Στην Αθήνα αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στην Ελλάδα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου, προκειμένου να συμμετάσχει στον νέο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–Ηνωμένων Πολιτειών.
Η διεξαγωγή του Διαλόγου τοποθετείται για την επομένη, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, ενώ η ακριβής ατζέντα των συναντήσεων φαίνεται ότι εξακολουθεί να βρίσκεται υπό οριστικοποίηση. Σημερινό δημοσίευμα αναφέρει ότι ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα συνοδεύεται από υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία και θα έχει συνάντηση με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, καθώς και με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η αναχώρησή του από την Αθήνα τοποθετείται το πρωί της 8ης Οκτωβρίου.
Άμυνα και ενεργειακή ασφάλεια στον πυρήνα των συνομιλιών
Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα, μαζί με την ενεργειακή ασφάλεια και τον ρόλο της Ελλάδας στη νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της περιοχής.
Ο Στρατηγικός Διάλογος αποτελεί από το 2018 το βασικό θεσμικό πλαίσιο συντονισμού Αθήνας και Ουάσιγκτον. Από την έναρξή του περιλαμβάνει θεματικές όπως η περιφερειακή συνεργασία, η άμυνα και η ασφάλεια, το εμπόριο και οι επενδύσεις, η ενέργεια, η επιβολή του νόμου και η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Οι επαφές Ρούμπιο–Γεραπετρίτη έχουν, άλλωστε, προηγούμενο. Οι δύο υπουργοί συναντήθηκαν στην Ουάσιγκτον στις 26 Φεβρουαρίου 2026, με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών να αναφέρει μετά τη συνάντηση ότι συζητήθηκαν οι ευρωατλαντικές σχέσεις και οι περιφερειακές εξελίξεις, από τη Μέση Ανατολή και το Ιράν έως την Ουκρανία.
Μόλις στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε επίσης επιβεβαιώσει δημοσίως ότι αναμενόταν επίσκεψη Ρούμπιο στην Ελλάδα για τον Στρατηγικό Διάλογο, αποφεύγοντας τότε να ανακοινώσει συγκεκριμένη ημερομηνία.
Στο τραπέζι ο GSI και η ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενεργειακή ατζέντα της επίσκεψης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μεταξύ των θεμάτων που αναμένεται να τεθούν στις συνομιλίες βρίσκεται και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, Great Sea Interconnector (GSI), σε συνδυασμό με τον ευρύτερο σχεδιασμό για ενεργειακές και ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη τοποθετήσει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στο πλαίσιο της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας. Σε προηγούμενο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ–Κύπρου είχε γίνει ρητή αναφορά στον Great Sea Interconnector ως έργο που συνδέεται με τον στόχο περιορισμού της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ενίσχυσης της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.
Παράλληλα, η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τις ΗΠΑ μέσω του σχήματος 3+1 αποτελεί εδώ και χρόνια τμήμα της αμερικανικής πολιτικής για την Ανατολική Μεσόγειο. Στα προηγούμενα κοινά ανακοινωθέντα του Στρατηγικού Διαλόγου, το σχήμα έχει συνδεθεί με την ενέργεια, την οικονομική ανάπτυξη, την ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα.
Τα ελληνοτουρκικά στο φόντο
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δύσκολα θα απουσιάσουν από το πολιτικό υπόβαθρο των επαφών, ακόμη και εάν δεν αποτελέσουν αυτοτελές κεφάλαιο των επίσημων ανακοινώσεων.
Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει στην ανάγκη διατήρησης ανοικτών διαύλων με την Άγκυρα, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να έχει δηλώσει στις αρχές Σεπτεμβρίου ότι ο διάλογος πρέπει να συνεχίζεται, αλλά ότι όσα τίθενται προς συζήτηση οφείλουν να εξετάζονται με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
Αντίστοιχα, τα κοινά ανακοινωθέντα προηγούμενων Στρατηγικών Διαλόγων Ελλάδας–ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα αναφερθεί στην ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων, του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η λεπτομέρεια που θα παρακολουθήσει η Άγκυρα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και μια ακόμη πληροφορία του δημοσιεύματος: με τα έως τώρα δεδομένα δεν προβλέπεται επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Άγκυρα αμέσως πριν ή μετά την Αθήνα.
Εφόσον αυτό διατηρηθεί στο τελικό πρόγραμμα, πρόκειται για στοιχείο που είναι πιθανό να προσελκύσει πολιτικό και διπλωματικό ενδιαφέρον στην περιοχή. Δεν αρκεί, πάντως, από μόνο του για να εξαχθεί συμπέρασμα περί μεταβολής της αμερικανικής πολιτικής έναντι της Τουρκίας, καθώς οι περιοδείες και οι διμερείς επισκέψεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών καθορίζονται από ευρύτερο προγραμματισμό.
Η σημασία του ταξιδιού στην Αθήνα έγκειται περισσότερο στο γεγονός ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία συμπίπτουν σειρά κρίσιμων φακέλων: οι αμυντικές ισορροπίες στο ΝΑΤΟ, οι ενεργειακές διασυνδέσεις της Ανατολικής Μεσογείου, οι σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η περαιτέρω θεσμοποίηση της συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ–ΗΠΑ.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος έρχεται έτσι να συνεχίσει έναν μηχανισμό που εγκαινιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2018 και εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα από τα βασικά κανάλια στρατηγικού συντονισμού Αθήνας και Ουάσιγκτον.