breaking newsΕλλάδα

«Ταξίδι στην Κόλαση»: Η ελληνική αποστολή που έφτασε στο πολιορκημένο Σεράγεβο

Από το 1988 έως το 2008, ο Παντελής Σαββίδης κάλυψε συστηματικά τις εξελίξεις στους βαλκανικούς πολέμους. Μία από τις πιο επικίνδυνες αποστολές του πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1993, όταν μαζί με τον δημοσιογράφο Μπάμπη Μίκα αποφάσισαν να προσεγγίσουν το πολιορκημένο Σεράγεβο.

Η ευκαιρία παρουσιάστηκε μέσω της διεθνούς αποστολής «Mir Sada» –«Ειρήνη Τώρα»– η οποία οργανώθηκε στη λογική της μη βίαιης παρέμβασης και της «διπλωματίας των πολιτών». Χιλιάδες ειρηνιστές από πολλές χώρες συγκεντρώθηκαν στο Σπλιτ, όμως οι περιορισμένες δυνατότητες μεταφοράς, η έλλειψη συντονισμού και κυρίως οι κίνδυνοι της διαδρομής περιόρισαν δραματικά τον αριθμό όσων προχώρησαν. Περίπου 850 άνθρωποι ξεκίνησαν στις 4 Αυγούστου, αλλά μόνο 67 κατάφεραν τελικά να μπουν στο Σεράγεβο μία εβδομάδα αργότερα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν επτά Έλληνες.

Η αποστολή ακολούθησε μια εξαιρετικά επικίνδυνη διαδρομή μέσα από περιοχές που ελέγχονταν διαδοχικά από Κροάτες, Μουσουλμάνους και Σέρβους. Πέρασε από το Πρόζορ, το Γκόρνι Βακούφ, το Νόβι Τράβνικ, τη Βιτέζ, τη Ζένιτσα, το Κίσελιακ και την Ίλιτζα. Οι συμμετέχοντες έζησαν επί ημέρες υπό τους ήχους του πυροβολικού, αντιμετώπισαν εξαντλητικούς ελέγχους και βρέθηκαν αρκετές φορές μπροστά στο ενδεχόμενο της επιστροφής.

Καθοριστική, σύμφωνα με τη μαρτυρία, υπήρξε η στάση της ελληνικής ομάδας. Όταν ακόμη και η ηγεσία της αποστολής πρότεινε την υποχώρηση, οι Έλληνες επέμειναν στη συνέχιση της πορείας και συμμετείχαν ενεργά στις διαπραγματεύσεις στα φυλάκια. Τελικά, το πρωί της 11ης Αυγούστου, οι 67 ειρηνιστές πέρασαν στην πολιορκημένη βοσνιακή πρωτεύουσα.

Εκεί αντίκρισαν μια πόλη χωρίς κανονική ηλεκτροδότηση, νερό και επαρκή τρόφιμα. Οι κάτοικοι διέσχιζαν εκτεθειμένους δρόμους τρέχοντας για να αποφύγουν τους ελεύθερους σκοπευτές, τα κτίρια είχαν μετατραπεί σε ερείπια και τα πάρκα σε νεκροταφεία. Ο πόλεμος είχε διαλύσει γειτονιές, οικογένειες και φιλίες ανθρώπων οι οποίοι μέχρι λίγο καιρό πριν ζούσαν μαζί.

Το οδοιπορικό δεν επιχειρεί να μοιράσει εύκολα τους ρόλους ανάμεσα σε «καλούς» και «κακούς». Καταγράφει τη φρίκη του πολέμου μέσα από τους ανθρώπους που πεινούσαν, φοβούνταν και αγωνίζονταν να κρατήσουν ζωντανά τα παιδιά τους. Είναι μια δημοσιογραφική μαρτυρία για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, αλλά πρωτίστως μια καταγραφή του τι απομένει όταν οι πολιτικές και εθνικές συγκρούσεις σαρώσουν την καθημερινή ζωή.

Διαβάστε ολόκληρο το ιστορικό αφιέρωμα «Ταξίδι στην Κόλαση» στις «Ανιχνεύσεις».

Back to top button