Τη δημιουργία ενός κοινού άξονα συνεργασίας ανάμεσα στην Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρωπαϊκή Ένωση στον κρίσιμο τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης ανέδειξε η εκδήλωση «AI for Responsible Innovation and Shared Prosperity: The Regional Innovation Bridge», που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουνίου στο Τελ Αβίβ.
Η συνάντηση συνδιοργανώθηκε από την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ισραήλ, την Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ισραήλ, τη Microsoft Israel και την ισραηλινή startup Generative AI for Good. Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη αξιοποίησης των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης, χωρίς να παραμερίζονται η ασφάλεια, η διαφάνεια, η λογοδοσία και η ανθρώπινη εποπτεία.
Ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ισραήλ, Κορνήλιος Κορνηλίου, υπογράμμισε ότι η διασυνδεσιμότητα αποκτά πλέον διπλή σημασία: αφορά τόσο τις υποδομές όσο και τα κανονιστικά πλαίσια που θα διέπουν την ανάπτυξη και χρήση των νέων τεχνολογιών.
Όπως ανέφερε, η αλυσίδα ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης δημιουργεί απαιτήσεις που καμία χώρα δεν μπορεί να καλύψει μόνη της. Υπό αυτή την έννοια, η συνεργασία Ισραήλ, Κύπρου και Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να ανοίξει δρόμο για νέες εφαρμογές, κοινά πρότυπα και δικαιότερη κατανομή των ωφελειών της τεχνολογικής προόδου.
Η Κύπρος προβάλλει σε αυτή τη συζήτηση ως φυσική γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής. Η γεωγραφική της θέση, η συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η δυνατότητα σύνδεσης με περιφερειακές πρωτοβουλίες την τοποθετούν σε ιδιαίτερη θέση στο νέο ψηφιακό και γεωοικονομικό περιβάλλον.
Η επικεφαλής Νομικών και Εξωτερικών Υποθέσεων της Microsoft Israel, Χίλα Χούμπς, τόνισε ότι η υπεύθυνη καινοτομία δεν μπορεί να αποτελεί μεταγενέστερη σκέψη. Ζητήματα όπως η λογοδοσία, η διαφάνεια, η ασφάλεια και ο ανθρώπινος έλεγχος πρέπει να ενσωματώνονται από το πρώτο στάδιο σχεδιασμού των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ισραήλ, Μάικλ Μαν, επισήμανε ότι η AI ανοίγει σημαντικές προοπτικές στην υγεία, την κυβερνοασφάλεια, την επιστήμη, τη βιομηχανία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Την ίδια ώρα, όμως, γεννά κοινές προκλήσεις γύρω από την εμπιστοσύνη, την ασφάλεια και τη λογοδοσία.
Η περιφερειακή συνεργασία, όπως σημείωσε, δεν μπορεί να περιορίζεται πλέον σε επενδύσεις, χρηματοδότηση ή εμπόριο. Απαιτεί κοινά πρότυπα, μηχανισμούς διακυβέρνησης και πρακτικές εφαρμογής, ώστε η τεχνολογική πρόοδος να μην εξελίσσεται χωρίς κανόνες και δικλίδες ασφαλείας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. Η ιδρύτρια της Generative AI for Good, Σίραν Μλαμντόβσκι Σόμεχ, υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει σήμερα το πιο ολοκληρωμένο μοντέλο ρύθμισης για την υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, μέσω του EU AI Act.
Σύμφωνα με την ίδια, η Κύπρος μπορεί να λειτουργήσει ως ο συνδετικός κρίκος με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το Ισραήλ διαθέτει ένα από τα πλέον δυναμικά οικοσυστήματα καινοτομίας, με εταιρείες, επενδυτές και ερευνητές που πρωταγωνιστούν στις νέες εφαρμογές της AI.
Η συνεργασία που συζητήθηκε στο Τελ Αβίβ δεν περιορίζεται στην τεχνολογία ως αυτοσκοπό. Στο τραπέζι τέθηκαν εφαρμογές υψηλής κοινωνικής και στρατηγικής σημασίας: η υγειονομική περίθαλψη, η επισιτιστική ασφάλεια, η διαχείριση των υδάτινων πόρων και η κλιματική ανθεκτικότητα.
Ο Κορνήλιος Κορνηλίου συνέδεσε την Τεχνητή Νοημοσύνη και με μεγάλες διασυνδετικές πρωτοβουλίες, όπως ο India–Middle East–Europe Economic Corridor. Όπως επισήμανε, τα δίκτυα του μέλλοντος δεν θα βασίζονται μόνο σε λιμάνια, ενεργειακές υποδομές και μεταφορές, αλλά και σε ασφαλείς ψηφιακές υποδομές, αξιόπιστες ροές δεδομένων και έξυπνα συστήματα.
Ο Εμπορικός Σύμβουλος της Πρεσβείας της Κύπρου, Σωφρόνης Παπαγεωργίου, στάθηκε στις πρακτικές δυνατότητες που προσφέρει η τριμερής συνεργασία. Ο συνδυασμός της κυπριακής ερευνητικής δραστηριότητας, της ισραηλινής τεχνολογικής καινοτομίας και της πρόσβασης σε ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως το Horizon Europe, μπορεί να δημιουργήσει νέες προοπτικές για έργα, επενδύσεις και κοινές πρωτοβουλίες.
Το βασικό εμπόδιο παραμένει η εναρμόνιση των διαφορετικών κανονιστικών πλαισίων. Ωστόσο, ο Μάικλ Μαν απέρριψε τη λογική ότι η ρύθμιση αποτελεί εμπόδιο στην καινοτομία. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι οι σαφείς και προβλέψιμοι κανόνες ενισχύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και διευκολύνουν την ευρύτερη αποδοχή των νέων τεχνολογιών.
Το κοινό μήνυμα της συνάντησης ήταν, ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη καθιστά τη συνεργασία μεταξύ κρατών πιο αναγκαία από ποτέ. Και η Κύπρος επιχειρεί να διεκδικήσει ενεργό ρόλο ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία μετατρέπεται σε πεδίο οικονομικής ισχύος, ασφάλειας και γεωπολιτικής επιρροής.