Οι γεωπολιτικές τεκτονικές πλάκες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή μετατοπίζονται με πρωτοφανή ταχύτητα, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό σκηνικό που επηρεάζει άμεσα την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας και της Κύπρου. Στην εκπομπή «Geopolitics» στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», ο έγκριτος γεωπολιτικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης προχώρησε σε μια βαθιά, αποκαλυπτική ακτινογραφία των όσων συμβαίνουν στο παρασκήνιο της Άγκυρας, συνδέοντας τις εσωτερικές πολιτικές διεργασίες της Τουρκίας με τις αναθεωρητικές της βλέψεις στο Αιγαίο.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Καλεντερίδης, τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ένα ιδιότυπο, δικαστικό και πολιτικό πραξικόπημα στην Τουρκία. Αν και επιφανειακά η δικαστική απόφαση καθαίρεσης στελεχών αφορά την εσωτερική δομή του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα – CHP), στο βάθος κρύβεται ο συντονισμένος μηχανισμός του τουρκικού βαθέος κράτους και της ΜİΤ (Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών). Στόχος δεν είναι άλλος από τον πλήρη έλεγχο του πολιτικού σκηνικού της χώρας, ώστε η Τουρκία –έχοντας εξασφαλίσει ένα «μπετονάρισμα» στο εσωτερικό της μέτωπο– να στραφεί απερίσπαστη και με απόλυτη επιθετικότητα προς το εξωτερικό: στο Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία, την Κύπρο και την Ελλάδα.
Το Βαθύ Κράτος της Τουρκίας: Από την «Τεσκιλάτι Μαχσούσα» στον Ντεβλέτ Μπαχτσελί
Για την πλήρη κατανόηση των σύγχρονων εξελίξεων, ο Σάββας Καλεντερίδης πραγματοποίησε μια ιστορική αναδρομή, θυμίζοντας ότι η Τουρκική Δημοκρατία ιδρύθηκε το 1923 από τον Μουσταφά Κεμάλ, ο οποίος χρησιμοποίησε τους μηχανισμούς του κινήματος των Νεοτούρκων. Καθοριστικό ρόλο στην πορεία των Νεοτούρκων προς την εξουσία έπαιξε η μυστική οργάνωση «Τεσκιλάτι Μαχσούσα» (Teşkilat-ı Mahsusa), η οποία ανέλαβε, μεταξύ άλλων, τη διάπραξη του στυγερού εγκλήματος της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολίας (Ελλήνων, Αρμενίων και Ασυρίων).
Αυτή η κληρονομιά του «τοποτηρητή» του πολιτικού συστήματος πέρασε αυτούσια στη σύγχρονη ΜİΤ και το βαθύ κράτος, το οποίο ιστορικά παρεμβαίνει με πραξικοπήματα κάθε φορά που η πολιτική ηγεσία παρεκκλίνει από τη βασική κρατική γραμμή:
-
1960: Ανατροπή και απαγχονισμός της κυβέρνησης Μεντερές, επειδή επιχείρησε να χρησιμοποιήσει το Ισλάμ για πολιτικούς λόγους και σχεδίαζε ταξίδι στη Μόσχα.
-
1971: Πραξικόπημα μέσω «τελεσιγράφου» που οδήγησε στην παραίτηση της κυβέρνησης Ντεμιρέλ.
-
1980: Στρατιωτικό πραξικόπημα του στρατηγού Κενάν Εβρέν και καθολική απαγόρευση των πολιτικών κομμάτων.
-
1997: Το λεγόμενο «μεταμοντέρνο πραξικόπημα» εναντίον της κυβέρνησης Ερμπακάν-Τσιλέρ. Ο Ερμπακάν, εμβληματική μορφή του πολιτικού Ισλάμ, θεωρήθηκε ανεξέλεγκτος ριζοσπάστης, γεγονός που οδήγησε το βαθύ κράτος στην ανατροπή του και τη σταδιακή παράδοση της σκυτάλης σε πιο «μετριοπαθή» πρόσωπα, όπως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφού πρώτα φυλακίστηκε για συμμόρφωση.
-
2003: Παρέμβαση των ενεργούμενων του βαθέους κράτους εντός του AKP (όταν πρωθυπουργός ήταν ο Αμπντουλάχ Γκιούλ), με την οποία καταψηφίστηκε το νομοσχέδιο για την παροχή διόδου στα αμερικανικά στρατεύματα προς το βόρειο Ιράκ, προκαλώντας μείζονα κρίση στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Άγκυρας.
-
2016: Η απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν, η οποία, με τη συνδρομή πληροφοριών από τη Ρωσία και το Ιράν, ελέγχθηκε και χρησιμοποιήθηκε για τη μετάλλαξη του πολιτεύματος σε Προεδρική Δημοκρατία.
Στη σημερινή συγκυρία, ο κύριος μοχλός του βαθέους κράτους είναι ο πρόεδρος του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Το κόμμα των «Γκρίζων Λύκων» αποτελεί τη μετεξέλιξη της τουρκικής Gladio (των παρακρατικών μηχανισμών του ΝΑΤΟ από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου). Ενώ στις άλλες χώρες αυτοί οι μηχανισμοί αποδιαρθρώθηκαν, στην Τουρκία εθνικοποιήθηκαν.
Σύμφωνα με ανάλυση του National Context που παρουσιάστηκε στην εκπομπή, ο πραγματικός αρχιτέκτονας πίσω από τον Μπαχτσελί είναι ο Σενγκάλ Ατασαγκούν, πρώην διοικητής της ΜİΤ και ο πρώτος που προήλθε από τα «σπλάχνα» της υπηρεσίας. Στόχος της παρούσας αρχιτεκτονικής είναι ο πλήρης θεσμικός ανασχεδιασμός της χώρας για την εποχή μετά τον Ερντογάν, μέσω μιας «διαχειριζόμενης ενσωμάτωσης» των αντίπαλων κοινωνικών μπλοκ.
Η κρίση στο CHP ως σχέδιο ελεγχόμενης αντιπολίτευσης για την εποχή μετά τον Ερντογάν
Ο Μπαχτσελί πρότεινε πρόσφατα (Μάιος 2026) την παροχή επίσημου θεσμικού ρόλου στον Αμπντουλάχ Οτσαλάν για τον συντονισμό της ειρηνευτικής διαδικασίας, μετατρέποντας το Κουρδικό από ένοπλη σύγκρουση σε κρατικά διαχειριζόμενο ζήτημα, κάτι που σας είχε αποκαλύψει το Geopolitico.gr. Ταυτόχρονα, μέσω δικαστικών αποφάσεων, επιδιώκεται η αποκαθήλωση της ηγεσίας του Οζέλ και του Ιμάμογλου στο CHP και η επαναφορά του Κιλιτσάρογλου.
Η στρατηγική επιδιώκει να μετατρέψει την αξιωματική αντιπολίτευση από απειλή εναλλαγής της εξουσίας σε έναν αναγνωρισμένο, ελεγχόμενο εταίρο που θα εκπροσωπεί τις κοσμικές και Αλεβιτικές κοινότητες εντός των ορίων του συστήματος. Έτσι, το βαθύ κράτος μετατρέπει τις εσωτερικές απειλές (Κούρδους, Αλεβίτες, Ιμάμογλου) σε γεωπολιτικά πλεονεκτήματα, θωρακίζοντας το εσωτερικό μέτωπο.
Το Νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα»: Η Νομοθέτηση της Αναθεωρητικής Υστερίας
Η εσωτερική αυτή αναδιαμόρφωση συνδέεται άμεσα με την εξωτερική πολιτική της Άγκυρας. Όπως αποκάλυψε ο Σάββας Καλεντερίδης, αμέσως μετά τη μουσουλμανική γιορτή των θυσιών (Κουρμπάν Μπαϊράμ), αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Στα μέσα Μαΐου 2026, ο πρόεδρος του Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών και Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, μαζί με κορυφαίους συμβούλους Εθνικής Ασφάλειας του Ερντογάν, παρουσίασαν επίσημα το πλαίσιο αυτού του νόμου. Δεν πρόκειται για δημοσιογραφικές διαρροές, αλλά για μια επίσημη κρατική πρωτοβουλία που ενσωματώνει και νομοθετεί όλες τις αυθαίρετες τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
+-------------------------------------------------------------------------+
| ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ «ΓΑΛΑΖΙΑΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ» ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ |
+-------------------------------------------------------------------------+
| * Αυθαίρετος ορισμός τουρκικών συνόρων μέχρι τον 25ο Μεσημβρινό. |
| * Γεωγραφικός εγκλωβισμός των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. |
| * Νομική εντολή στο Τουρκικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή για παρεμπόδιση |
| ελληνικών ενεργειών που δεν έχουν λάβει την «άδεια» της Άγκυρας. |
| * Λεηλασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας.|
+-------------------------------------------------------------------------+
Ο κ. Καλεντερίδης έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την Αθήνα. Όταν αυτό το νομοσχέδιο γίνει νόμος του τουρκικού κράτους, θα δεσμεύει νομικά τόσο την παρούσα όσο και όλες τις μελλοντικές κυβερνήσεις της Τουρκίας. Αυτό σημαίνει ότι καμία τουρκική ηγεσία δεν θα μπορεί να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή να υπογράψει συνυποσχετικό για το Δικαστήριο της Χάγης, έχοντας ως αφετηρία οτιδήποτε λιγότερο από τις πρόνοιες αυτού του νόμου.
Η ελληνική πάγια ρητορική του τύπου «ο νόμος αυτός δεν παράγει έννομα αποτελέσματα» είναι επικίνδυνη και ανεπαρκής. Η Τουρκία θα εφαρμόσει τον νόμο στο πεδίο, όπως έπραξε με το παράνομο Τουρκολυβικό Μνημόνιο και στην πρόσφατη κρίση της Κάσου, όπου η Ελλάδα ουσιαστικά υποχώρησε και σταμάτησε την πόντηση του καλωδίου.
«Πάσαλος πασάλω κρούεται». Με αυτή την αρχαία ελληνική ρήση, ο Σάββας Καλεντερίδης πρότεινε μια δυναμική απάντηση: Το ελληνικό κοινοβούλιο πρέπει άμεσα, πριν από την ψήφιση του τουρκικού νομοσχεδίου, να εκδώσει ένα ομόφωνο ψήφισμα. Αυτό θα δίνει ρητή εντολή στις ελληνικές κυβερνήσεις να μπλοκάρουν κάθε χρηματοδότηση ή συναλλαγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία («ούτε ένα ευρώ στην Άγκυρα») και να επιβάλλουν σκληρές κυρώσεις σε περίπτωση υλοποίησης του νόμου της Γαλάζιας Πατρίδας. Αν η Τουρκία δεν έχει γεωπολιτικό και οικονομικό κόστος, οι διεκδικήσεις της θα επεκταθούν σύντομα και δυτικά του 25ου μεσημβρινού, αγγίζοντας ακόμα και τη Θεσσαλονίκη, την οποία Τούρκοι αξιωματούχοι ήδη αποκαλούν «τουρκική πόλη».
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και η Νέα Ευρωπαϊκή Αρχιτεκτονική Άμυνας
Η χρονική συγκυρία αυτών των κινήσεων δεν είναι τυχαία. Στις 6 Ιουλίου 2026, η Τουρκία θα φιλοξενήσει την πιο κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Η γεωπολιτική αυτοπεποίθηση της Άγκυρας βρίσκεται στο απόγειό της, καθώς ο ρόλος της έχει αναβαθμιστεί λόγω της διαμεσολάβησης στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν. Η Σύνοδος αυτή θα κληθεί να διαχειριστεί κομβικά ζητήματα:
-
Το νέο στρατηγικό δόγμα των ΗΠΑ (Δεκέμβριος 2025) για αποδυνάμωση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη και μετατόπιση του βάρους στο δυτικό ημισφαίριο.
-
Τις ευθείες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για την κατάληψη και προσάρτηση της Γροιλανδίας από τη Δανία – η πρώτη φορά που το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει απειλή προσάρτησης εδάφους μεταξύ μελών του μετά τις τουρκικές απειλές κατά της Ελλάδας.
-
Τη σκληρή κριτική της κυβέρνησης Τραμπ και του Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, προς τους Ευρωπαίους συμμάχους που δεν συνέδραμαν στον πόλεμο της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ εναντίον της Τεχεράνης στον Περσικό Κόλπο.
-
Την ίδρυση δύο νέων νατοϊκών στρατηγείων στην Τουρκία: ένα στα Στενά της Κωνσταντινούπολης και ένα στα Άδανα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα αμερικανικής αποστασιοποίησης, η Γαλλία, ως η μοναδική πυρηνική δύναμη της ΕΕ, επιχειρεί να ανοίξει την πυρηνική της ομπρέλα σε χώρες του ΝΑΤΟ. Ήδη ο Πρωθυπουργός της Νορβηγίας δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά αυτή την προοπτική, ενώ η Ελλάδα αποτελεί επίσης υποψήφια χώρα. Αυτές οι τεκτονικές αλλαγές συζητήθηκαν στο άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στη Λεμεσό (27-28 Μαΐου 2026), με τη συμμετοχή των Υπουργών Εξωτερικών της Ινδίας και της Σαουδικής Αραβίας. Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, κ. Γεραπετρίτης, θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιήσει ένα εγχώριο κοινοβουλευτικό ψήφισμα ως μοχλό πίεσης, δηλώνοντας ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχθεί την ενσωμάτωση της Τουρκίας στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Το Παρασκήνιο με τους Patriot στην Κάρπαθο και το Πλήγμα στις Τουρκικές Αιτιάσεις
Μια εξαιρετικά σημαντική πτυχή του ρεπορτάζ αφορά την πρόσφατη απόφαση του ΚΥΣΕΑ για την απόσυρση των ελληνικών οπλικών συστημάτων. Μετά την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι Ιρανοί (μέσω της Χεζμπολάχ του Λιβάνου) έπληξαν με drone βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου, όπου στάθμευε αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος.
Η Ελλάδα αντέδρασε άμεσα στέλνοντας στην Κύπρο 4 μαχητικά F-16 Viper και δύο φρεγάτες (μεταξύ των οποίων και η υπερσύγχρονη «Κίμων»). Παράλληλα, στο πλαίσιο επιχειρησιακής αναδιάταξης του ΝΑΤΟ για την προστασία του εναέριου χώρου της Βουλγαρίας, η Ελλάδα ανέπτυξε δύο πυροβολαρχίες Patriot στο Διδυμότειχο και την Κάρπαθο.
Η παρουσία των Patriot στην Κάρπαθο προκάλεσε την οργή και τα έντονα άτυπα διαβήματα της Τουρκίας προς το ΝΑΤΟ, με το επιχείρημα ότι το νησί τελεί υπό αποστρατικοποιημένο καθεστώς. Ωστόσο, οι Αμερικανοί και η συμμαχία απέρριψαν τις τουρκικές αιτιάσεις, γεγονός που αποτελεί τεράστιο διπλωματικό πλήγμα για την Άγκυρα, καθώς το ΝΑΤΟ αποδέχθηκε de facto τη στρατιωτικοποίηση του νησιού για τις ανάγκες του. Αν και το ΚΥΣΕΑ αποφάσισε πρόσφατα την απόσυρσή τους, μετά από εσωτερικές αντιδράσεις αποφασίστηκε οι Patriot να παραμείνουν στην Κάρπαθο μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες υποδομής, ώστε τη θέση τους να πάρουν δύο ελληνικά μαχητικά (Mirage 2000-5 ή F-16).
Η Παγίδα του Τραμπ στον Περσικό Κόλπο: Το Στρατηγικό Αδιέξοδο στο Ιράν
Το τελευταίο κομμάτι της ανάλυσης του Σάββα Καλεντερίδη στράφηκε στον εν εξελίξει πόλεμο στον Περσικό Κόλπο. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επί χρόνια κατηγορούσε τους προκατόχους του για τους «αιώνιους πολέμους» στη Μέση Ανατολή, έπεσε τελικά ο ίδιος στην παγίδα ενός πολέμου χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου.
Σύμφωνα με ανάλυση του εγκύρου περιοδικού Foreign Affairs που παρουσίασε η εκπομπή, η αμερικανο-ισραηλινή ψευδαίσθηση ότι η τεχνολογική υπεροχή, η τεχνητή νοημοσύνη και οι αεροπορικές επιδρομές θα οδηγούσαν το Ιράν σε γρήγορη συνθηκολόγηση, κατέρρευσε. Το ιρανικό καθεστώς όχι μόνο δεν κάμφθηκε, αλλά συσπειρώθηκε γύρω από τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Επανάστασης, μετακυλίοντας το κόστος στην παγκόσμια οικονομία μέσω της απειλής κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
+--------------------------------------------------------------------------+
| Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΟ ΙΡΑΝ |
+--------------------------------------------------------------------------+
| * Fox News: Μόλις το 39% επιθυμεί συνέχιση των επιχειρήσεων. |
| * NY Times / Siena: Το 52% ζητά άμεσο τερματισμό του πολέμου, ακόμα και |
| χωρίς πυρηνική συμφωνία. |
| * CNN: Το 59% των πολιτών δηλώνει μηδενική εμπιστοσύνη στους χειρισμούς |
| του Προέδρου Τραμπ. |
| * ABC News / Washington Post: Το 65% δεν πιστεύει ότι οποιαδήποτε |
| συμφωνία θα αποτρέψει τελικά το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.|
+--------------------------------------------------------------------------+
Ο Τραμπ βρίσκεται πλέον εγκλωβισμένος: Αν δεχθεί μια συμβιβαστική συμφωνία, θα κατηγορηθεί ότι επέστρεψε σε κάτι παρόμοιο με τη συμφωνία του 2015, την οποία ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει ως τη «χειρότερη στην ιστορία». Αν κλιμακώσει, θα βυθιστεί σε έναν πόλεμο που η αμερικανική κοινωνία αρνείται να στηρίξει. Αν και υπήρχαν πληροφορίες για μια προσωρινή συμφωνία 60 ημερών με άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, οι τελευταίες κινήσεις της Τεχεράνης δείχνουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή και επικίνδυνη.
Συμπέρασμα: Η Ώρα της Ελληνικής Εγρήγορσης
Η εκπομπή «Geopolitics» του Σάββα Καλεντερίδη στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής» ανέδειξε με απόλυτη σαφήνεια ότι τίποτα δεν πρέπει να εξετάζεται αποσπασματικά. Η εσωτερική πολιτική αναδιαμόρφωση της Τουρκίας από το βαθύ κράτος και η επερχόμενη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποτελούν το προοίμιο μιας μεγάλης, συντονισμένης επίθεσης κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων του ελληνισμού. Με την Άγκυρα να αισθάνεται γεωπολιτικά πανίσχυρη ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ εγκλωβισμένες στο τέλμα του Ιράν, η Αθήνα οφείλει να εγκαταλείψει τον εφησυχασμό και να περάσει άμεσα σε πολιτική ενεργητικής αποτροπής.