Σφοδρή κριτική στον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκούν οι Financial Times σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουνίου, προειδοποιώντας ότι η συνεχιζόμενη υποχώρηση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στην Τουρκία δεν αποτελεί μόνο εσωτερικό πρόβλημα της χώρας, αλλά εξελίσσεται σε ζήτημα που επηρεάζει άμεσα τη συνοχή του ΝΑΤΟ και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Η βρετανική οικονομική εφημερίδα υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση Ερντογάν ακολουθεί μια ολοένα και πιο αυταρχική πορεία, προχωρώντας σε μαζικές συλλήψεις ειρηνικών διαδηλωτών, αλλά και δικηγόρων, δημοσιογράφων και πανεπιστημιακών, ενώ επιχειρεί να περιορίσει τη δημόσια εικόνα των γεγονότων και να ελέγξει την πληροφόρηση.
Κατά τους Financial Times, η φυλάκιση πολιτικών αντιπάλων και η συστηματική αποδυνάμωση των δημοκρατικών θεσμών δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους τόσο για την εσωτερική σταθερότητα της Τουρκίας όσο και για την αξιοπιστία της ως συμμάχου της Δύσης.
Στο επίκεντρο η υπόθεση Ιμάμογλου
Το δημοσίευμα συνδέει τη σημερινή κατάσταση με τις εξελίξεις που ακολούθησαν τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, τον Μάρτιο του 2025. Ο Ιμάμογλου θεωρείται ο βασικός πολιτικός αντίπαλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) για τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Μετά τη σύλληψή του, η Τουρκία γνώρισε το μεγαλύτερο κύμα αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι Financial Times, περισσότεροι από 1.000 διαδηλωτές συνελήφθησαν, ενώ ανάμεσα στους κρατούμενους βρέθηκαν και δημοσιογράφοι που κάλυπταν τις διαδηλώσεις.
«Δεν είναι εσωτερική υπόθεση»
Οι Financial Times υπογραμμίζουν ότι η δημοκρατική οπισθοδρόμηση στην Τουρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αποκλειστικά εσωτερικό ζήτημα.
Όπως επισημαίνεται στο άρθρο, η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και εξακολουθεί να διατηρεί την ιδιότητα της υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζεται ότι η Άγκυρα οφείλει να σέβεται τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου.
Η εφημερίδα προειδοποιεί ότι η περαιτέρω διολίσθηση προς τον αυταρχισμό ενδέχεται να έχει συνέπειες που ξεπερνούν τα σύνορα της Τουρκίας, επηρεάζοντας την ασφάλεια, τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Προειδοποίηση προς τη Δύση
Μέσα από το άρθρο γνώμης, οι Financial Times καλούν τη Δύση να μην αγνοήσει τις εξελίξεις στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών σε μια τόσο σημαντική χώρα για τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
Το δημοσίευμα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η συνέχιση της αυταρχικής διακυβέρνησης και η φίμωση της αντιπολίτευσης δεν υπονομεύουν μόνο το δημοκρατικό μέλλον της Τουρκίας, αλλά δημιουργούν έναν πρόσθετο παράγοντα αστάθειας για ολόκληρη την περιοχή, σε μια περίοδο κατά την οποία η Συμμαχία καλείται να αντιμετωπίσει πολλαπλές προκλήσεις ασφαλείας.
Reuters: Η Δύση σιωπά για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία
Οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τη δημόσια κριτική τους για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στην Τουρκία, δίνοντας πλέον προτεραιότητα στη συνεργασία με την Άγκυρα σε θέματα ασφάλειας και άμυνας, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να αποτυπωθεί και στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, όπου οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών δεν αναμένεται να θέσουν δημόσια το ζήτημα της δικαστικής πίεσης που ασκείται στην τουρκική αντιπολίτευση.
Από τη σύγκρουση στη σιωπή
Το 2021 η Τουρκία βρέθηκε ένα βήμα πριν από σοβαρή διπλωματική κρίση, όταν δέκα δυτικοί πρέσβεις ζήτησαν την αποφυλάκιση του επιχειρηματία και ακτιβιστή Οσμάν Καβάλα, τον οποίο θεωρούσαν πολιτικό κρατούμενο. Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε τότε διατάξει την απέλασή τους, πριν τελικά οι δύο πλευρές αποκλιμακώσουν την ένταση.
Έκτοτε, και ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι δυτικές πρωτεύουσες έχουν επιλέξει να αποφεύγουν τις δημόσιες επικρίσεις για την εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία, εστιάζοντας στη στρατηγική σημασία της χώρας ως βασικού συμμάχου του ΝΑΤΟ και σημαντικής στρατιωτικής δύναμης.
Δεν αναμένεται κριτική για τις διώξεις της αντιπολίτευσης
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να επικρίνουν κατά τη διάρκεια της συνόδου τη συνεχιζόμενη καταστολή σε βάρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP).
Μεταξύ των υποθέσεων που προκαλούν διεθνείς αντιδράσεις είναι η προφυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και προεδρικού υποψηφίου του CHP, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται ο βασικός πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν.
«Η σιωπή ενθαρρύνει τον αυταρχισμό»
Επικριτές της τουρκικής κυβέρνησης εκτιμούν ότι η μειωμένη δημόσια πίεση από τη Δύση ενισχύει την αυταρχική πορεία της Άγκυρας και απομονώνει την αντιπολίτευση.
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Ντέιβιντ Σάτερφιλντ, δήλωσε στο Reuters ότι είναι σημαντικό οι δυτικές χώρες να συνεχίσουν να επισημαίνουν την υποβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών.
«Είναι σημαντικό οι Τούρκοι να ακούνε και άλλες φωνές να μιλούν για το πολιτικό τους σύστημα με αυτόν τον τρόπο», ανέφερε.
Η υπόθεση Καβάλα
Ο επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος Οσμάν Καβάλα παραμένει στη φυλακή εδώ και σχεδόν εννέα χρόνια, αντιμετωπίζοντας ποινή ισόβιας κάθειρξης με την κατηγορία της απόπειρας ανατροπής της κυβέρνησης, κάτι που ο ίδιος αρνείται.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει αποφανθεί ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τη συνέχιση της κράτησής του και ότι η φυλάκισή του αποσκοπούσε στη φίμωσή του.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση Ερντογάν απορρίπτει τις επικρίσεις περί πολιτικοποίησης της Δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας ότι τα τουρκικά δικαστήρια λειτουργούν ανεξάρτητα.
Παράλληλα, το CHP καταγγέλλει ότι εκατοντάδες αιρετοί αξιωματούχοι και στελέχη του έχουν φυλακιστεί τα τελευταία δύο χρόνια, χαρακτηρίζοντας τις δικαστικές ενέργειες εις βάρος του κόμματος ως «δικαστικό πραξικόπημα».