Την εκτίμηση ότι η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία εντελώς νέα γεωπολιτική φάση διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στη τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Αναλύοντας τις εξελίξεις στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν, υποστήριξε ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών έχουν ήδη μεταβάλει τις ισορροπίες, ενώ το επόμενο διάστημα θα κριθεί από τις διαπραγματεύσεις γύρω από το ιρανικό ζήτημα.
Στην αρχή της παρέμβασής του έκανε σύντομη αναφορά στις μεγάλες πυρκαγιές, εκφράζοντας την άποψη ότι ο Ελληνικός Στρατός θα μπορούσε να συμμετέχει περισσότερο στην πρόληψη μέσω περιπολιών, επιτήρησης και συνεργασίας με την Πυροσβεστική, όπως συνέβαινε παλαιότερα.
Η δεύτερη φάση για τη Γάζα
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη και δυσκολότερη φάση της συμφωνίας για τη Γάζα, η οποία αφορά τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και τη δημιουργία ενός νέου διοικητικού μοντέλου στην περιοχή.
Όπως σημείωσε, η σημερινή Χαμάς δεν θυμίζει σε τίποτα την οργάνωση πριν από την 7η Οκτωβρίου, καθώς η στρατιωτική και πολιτική της ηγεσία έχει, κατά την εκτίμησή του, ουσιαστικά αποκεφαλιστεί από τις ισραηλινές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να εντοπίζει και να εξουδετερώνει πρόσωπα που συμμετείχαν στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, αξιοποιώντας πληροφορίες από δορυφορικές εικόνες, drones και οπτικό υλικό που έχει συλλεχθεί τα τελευταία δύο χρόνια.
Διεθνής δύναμη και σταδιακός αφοπλισμός
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το σχέδιο προβλέπει σταδιακή παράδοση των όπλων της Χαμάς υπό την εποπτεία πολυεθνικής δύναμης σταθερότητας και όχι ισραηλινών στρατευμάτων.
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί πλήρης καταστροφή των υποδομών της οργάνωσης, με αποκάλυψη αποθηκών οπλισμού, υπόγειων εγκαταστάσεων και δικτύων που εξακολουθούν να λειτουργούν.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι, εφόσον υλοποιηθεί αυτή η διαδικασία, θα πρόκειται για ιστορική εξέλιξη που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη σταθερότητα για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και όχι μόνο για Ισραηλινούς και Παλαιστινίους.
Ο Λίβανος αλλάζει στάση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Χεζμπολάχ.
Όπως είπε, οι εξελίξεις στον Λίβανο δείχνουν ότι η οργάνωση βρίσκεται πλέον σε δυσμενέστερη θέση, καθώς η Βηρυτός κινείται προς διαφορετική κατεύθυνση, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να καταστρέφει τις στρατιωτικές υποδομές της στο νότιο τμήμα της χώρας.
Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις αυτές αποδυναμώνουν σημαντικά τον λεγόμενο «άξονα αντίστασης» που είχε οικοδομηθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον το Ιράν
Το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ περιέγραψε μία εξαιρετικά σύνθετη κατάσταση, όπου συνυπάρχουν εκεχειρία, διαπραγματεύσεις αλλά και πολεμική προετοιμασία.
Όπως υποστήριξε, Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ επιδιώκουν τώρα την άσκηση γενικευμένης πίεσης προς την Τεχεράνη, όχι μόνο στρατιωτικά αλλά και οικονομικά.
Κατά την ανάλυσή του, εξετάζεται η δημιουργία ενός χερσαίου πλέγματος αποκλεισμού του Ιράν μέσω των γειτονικών κρατών, ώστε να περιοριστούν οι εμπορικές και ενεργειακές ροές προς τη χώρα.
Το σενάριο χερσαίας επέμβασης
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης ανέφερε ότι εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι το σενάριο χερσαίων επιχειρήσεων, στις οποίες ενδέχεται να συμμετάσχουν αμερικανικές και ισραηλινές ειδικές δυνάμεις.
Στην ανάλυσή του υποστήριξε ότι εξετάζεται επίσης η αξιοποίηση εθνοτικών ομάδων που ζουν εντός του Ιράν, όπως οι Αζέροι και οι Μπαλούχοι, ενώ εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός ως προς τη συμμετοχή των Κούρδων, υπενθυμίζοντας ότι, κατά την άποψή του, έχουν επανειλημμένα εγκαταλειφθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τελευταίο παράδειγμα τις εξελίξεις στη Συρία.
Δεν απέκλεισε ακόμη και σενάρια μελλοντικών εδαφικών ανακατατάξεων, διευκρινίζοντας πάντως ότι πρόκειται για υπόθεση εργασίας.
Οι σκληροί της Τεχεράνης
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε ιδιαίτερα και στις εσωτερικές ισορροπίες του ιρανικού καθεστώτος.
Εκτίμησε ότι οι πιο αδιάλλακτοι κύκλοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη επιρροή, ασκώντας πίεση ακόμη και στους διαπραγματευτές της Τεχεράνης, τους οποίους χαρακτηρίζουν υπερβολικά διαλλακτικούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον γιο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, υποστηρίζοντας ότι, παρότι δεν εμφανίζεται δημόσια, επηρεάζει σημαντικά τις αποφάσεις της ιρανικής ηγεσίας.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την προοπτική μόνιμης συμφωνίας με την Τεχεράνη, εκτιμώντας ότι το επόμενο διάστημα θα συνεχιστεί το γεωπολιτικό μπρα ντε φερ μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, με ολόκληρη τη Μέση Ανατολή να παραμένει σε καθεστώς υψηλής αστάθειας.