Σε μια νέα εποχή για την ελληνική αεράμυνα εισέρχεται η χώρα με την «Ασπίδα του Αχιλλέα», σύμφωνα με όσα ανέφερε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος κατά την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική».
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος παρουσίασε τη δομή του νέου συστήματος, εξηγώντας ότι δεν πρόκειται απλώς για την αγορά ορισμένων πυραύλων και ραντάρ, αλλά για τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου άμυνας, διοίκησης και ελέγχου. Σε αυτό θα διασυνδεθούν τα υφιστάμενα και τα νέα οπλικά συστήματα των Ενόπλων Δυνάμεων, με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης, των δορυφορικών επικοινωνιών και των ελληνικών συστημάτων κυβερνοάμυνας.
Όπως υπογράμμισε, η Ελλάδα σχεδιάζει σήμερα «την επόμενη γενιά των επιχειρήσεων και της άμυνας», προετοιμαζόμενη για τις συνθήκες που θα επικρατήσουν τις επόμενες δεκαετίες.
Γιατί επελέγησαν ισραηλινά συστήματα
Ο αντιναύαρχος ε.α. χαρακτήρισε σωστή την επιλογή προμήθειας συστημάτων από το Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι είναι δοκιμασμένα σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες και έχουν αποδείξει την αξιοπιστία τους.
Παράλληλα, συνέδεσε την αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ με τα κοινά ενεργειακά και οικονομικά συμφέροντα των δύο χωρών. Κατά την εκτίμησή του, στη σημερινή διεθνή πραγματικότητα η γεωοικονομία είναι εκείνη που διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό τις στρατιωτικές συμμαχίες.
«Ο πυρήνας είναι η ενέργεια και το εμπόριο, αλλά κυρίως η ενέργεια», σημείωσε, εξηγώντας ότι η χώρα πρέπει να είναι σε θέση να προστατεύσει τις κρίσιμες υποδομές, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, τους ενεργειακούς αγωγούς και τη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Οι τρεις ζώνες άμυνας
Σύμφωνα με την παρουσίαση του Γιάννη Εγκολφόπουλου, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα αναπτυχθεί σε τρεις διαδοχικές ζώνες:
- Η πρώτη θα καλύπτει αποστάσεις περίπου από 15–20 έως 80 χιλιόμετρα.
- Η δεύτερη θα εκτείνεται από τα 80 έως τα 180 χιλιόμετρα.
- Η τρίτη θα καλύπτει αποστάσεις από 180 έως 300 χιλιόμετρα.
Στόχος είναι κάθε πιθανή απειλή να εντοπίζεται και να αναγνωρίζεται εγκαίρως ήδη από την περίοδο της ειρήνης, ενώ σε περίπτωση πολέμου ή σοβαρής κρίσης να μπορεί να αντιμετωπίζεται πριν πλήξει ελληνικό έδαφος ή κρίσιμες υποδομές.
Στο ενιαίο δίκτυο δεν θα ενταχθούν μόνο τα νέα ισραηλινά συστήματα. Θα διασυνδεθούν, σύμφωνα με τον ίδιο, οι Patriot, τα Crotale, τα πολεμικά πλοία, τα μαχητικά αεροσκάφη, τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου και σταδιακά τα F-35 και οι νέες φρεγάτες.
Εθνικό κέντρο διοίκησης με τεχνητή νοημοσύνη
Στον πυρήνα της νέας αρχιτεκτονικής θα βρίσκεται ένα εθνικό κέντρο διοίκησης και ελέγχου. Εκεί θα συγκεντρώνεται σε πραγματικό χρόνο η εικόνα που θα σχηματίζουν τα ραντάρ, τα πλοία, τα αεροσκάφη, τα drones και οι υπόλοιπες μονάδες.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα αξιολογεί τα δεδομένα, θα αναγνωρίζει τις απειλές και θα προτείνει ποιο διαθέσιμο μέσο πρέπει να χρησιμοποιηθεί εναντίον κάθε στόχου. Την τελική απόφαση, βεβαίως, θα λαμβάνει η στρατιωτική διοίκηση.
«Το AI θα λέει: αυτός σε απειλεί, εκείνος σε απειλεί. Θα υποδεικνύει στον “Κίμωνα”, στην Πολεμική Αεροπορία ή στον Στρατό Ξηράς ποιον στόχο πρέπει να αντιμετωπίσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στην προστασία του δικτύου από κυβερνοεπιθέσεις και ηλεκτρονικές παρεμβολές. Όπως είπε, έχουν προβλεφθεί εναλλακτικοί τρόποι επικοινωνίας και δορυφορικές συνδέσεις, ώστε η λειτουργία του συστήματος να συνεχίζεται ακόμη και υπό συνθήκες έντονου ηλεκτρονικού πολέμου.
Ελληνική σχεδίαση και συμμετοχή της αμυντικής βιομηχανίας
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος τόνισε επανειλημμένα ότι η σχεδίαση της «Ασπίδας του Αχιλλέα» έγινε από Έλληνες αξιωματικούς και υπαξιωματικούς.
Κατά τον ίδιο, δώδεκα ελληνικές εταιρείες προβλέπεται να συμμετάσχουν στη διασύνδεση των συστημάτων, αναλαμβάνοντας αρχικά περίπου το 25% του σχετικού έργου. Αυτό, όπως υποστήριξε, δημιουργεί μια μεγάλη ευκαιρία για την αναγέννηση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, την απόκτηση τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη νέων ελληνικών εφαρμογών.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι οι δυνατότητες των ελληνικών εταιρειών και του επιστημονικού προσωπικού θα επιτρέψουν την ταχύτερη ανάπτυξη του προγράμματος, πιθανότατα σε διάστημα μικρότερο των 35 μηνών που έχει προβλεφθεί.
Το ελληνικό σύστημα, πρόσθεσε, μπορεί να αποτελέσει πρόκριμα για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αεράμυνας, γεγονός που εξηγεί και τη χρηματοδοτική συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Drones εναντίον drones»
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον ρόλο των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Επικαλούμενος τις σχετικές ανακοινώσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ανέφερε ότι επιδιώκεται η παραγωγή 1.000 drones τον μήνα, με στόχο η δυνατότητα αυτή να αυξηθεί σταδιακά στις 4.000 μονάδες.
Η φιλοσοφία είναι τα φθηνότερα επιθετικά drones να αντιμετωπίζονται από άλλα drones, ώστε να μην καταναλώνονται πανάκριβοι αντιαεροπορικοί πύραυλοι για την κατάρριψή τους.
Παράλληλα, τα μη επανδρωμένα μέσα του Πολεμικού Ναυτικού θα επιχειρούν μπροστά από τις κύριες ναυτικές μονάδες, εντοπίζοντας απειλές και μεταδίδοντας απευθείας την εικόνα στο κέντρο επιχειρήσεων.
Η Κύπρος στον ενιαίο αμυντικό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συμπεριέλαβε ξεκάθαρα και την Κύπρο στη νέα αμυντική αρχιτεκτονική. Υπενθύμισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει ήδη ισραηλινά συστήματα και υποστήριξε ότι μπορεί να διασυνδεθεί με ασφάλεια με το ευρύτερο δίκτυο.
«Με την Ασπίδα του Αχιλλέα προστατεύεται και η Κύπρος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορεί να απουσιάζει από την υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή αεράμυνα.
Έφερε, επίσης, ως παράδειγμα τις δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης της φρεγάτας «Κίμων», υποστηρίζοντας ότι κατά την παρουσία της στην Κύπρο μπορούσε να εντοπίζει εναέρια μέσα σχεδόν αμέσως μετά την απογείωσή τους και σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Το μήνυμα προς την Τουρκία
Αναφερόμενος στις τουρκικές απειλές, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος υποστήριξε ότι η Άγκυρα έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται την ποιοτική ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με τις Belharra, τα Rafale, τα F-35 και την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ξεκαθάρισε ότι το νέο σύστημα είναι αμυντικό και ότι η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε απόπειρα υλοποίησης απειλών σε βάρος της χώρας θα αντιμετωπιστεί αποφασιστικά.
«Μη διανοηθεί κάποιος να υλοποιήσει τις απειλές. Μαύρο φίδι που τον έφαγε», είπε χαρακτηριστικά.
Καταλήγοντας, επισήμανε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να εγκλωβίζεται στη διαρκή αναπαραγωγή της τουρκικής ρητορικής, αλλά να προβάλλει τις δικές της δυνατότητες, την πρόοδο των Ενόπλων Δυνάμεων και το έργο των νέων Ελλήνων αξιωματικών, επιστημόνων και επιχειρήσεων.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», όπως την περιέγραψε, δεν αποτελεί μόνο ένα νέο αντιαεροπορικό σύστημα. Αποτελεί την προσπάθεια δημιουργίας ενός ψηφιακού, πολυεπίπεδου και διακλαδικού μηχανισμού άμυνας, ο οποίος θα προστατεύει τον ελληνικό χώρο, τις ενεργειακές υποδομές και τον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.