Σε μια εξαιρετικά ανησυχητική προσπάθεια σύνδεσης του πολέμου στην Ουκρανία με τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν απέδωσε ο Σταύρος Καλεντερίδης τις τελευταίες επιθέσεις στην Κασπία Θάλασσα. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ο στρατηγικός στόχος του Κιέβου είναι να αποδείξει τη χρησιμότητά του απέναντι στην Ουάσιγκτον και, ταυτόχρονα, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για άμεση εμπλοκή του ΝΑΤΟ στον πόλεμο.
Ο διεθνολόγος στάθηκε ακόμη στις επιθέσεις κατά δύο δεξαμενόπλοιων ελληνικών συμφερόντων στο Νοβοροσίσκ, στις νέες συγκρούσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, στην αδυναμία των ΗΠΑ να συγκροτήσουν ευρωπαϊκή ναυτική συμμαχία, αλλά και στις επικίνδυνες διεργασίες γύρω από το Κυπριακό.
«Η Ουκρανία θέλει να καταστήσει το ΝΑΤΟ εμπόλεμο»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του Σταύρου Καλεντερίδη αποτέλεσε το ουκρανικό πλήγμα στην Κασπία, από το οποίο, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, σκοτώθηκε Ιρανός πολίτης και προκλήθηκαν ζημιές σε ιρανικό πλοίο.
Μετά το επεισόδιο υπήρξε επικοινωνία του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με τον Ουκρανό ομόλογό του. Το Κίεβο φέρεται να υποστήριξε ότι το πλήγμα ήταν λανθασμένο και να δεσμεύτηκε για την καταβολή αποζημίωσης. Ο Καλεντερίδης, ωστόσο, αμφισβήτησε ευθέως αυτή την εκδοχή, υπενθυμίζοντας ότι η ουκρανική ηγεσία είχε αρχικά παρουσιάσει την επίθεση ως συνειδητή ενέργεια κατά όσων υποστηρίζουν τη Ρωσία.
Κατά την εκτίμησή του, οι Ουκρανοί επιχειρούν να αξιοποιήσουν τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν για να εμφανιστούν ως απαραίτητοι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, προσφέροντας την τεχνογνωσία που απέκτησαν στις επιχειρήσεις με μη επανδρωμένα συστήματα.
«Ο πραγματικός στρατηγικός στόχος είναι να καταστεί το ΝΑΤΟ εμπόλεμο», υποστήριξε, περιγράφοντας το σενάριο ενοποίησης των δύο μετώπων: οι ΗΠΑ πολεμούν το Ιράν, η Ουκρανία συγκρούεται με Ρωσία και Ιράν, ενώ η Μόσχα παραμένει στρατηγικά συνδεδεμένη με την Τεχεράνη. Έτσι, αργά ή γρήγορα, αμερικανικές και ρωσικές δυνάμεις κινδυνεύουν να βρεθούν άμεσα αντιμέτωπες.
Γιατί η Κασπία αποτελεί τον μεγάλο στόχο
Η Κασπία Θάλασσα δεν αποτελεί έναν περιφερειακό και απομονωμένο χώρο. Όπως εξήγησε ο αναλυτής, είναι κρίσιμος ευρασιατικός κόμβος και βασικό τμήμα του διαδρόμου Βορρά–Νότου, ο οποίος συνδέει την Ινδία, το Ιράν και τη Ρωσία.
Για την Τεχεράνη λειτουργεί παράλληλα ως γραμμή ανεφοδιασμού, μέσω της οποίας φθάνουν στρατιωτικά εξαρτήματα, τρόφιμα, φάρμακα και άλλες κρίσιμες προμήθειες από τη Ρωσία. Η διατάραξη αυτού του περάσματος θα έπληττε όχι μόνο τη ρωσοϊρανική συνεργασία, αλλά και τα συμφέροντα της Κίνας στην Κεντρική Ασία.
Κατά τον Καλεντερίδη, λοιπόν, η μεταφορά του πολέμου στην Κασπία εξυπηρετεί τρεις στόχους: χτυπά τη γραμμή Ρωσίας–Ιράν, πιέζει την κινεζική παρουσία και διευρύνει τη ζώνη σύγκρουσης, δημιουργώντας περισσότερες πιθανότητες άμεσης νατοϊκής εμπλοκής.
Η ιρανική πλευρά φέρεται να εξέτασε ακόμη και ένα περιορισμένο, συμβολικό πλήγμα κατά ουκρανικού λιμανιού στον Εύξεινο Πόντο. Η κίνηση τελικά ανεστάλη, σύμφωνα με όσα μετέφερε ο αναλυτής, έπειτα από διπλωματική παρέμβαση και υπό τον φόβο δημιουργίας ενός ακόμη ανεξέλεγκτου μετώπου.
Επιθέσεις σε δύο δεξαμενόπλοια ελληνικών συμφερόντων
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επιθέσεις με drones κατά των δεξαμενόπλοιων «Nissos Sifnos» και «Marathi», ελληνικών συμφερόντων, στην περιοχή του Νοβοροσίσκ.
Τα πλοία βρίσκονταν κοντά στον θαλάσσιο τερματικό σταθμό του Caspian Pipeline Consortium, μέσω του οποίου διακινείται αργό πετρέλαιο από το Καζακστάν και στον οποίο συμμετέχουν μεγάλες διεθνείς εταιρείες.
Στο «Nissos Sifnos» εκδηλώθηκε πυρκαγιά κοντά στους συλλέκτες φόρτωσης πετρελαίου, η οποία κατασβέστηκε με τη συνδρομή του πληρώματος και σκαφών υποστήριξης. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί ή ανθρώπινες απώλειες. Το «Marathi» δέχθηκε επίθεση ενώ κατευθυνόταν προς τις ίδιες εγκαταστάσεις.
Ο Καλεντερίδης απέδωσε τις επιθέσεις στην Ουκρανία και έθεσε ένα ευθύ ερώτημα προς την ελληνική κυβέρνηση: εάν η προστασία της ελληνικής ναυτιλίας αποτελεί πράγματι εθνική προτεραιότητα, γιατί δεν υπάρχει αντίστοιχη αντίδραση όταν ελληνικά συμφέροντα πλήττονται μέσα ή κοντά στα ρωσικά χωρικά ύδατα;
Το Ιράν απαντά και οι ΗΠΑ πιέζονται
Ο αναλυτής αναφέρθηκε εκτενώς και στη νέα ανταλλαγή πληγμάτων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, αμερικανικές δυνάμεις επανέλαβαν τις επιθέσεις τους έπειτα από πενθήμερη παύση, πλήττοντας κέντρα διοίκησης, πυραυλικές εγκαταστάσεις και υποδομές των Φρουρών της Επανάστασης.
Η ιρανική πλευρά ισχυρίστηκε ότι απάντησε με επίθεση κατά αμερικανικής αεροπορικής βάσης στην Ιορδανία, υποστηρίζοντας πως καταστράφηκαν τρία F-35 και προκλήθηκαν βαριές απώλειες. Οι συγκεκριμένοι ιρανικοί ισχυρισμοί δεν συνοδεύονταν, στους υπότιτλους, από ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Για τον Καλεντερίδη, πάντως, το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δέχονται πλήγματα ακόμη και αφού μετακίνησαν προσωπικό και μέσα μακριά από τον Περσικό Κόλπο, προς την Ιορδανία και τη Συρία. Παράλληλα, η μακρόχρονη ανάπτυξη αεροπλανοφόρων, υποβρυχίων και συνοδευτικών πλοίων προκαλεί τεράστιο επιχειρησιακό και οικονομικό κόστος, ενώ φθείρει τα αποθέματα των αμερικανικών συστημάτων αεράμυνας.
Η Ουάσιγκτον αναζητεί συμμάχους στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν θα επιτρέψει την παράκαμψη του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ μέσω του νότιου διαδρόμου και απειλεί με συνέπειες όσες χώρες συνδράμουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Η Ουάσιγκτον φέρεται να ζήτησε από ευρωπαϊκές χώρες τη συγκρότηση κοινής ναυτικής δύναμης για την προστασία της ναυσιπλοΐας και το άνοιγμα των Στενών. Ωστόσο, κατά τον Καλεντερίδη, η προσπάθεια συναντά έντονο σκεπτικισμό. Ακόμη και η αρχική βρετανική ανταπόκριση δεν αρκεί για να δημιουργηθεί μια αποτελεσματική συμμαχία, καθώς μεγάλο μέρος της Ευρώπης δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε έναν νέο πόλεμο επιλογής.
Προειδοποίηση για νέο Σχέδιο Ανάν στην Κύπρο
Ο Σταύρος Καλεντερίδης έκρουσε παράλληλα τον κώδωνα του κινδύνου για τις διεργασίες στο Κυπριακό. Επικαλούμενος δημοσιεύματα και πληροφορίες για υπό επεξεργασία προσχέδιο, υποστήριξε ότι συζητείται ένα υποτυπώδες κεντρικό κράτος, στο οποίο η τουρκοκυπριακή πλευρά θα διαθέτει δικαίωμα βέτο σε θέματα άμυνας και ασφάλειας.
Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε λόγο για εκ περιτροπής προεδρία, μεταβατική περίοδο δύο ετών, απευθείας πτήσεις και εμπορικές σχέσεις για τα Κατεχόμενα, αλλά και παραμονή του τουρκικού στρατού υπό τον μανδύα μιας νατοϊκής στρατιωτικής παρουσίας.
Προειδοποίησε ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να θέσει ολόκληρη την Κύπρο υπό ουσιαστική τουρκική κηδεμονία, νομιμοποιώντας τετελεσμένα της εισβολής και της κατοχής. Έθεσε, επίσης, το ζήτημα της έγκρισης από τον ίδιο τον κυπριακό λαό, υπενθυμίζοντας την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν το 2004.
«Η κλιμάκωση εξαπλώνεται σε όλα τα μέτωπα»
Κλείνοντας, ο Καλεντερίδης συνέδεσε τα γεγονότα στην Κασπία με την είσοδο drones στη Ρουμανία και την πτώση ρωσικού πυραύλου στην Πολωνία. Εκτίμησε ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει πλέον την ευρύτερη περιοχή ως εμπόλεμη ζώνη, επειδή χώρες όπως η Πολωνία έχουν εμπλακεί ενεργά στην υποστήριξη της Ουκρανίας.
Η προειδοποίησή του ήταν σαφής: τα παλαιά όρια έχουν καταρρεύσει και οι κόκκινες γραμμές παραβιάζονται η μία μετά την άλλη. Από την Κασπία και τον Εύξεινο Πόντο μέχρι τη Μέση Ανατολή, το ενδεχόμενο ένωσης των μετώπων παύει να αποτελεί θεωρητικό σενάριο και μετατρέπεται σε άμεσο κίνδυνο γενικευμένου πολέμου.