Ιδιαίτερη προβολή έλαβαν στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης οι δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η αναφορά του Έλληνα πρωθυπουργού στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, αλλά κυρίως η ξεκάθαρη θέση ότι η Ελλάδα δεν δέχεται υποδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο ενισχύει την αμυντική της ικανότητα, βρέθηκαν στο επίκεντρο της τουρκικής επικαιρότητας.
Η έκταση που έλαβαν οι δηλώσεις αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά στην εκπομπή του CNN Türk, όπου η παρουσιάστρια Φούλια Οζτούρκ έγραψε πάνω σε πίνακα τη φράση «Mitsotakis, ne dedi?», δηλαδή «Τι είπε ο Μητσοτάκης;».
Η φράση που τράβηξε την προσοχή της Τουρκίας
Η Φούλια Οζτούρκ επιχείρησε να συνοψίσει το μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού προς την Άγκυρα, σημειώνοντας ότι η Τουρκία, εφόσον ζητά την υποστήριξη της Αθήνας για την ευρωπαϊκή της πορεία, οφείλει να διατηρεί καλές σχέσεις με την Ελλάδα.
Η Τουρκάλα παρουσιάστρια στάθηκε ιδιαίτερα στη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η ελληνική πλευρά επιθυμεί την ειρήνη, αλλά δεν αποδέχεται παρεμβάσεις και υποδείξεις για την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων.
«Ο Μητσοτάκης λέει ότι, αν η Τουρκία ζητά στήριξη για την ευρωπαϊκή της πορεία, θα πρέπει να έχει καλές σχέσεις μαζί μας», ανέφερε η Οζτούρκ, προσθέτοντας ότι το δεύτερο σκέλος του μηνύματος ήταν: «Εμείς θέλουμε την ειρήνη, όμως δεν δεχόμαστε υποδείξεις από κανέναν για το πώς θα ενισχύσουμε την αμυντική μας ικανότητα».
Η συγκεκριμένη αποστροφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Άγκυρα παρακολουθεί με έντονο ενδιαφέρον την αμυντική ενίσχυση της Ελλάδας και επιχειρεί συστηματικά να παρουσιάσει τις ελληνικές εξοπλιστικές επιλογές ως παράγοντα έντασης.
Το μήνυμα της Αθήνας, ωστόσο, ήταν καθαρό: η ειρήνη και ο διάλογος δεν σημαίνουν παραίτηση από το δικαίωμα της χώρας να θωρακίζει την άμυνά της.
Ο Μασούμ Τουρκέρ έβαλε στη συζήτηση την Κύπρο
Στην εκπομπή παρενέβη και ο πρώην υπουργός Επικρατείας της Τουρκίας Μασούμ Τουρκέρ, ο οποίος συνέδεσε τις δηλώσεις Μητσοτάκη με τη γενικότερη αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο, τις σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ και το Κυπριακό.
Ο Τουρκέρ υποστήριξε ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και Ισραηλινοί υπουργοί, όταν στρέφονται εναντίον της Τουρκίας και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εντάσσουν στις αναφορές τους και την Κύπρο.
Στο σημείο αυτό επανέλαβε την τουρκική αφήγηση περί «σφαγών» και «γενοκτονίας» σε βάρος των Τουρκοκυπρίων, χωρίς να κάνει καμία αναφορά στην τουρκική εισβολή του 1974, στη συνεχιζόμενη κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και στον ξεριζωμό χιλιάδων Ελληνοκυπρίων.
«Ο Νετανιάχου και οι άλλοι υπουργοί, όταν κατηγορούν την Τουρκία και επιτίθενται στον Πρόεδρό μας, βάζουν μέσα και την Κύπρο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Πρόκειται για κρατική πολιτική»
Ο πρώην Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις Ερντογάν για τις εξελίξεις στην περιοχή δεν αποτελούν μια προσωπική αντιπαράθεση με τον Έλληνα πρωθυπουργό ή την ισραηλινή ηγεσία, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη και σταθερή κρατική στρατηγική.
«Πρόκειται για κρατική πολιτική και όχι για πολιτική που αφορά το πρόσωπο», δήλωσε, επιχειρώντας να παρουσιάσει την τουρκική στάση ως αποτέλεσμα συνολικού στρατηγικού σχεδιασμού.
Ο Τουρκέρ ερμήνευσε, μάλιστα, τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου ως ένα ευθύ μήνυμα προς την Ελλάδα και τους συμμάχους της: «Γνωρίζουμε τι θέλετε να κάνετε και δεν θα σας επιτρέψουμε να προχωρήσετε».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ένα τμήμα του τουρκικού πολιτικού και μιντιακού συστήματος αντιμετωπίζει τις κινήσεις της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Κάθε ελληνική πρωτοβουλία, είτε αφορά την άμυνα είτε τη θαλάσσια πολιτική και τις διεθνείς συνεργασίες, παρουσιάζεται ως μέρος ενός σχεδίου περιορισμού της Τουρκίας.
Τα θαλάσσια πάρκα και ο ρόλος των ΗΠΑ
Ο Μασούμ Τουρκέρ συνέδεσε τις εξελίξεις και με τα θαλάσσια πάρκα, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία πραγματοποίησε σχετική κίνηση στις αρχές Ιουλίου, μετά τις εξελίξεις γύρω από το αποκαλούμενο Ανατολικομεσογειακό Ενεργειακό Κέντρο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά την εκτίμησή του, η δημιουργία τουρκικού θαλάσσιου πάρκου δυσκολεύει την αμερικανική παρέμβαση στην υπόθεση. Πρόκειται για έναν ισχυρισμό που ο πρώην υπουργός δεν συνόδευσε με περαιτέρω εξηγήσεις ή τεκμηρίωση.
Στη συνέχεια επιστράτευσε και το επιχείρημα της γεωστρατηγικής σημασίας της Τουρκίας για τη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
«Υπάρχουν και τα ζητήματα του ΝΑΤΟ. Αυτήν τη στιγμή η Τουρκία είναι απαραίτητη», κατέληξε.
Η πραγματική ανησυχία πίσω από την τουρκική κάλυψη
Η έντονη ενασχόληση των τουρκικών μέσων με τις δηλώσεις Μητσοτάκη δείχνει ότι η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζει την αμυντική ενίσχυση της Ελλάδας ως μια συνηθισμένη εθνική επιλογή. Τη συνδέει με το Αιγαίο, την Κύπρο, την Ανατολική Μεσόγειο, τις σχέσεις Αθήνας–Ιερουσαλήμ και τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η σύνδεση της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας με τη συμπεριφορά της απέναντι στην Ελλάδα. Η Αθήνα υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική δεν αποτελεί αυτόματο δικαίωμα και δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Το γεγονός ότι το CNN Türk έθεσε στο κέντρο της εκπομπής του το ερώτημα «Τι είπε ο Μητσοτάκης;» είναι αποκαλυπτικό. Πίσω από τη δημοσιογραφική απορία βρίσκεται η πραγματική ανησυχία της Άγκυρας: η Ελλάδα δηλώνει ότι επιθυμεί την ειρήνη, αλλά ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να ζητήσει την άδεια κανενός για να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα εθνικά της συμφέροντα.