Σημαντικό παρασκήνιο γύρω από τα ελληνοτουρκικά, τα αμερικανοτουρκικά, τα F-35 και τη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποκάλυψε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική.
Ο στρατιωτικός αναλυτής υποστήριξε ότι το μήνυμα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προς την Τουρκία δεν αφορούσε μόνο το ζήτημα των F-35, αλλά αποτύπωνε ένα ευρύτερο κλίμα που διαμορφώνεται στην Ουάσιγκτον απέναντι στην Άγκυρα.
Όπως είπε, για τα F-35 ο Ρούμπιο υπενθύμισε το αυτονόητο: υπάρχει νόμος. Με αυτόν τον τρόπο φρέναρε τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί στην τουρκική πλευρά, κυρίως μέσω του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα, ότι το ζήτημα θα μπορούσε να λυθεί σύντομα, ακόμη και μέσα σε λίγους μήνες.
«Ο Ρούμπιο θυμήθηκε τις παλιές καλές μέρες με τον Μενέντεζ»
Ο Σάββας Καλεντερίδης σημείωσε ότι ο Ρούμπιο μίλησε καθαρά, υπενθυμίζοντας τη σκληρή γραμμή που είχε κρατήσει στο παρελθόν ο Ρόμπερτ Μενέντεζ έναντι της Τουρκίας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην κατάθεση του Μάικλ Ρούμπιν στο αμερικανικό Κογκρέσο, επισημαίνοντας ότι ο Αμερικανός αναλυτής έθεσε θέματα Γενοκτονίας Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων, κάτι που, όπως υπογράμμισε ο Καλεντερίδης, δεν κάνει η ίδια η Ελλάδα με την ένταση που θα έπρεπε.
Ο κ. Καλεντερίδης στάθηκε και στην αναφορά Ρούμπιν ότι η Τουρκία δεν είναι πλέον φιλόξενη χώρα για τους πολίτες του Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις δείχνουν το κλίμα που διαμορφώνεται σταδιακά στο Κογκρέσο.
Η Τουρκία επενδύει στην επίσκεψη Τραμπ
Σύμφωνα με τον Σάββα Καλεντερίδη, η Άγκυρα επενδύει πολλά στην πιθανή φυσική παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο Κορυφής. Όπως ανέφερε, η Τουρκία έχει λάβει μέτρα που δείχνουν πόσο μεγάλη σημασία αποδίδει στην επίσκεψη αυτή: αυστηρά μέτρα ασφαλείας, απαγορεύσεις εκδηλώσεων πριν και μετά τη Σύνοδο, κινητοποίηση δεκάδων χιλιάδων ανδρών ασφαλείας και μεγάλες δαπάνες για αεροδρομικές υποδομές.
Ωστόσο, ο ίδιος εκτίμησε ότι ο Ερντογάν έχει να διαχειριστεί ένα βαθύτερο πρόβλημα. Η Τουρκία, όπως είπε, ενώ για δεκαετίες παρουσιαζόταν στη Δύση και στο ΝΑΤΟ ως χώρα με προσανατολισμό προς τον Εύξεινο Πόντο και την Κεντρική Ασία, πλέον ωθείται προς τη Μέση Ανατολή.
Κατά τον Καλεντερίδη, η ανάθεση ειδικών αρμοδιοτήτων στον Τομ Μπάρακ για Συρία, Ιράκ και Λίβανο εντάσσει την Τουρκία σε ένα νέο μεσανατολικό πλαίσιο, δίπλα στο Ιράκ, τη Συρία και το λεγόμενο Λεβάντε. Αυτό, όπως σημείωσε, ερμηνεύεται από Τούρκους πολιτικούς και αναλυτές ως υποβάθμιση, επειδή μετατρέπει την Τουρκία σε μέρος του μεσανατολικού προβλήματος.
Γιατί πάει πίσω η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Το πιο κρίσιμο σημείο της παρέμβασης αφορούσε τη «Γαλάζια Πατρίδα». Ο Σάββας Καλεντερίδης τόνισε ότι δεν πρόκειται απλώς για δημοσιογραφικές πληροφορίες ή ανεπίσημες διαρροές. Όπως είπε, στις 13 Μαΐου έγινε επίσημη παρουσίαση του σχεδίου από τους ανθρώπους που το συνέταξαν: το Εθνικό Κέντρο Δικαίου της Θάλασσας του Πανεπιστημίου της Άγκυρας και τον επικεφαλής του Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής και Εθνικής Ασφάλειας της τουρκικής Προεδρίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τουρκική πλευρά πλέον επικαλείται διαδικαστικά ζητήματα για να εξηγήσει την καθυστέρηση. Για να φτάσει το νομοσχέδιο στην ψηφοφορία, πρέπει να εισαχθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, να γίνουν συζητήσεις και στη συνέχεια να προχωρήσει στην Ολομέλεια.
Με δεδομένο ότι η Τουρκική Εθνοσυνέλευση κλείνει την 1η Ιουλίου και ανοίγει ξανά την 1η Οκτωβρίου, το σενάριο που διακινείται είναι πως η νομοθέτηση μετατίθεται για τον Οκτώβριο.
Ελληνικά μηνύματα σε ΕΕ και ΝΑΤΟ
Ο Σάββας Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η καθυστέρηση δεν οφείλεται μόνο σε κοινοβουλευτικούς λόγους. Όπως είπε, είναι βέβαιος ότι η Ελλάδα έστειλε μηνύματα τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στο ΝΑΤΟ, προκειμένου να καταστήσει σαφές ότι η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν μπορεί να περάσει χωρίς συνέπειες.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Αθήνα θα έπρεπε να κινηθεί ακόμη πιο αποφασιστικά. Πρότεινε μάλιστα να υπάρξει ψήφισμα της Ελληνικής Βουλής, με το οποίο να ξεκαθαρίζεται ότι, αν η Τουρκία περάσει τέτοιο νόμο, η Ελλάδα δεν θα επιτρέψει –όσο περνά από το χέρι της– να κατευθυνθεί ούτε ένα ευρώ προς την Άγκυρα μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα.
«Να ξεχάσει η Τουρκία SAFE, τελωνειακή ένωση και ευρωπαϊκά χρήματα»
Ο Καλεντερίδης ήταν κατηγορηματικός: αν η Τουρκία ενσωματώσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» σε νομοσχέδιο, τότε πρέπει να ξεχάσει το SAFE, τη νέα ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, την τελωνειακή ένωση και κάθε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Όπως είπε, η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει πρώτα να ψηφιστεί ο νόμος και μετά να αντιδράσει. Σε τέτοιες περιπτώσεις, σημείωσε, η αντίδραση πρέπει να είναι προληπτική και αποτρεπτική.
Κατά τον ίδιο, χρειάζεται δεσμευτική εθνική γραμμή που να μην αφορά μόνο τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά και τις επόμενες. Η στάση της Αθήνας απέναντι στη «Γαλάζια Πατρίδα» πρέπει, όπως είπε, να δεσμεύει διαχρονικά το ελληνικό πολιτικό σύστημα.
Το μήνυμα Καλεντερίδη
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασης είναι ότι η Τουρκία φαίνεται να επανυπολογίζει τον χρόνο και το κόστος της νομοθέτησης της «Γαλάζιας Πατρίδας», υπό την πίεση των εξελίξεων σε ΗΠΑ, ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να χαλαρώσει, ούτε να εγκλωβιστεί σε καθησυχαστικές αναγνώσεις. Αντιθέτως, πρέπει να προχωρήσει σε καθαρή, δεσμευτική και προληπτική στρατηγική, ώστε η Άγκυρα να γνωρίζει ότι κάθε προσπάθεια θεσμοποίησης του τουρκικού αναθεωρητισμού θα έχει βαρύ πολιτικό, διπλωματικό και οικονομικό κόστος.