογο με τα κράτη μέλη στη Γενική Συνέλευση».
Ένας πρώτος διάλογος πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Απρίλιο με τέσσερις υποψηφίους και ένας τελικός την Πέμπτη 23 Ιουλίου με έξι υποψηφίους.
Μετά από αυτές τις συζητήσεις, στις οποίες κάθε υποψήφιος πρέπει να απαντήσει σε ερωτήσεις από τα διάφορα κράτη μέλη, μερικές φορές υπό την πίεση των μόνιμων μελών με δικαίωμα βέτο (Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ρωσία και Κίνα), το Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει να συγκληθεί για μια ανώνυμη ψηφοφορία για να επιλέξει συλλογικά το όνομα που θα προταθεί στη Γενική Συνέλευση.
Εάν τα δεκαπέντε μέλη δεν μπορέσουν να καταλήξουν σε συμφωνία, πρέπει να συζητήσουν και να ψηφίσουν μέχρι να προκύψει συναίνεση και ένας υποψήφιος να συγκεντρώσει τουλάχιστον τις εννέα απαιτούμενες ψήφους, χωρίς κανένα δικαίωμα βέτο.
Μόλις προκύψει ένα όνομα, προτείνεται στη Γενική Συνέλευση, η οποία θα υιοθετήσει ψήφισμα με το οποίο θα διορίσει επίσημα τον επιλεγμένο υποψήφιο ως Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.
Οι τελευταίοι θα ξεκινήσουν την πενταετή θητεία τους την 1η Ιανουαρίου 2027.
Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχει η αρχή της γεωγραφικής εναλλαγής μεταξύ των ηπείρων για τον διορισμό του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ώστε να διασφαλιστεί ένας βαθμός δικαιοσύνης μεταξύ των 193 κρατών μελών, αλλά αυτός δεν είναι επίσημος κανόνας και ως εκ τούτου δεν τηρείται πάντα. Επιπλέον, πολλά κράτη έχουν υποστηρίξει την ανάληψη της θέσης από γυναίκα για πρώτη φορά στην ιστορία.
Ποιοι είναι οι έξι υποψήφιοι;
Κατά τη διάρκεια της τελικής συζήτησης, έξι υποψήφιοι παρουσιάστηκαν επίσημα στα κράτη μέλη.
Μεταξύ αυτών ήταν η 74χρονη Μισέλ Μπατσελέτ από τη Χιλή, πρώην πρόεδρος της χώρας (2006-2010 και στη συνέχεια 2014-2016). Ήταν, μάλιστα, η πρώτη γυναίκα που κυβέρνησε τη Χιλή. Στη συνέχεια διορίστηκε επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, θέση που κατείχε από το 2016 έως το 2022.
Μια άλλη υποψήφια είναι η 61χρονη Μαρία Φερνάντα Εσπινόζα από τον Ισημερινό, πρώην Υπουργός Εξωτερικών και Άμυνας. Όπως και η Μισέλ Μπατσελέτ, η Εσπινόζα είναι ήδη γνωστή στον ΟΗΕ, έχοντας διατελέσει Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσής του.
Επίσης από τη Νότια Αμερική, και υπερεκπροσωπούμενος μεταξύ των υποψηφίων, είναι ο 65χρονος Αργεντινός Ραφαέλ Γκρόσι, διπλωμάτης καριέρας. Είναι επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) από το 2019, όπου έχει διαχειριστεί πολλά σημαντικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και των κινδύνων που θέτει ο πυρηνικός σταθμός Ζαπορίζια στην Ουκρανία, ο οποίος ελέγχεται από ρωσικές δυνάμεις. Eίναι και το φαβορί για τις ”καλιές υπιηρεσίες” που έχει προσφέρει στο όλο σύστημα.
Η Κόστα Ρίκα έχει επίσης την υποψήφιά της, την Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, πρώην αντιπρόεδρο της χώρας, ηλικίας 70 ετών. Η επικεφαλής της Υπηρεσίας Εμπορίου και Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNCTAD) εξέφρασε τη δέσμευσή της στον Χάρτη του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, λόγω του προσωπικού της ιστορικού: οι Εβραίοι γονείς της «μόλις επέζησαν» από το Ολοκαύτωμα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η προτελευταία υποψήφια είναι η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ, πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Γουιάνας. Είναι η νεότερη υποψήφια, στα 52 της χρόνια.
Τέλος, η μοναδική εκπρόσωπος από την αφρικανική ήπειρο είναι ο Macky Sall, 64 ετών, πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης από το 2012 έως το 2014. Όπως και άλλοι υποψήφιοι, ωστόσο, δεν υποστηρίζεται από τη χώρα του. Επομένως, η υποψηφιότητά του υποστηρίζεται από το Μπουρούντι. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, συνέδεσε ιδιαίτερα τη σημασία της διαρκούς ειρήνης, η οποία δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ανάπτυξη, με την αντιμετώπιση της «φτώχειας, της ανισότητας, του αποκλεισμού και της κλιματικής ευπάθειας».
dimpenews.com