Το άρθρο του TRT World φέρει τον χαρακτηριστικό τίτλο «How Greece and Greek-administered Southern Cyprus risk their sovereignty by aligning with Israel», δηλαδή «Πώς η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακά διοικούμενη Νότια Κύπρος ρισκάρουν την κυριαρχία τους ευθυγραμμιζόμενες με το Ισραήλ». Ήδη από τον τίτλο και την εισαγωγή του κειμένου διατυπώνεται η βασική θέση ότι η στενότερη στρατιωτική σχέση με το Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους για την κυριαρχία και τη στρατηγική αυτονομία Αθήνας και Λευκωσίας.
Η ορολογία που χρησιμοποιείται για την Κυπριακή Δημοκρατία αντανακλά την πάγια τουρκική θέση και όχι τη διεθνώς αναγνωρισμένη νομική της υπόσταση. Το TRT World αναφέρεται επανειλημμένα σε «Greek-administered Southern Cyprus», ενώ διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος είναι η Κυπριακή Δημοκρατία.
Η τριμερής στο επίκεντρο
Ο Karatas υποστηρίζει ότι η συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ έχει πλέον υπερβεί το επίπεδο της διπλωματίας και της ενέργειας και έχει μετατραπεί σε ευρύτερο στρατιωτικό και επιχειρησιακό σχήμα.
Στο άρθρο γίνεται αναφορά σε κοινή στρατιωτική εκπαίδευση, ανταλλαγή πληροφοριών, ναυτική ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια και διαλειτουργικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο συντάκτης συνδέει τις εξελίξεις αυτές με αποφάσεις που ελήφθησαν στο πλαίσιο της τριμερούς Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και τις παρουσιάζει ως μετάβαση από μια ενεργειακή συνεργασία σε μια βαθύτερη στρατηγική σύμπραξη.
Το ίδιο αφήγημα είχε αναπτυχθεί και σε πρόσφατη ανάλυση του TRT World Research Centre, η οποία χαρακτήριζε την τριμερή ως έναν αναδυόμενο στρατηγικό άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο και υποστήριζε ότι η στρατιωτικοποίησή της αυξάνει, αντί να μειώνει, τη στρατηγική ευπάθεια των συμμετεχόντων.
Ο ισχυρισμός περί «περιορισμού» της Τουρκίας
Κεντρικό σημείο του άρθρου αποτελεί η θέση ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία ως γεωπολιτικά αντίβαρα απέναντι στην Τουρκία.
Ο Karatas γράφει ότι η Άγκυρα θεωρεί την τριμερή συνεργασία εργαλείο περιορισμού της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ αποδίδει στην Αθήνα και τη Λευκωσία την πρόθεση να αξιοποιήσουν το Ισραήλ ως εξισορροπητικό παράγοντα έναντι της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος.
Πρόκειται για πολιτική και στρατηγική ερμηνεία του αρθρογράφου και όχι για κοινά αποδεκτό γεγονός. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία παρουσιάζουν επισήμως τις περιφερειακές συνεργασίες τους ως σχήματα που αποσκοπούν στην ασφάλεια, τη σταθερότητα, την ενεργειακή συνεργασία και την προστασία κρίσιμων υποδομών, χωρίς να τις χαρακτηρίζουν συμμαχίες εναντίον τρίτων κρατών.
Barak MX, PULS και «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προμήθεια ισραηλινών οπλικών συστημάτων.
Το άρθρο αναφέρεται στα συστήματα αεράμυνας Barak MX, στα πυραυλικά συστήματα PULS, σε αντιαρματικά όπλα και στην ευρύτερη ελληνική αρχιτεκτονική αεράμυνας που περιγράφεται ως «Achilles Shield». Το TRT World παρουσιάζει τις αγορές αυτές ως ένδειξη ολοένα βαθύτερης τεχνολογικής και επιχειρησιακής εξάρτησης από το Ισραήλ.
Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η εξάρτηση από ισραηλινά ανταλλακτικά, πυρομαχικά και τεχνική υποστήριξη θα μπορούσε θεωρητικά να προσφέρει στο Τελ Αβίβ επιρροή στον τρόπο και στον χρόνο χρήσης των συστημάτων.
Η ίδια επιχειρηματολογία έχει εμφανιστεί και σε άλλο πρόσφατο άρθρο του TRT World, το οποίο περιέγραφε τη διεύρυνση της ελληνοϊσραηλινής αμυντικής συνεργασίας ως παράγοντα που ενδέχεται να περιορίσει τη στρατηγική αυτονομία της Αθήνας.
«Κίνδυνος εμπλοκής» σε πολέμους του Ισραήλ
Το δημοσίευμα προχωρεί ένα βήμα ακόμη, υποστηρίζοντας ότι η στενή στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ θα μπορούσε να εμπλέξει Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία σε μελλοντικές περιφερειακές συγκρούσεις.
Ως παράδειγμα αναφέρει την προειδοποίηση της Χεζμπολάχ προς την Κύπρο το 2024 σε περίπτωση που κυπριακές υποδομές χρησιμοποιούνταν από το Ισραήλ σε πολεμικές επιχειρήσεις.
Ο Karatas συνδέει αυτή την παράμετρο με το ενδεχόμενο χρήσης ελληνικού ή κυπριακού εδάφους για συλλογή πληροφοριών ή στρατιωτικές επιχειρήσεις, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μετατρέψει τις δύο χώρες σε δυνητικούς στόχους.
Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, πρόκειται για σενάριο και εκτίμηση του συντάκτη, όχι για τεκμηριωμένο σχεδιασμό Ελλάδας, Κύπρου ή Ισραήλ.
Επαναφορά των τουρκικών θέσεων για το Κυπριακό
Το άρθρο χρησιμοποιεί την τριμερή συνεργασία ως αφετηρία για να επαναφέρει εκτενώς και το Κυπριακό.
Παρουσιάζει τις πάγιες τουρκικές θέσεις για την περίοδο 1963–1974, την τουρκική στρατιωτική επέμβαση, το Σχέδιο Ανάν και τις ενεργειακές διαφορές γύρω από την Κύπρο, υποστηρίζοντας ότι η στενότερη στρατιωτική και ενεργειακή συνεργασία με το Ισραήλ μπορεί να μειώσει τα κίνητρα της ελληνοκυπριακής πλευράς για συμβιβασμό.
Το συγκεκριμένο πλαίσιο αντανακλά την τουρκική οπτική της σύγκρουσης. Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει το μόνο διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί, ενώ το καθεστώς στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία.
Η αναφορά στους Ισραηλινούς που ζουν στην Κύπρο
Ακόμη πιο έντονη είναι η επιχειρηματολογία του άρθρου σχετικά με την παρουσία Ισραηλινών πολιτών στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Το TRT World αναφέρει ότι περίπου 25.000 Ισραηλινοί φέρονται να ζουν στις ελεύθερες περιοχές και ότι χιλιάδες ακόμη έχουν εγκατασταθεί σε ελληνικά νησιά. Στη συνέχεια ο αρθρογράφος διατυπώνει το σενάριο ότι, εάν αναπτυχθούν κλειστές ιδιωτικές κοινότητες, θα μπορούσαν μελλοντικά να προκύψουν ζητήματα «παράλληλων ρυθμίσεων ασφαλείας» και δικαιοδοσίας.
Το άρθρο φτάνει μάλιστα να χρησιμοποιεί τον όρο «κράτος εν κράτει», χωρίς όμως να παρουσιάζει τεκμηριωμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ύπαρξη τέτοιων παράλληλων δομών ή μηχανισμών εξουσίας.
Πρόκειται συνεπώς για υπόθεση του αρθρογράφου και όχι για διαπιστωμένη κατάσταση.
Η Άγκυρα παρακολουθεί τον εξοπλισμό της Κύπρου
Το άρθρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα τουρκικής δημόσιας συζήτησης για την ενίσχυση της άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη συνεργασία της με το Ισραήλ.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει δηλώσει πρόσφατα ότι παρακολουθεί στενά πληροφορίες για την προμήθεια ισραηλινού συστήματος αεράμυνας από τη Λευκωσία και ότι λαμβάνει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων, επαναλαμβάνοντας την τουρκική θέση ότι η στρατιωτική ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας μπορεί να διαταράξει τις ισορροπίες στο νησί.
Αντίστοιχα, τον Αύγουστο το TRT World Research Centre είχε δημοσιεύσει ειδική ανάλυση με τίτλο «A New Axis in the Eastern Mediterranean», παρουσιάζοντας τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ ως αναδυόμενο άξονα που αποσκοπεί, κατά την τουρκική ανάγνωση, στον περιορισμό της επιρροής της Άγκυρας.
Το μήνυμα του TRT World
Το κεντρικό μήνυμα του δημοσιεύματος είναι σαφές.
Ο Karatas επιχειρεί να παρουσιάσει τη συνεργασία Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ όχι ως επιλογή ενίσχυσης της αποτροπής και της περιφερειακής συνεργασίας, αλλά ως στρατηγική που, κατά την άποψή του, δημιουργεί εξάρτηση από το Τελ Αβίβ και αυξάνει την πιθανότητα σύγκρουσης με την Τουρκία.
Στο τέλος καλεί ουσιαστικά Αθήνα και Λευκωσία να επανεξετάσουν την πορεία τους, υποστηρίζοντας ότι η περαιτέρω στρατιωτική ευθυγράμμιση με το Ισραήλ μπορεί να έχει μεγαλύτερο κόστος από τα οφέλη που προσδοκούν.
Πίσω από αυτή την επιχειρηματολογία διακρίνεται, ωστόσο, και μια ευρύτερη τουρκική ανησυχία: η μετατροπή της συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ από ένα κυρίως διπλωματικό και ενεργειακό σχήμα σε μια σχέση με ολοένα εντονότερη αμυντική, τεχνολογική και επιχειρησιακή διάσταση. Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που το TRT World παρουσιάζει πλέον ως απειλή για την τουρκική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.