Να μετατρέψει την Τουρκία σε εναλλακτικό καταφύγιο για τους πλούσιους του Λονδίνου, του Ντουμπάι και άλλων διεθνών οικονομικών κέντρων επιχειρεί η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης
Η Άγκυρα θεωρεί ότι η αστάθεια που πλήττει το τελευταίο διάστημα παραδοσιακούς και νεότερους κόμβους συγκέντρωσης πλούτου δημιουργεί ένα παράθυρο ευκαιρίας, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Bloomberg. Η Τουρκία, ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία, φιλοδοξεί να προσελκύσει εύπορους κατοίκους, διεθνείς επενδυτές και στελέχη του χρηματοπιστωτικού τομέα.
Είκοσι χρόνια χωρίς φόρο για εισοδήματα του εξωτερικού
Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκεται μία σειρά ιδιαίτερα ελκυστικών φορολογικών ρυθμίσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο περιορισμένος φόρος κληρονομιάς, η δυνατότητα απαλλαγής των εισοδημάτων που αποκτώνται στο εξωτερικό από την τοπική φορολογία για διάστημα έως 20 ετών, αλλά και ένα πρόγραμμα αμνηστίας για τη μεταφορά στην Τουρκία αδήλωτων περιουσιακών στοιχείων που διατηρούνται στο εξωτερικό.
Τα μέτρα θυμίζουν, σε έναν βαθμό, το παλαιό βρετανικό καθεστώς των λεγόμενων «non-doms», το οποίο επέτρεπε σε εύπορους κατοίκους του Ηνωμένου Βασιλείου να περιορίζουν σημαντικά τη φορολογία των εισοδημάτων τους εκτός χώρας.
Η κατάργηση του συγκεκριμένου προνομίου από τη Βρετανία προκάλεσε έξοδο πλούσιων κατοίκων και όξυνε τον ανταγωνισμό μεταξύ χωρών που επιδιώκουν να τους υποδεχθούν. Η Ιταλία, για παράδειγμα, έχει ήδη προσελκύσει σημαντικό αριθμό εύπορων οικογενειών μέσω του καθεστώτος ενιαίου φόρου.
Η κρίση στον Κόλπο και η τουρκική ευκαιρία
Παράλληλα, το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι, τα οποία τα προηγούμενα χρόνια μετατράπηκαν σε μαγνήτες για χρηματιστές, διαχειριστές κεφαλαίων και επιχειρηματίες, δοκιμάζονται από τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν και τις επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Η κλιμάκωση έπληξε την εικόνα των κρατών του Κόλπου ως ασφαλών καταφυγίων. Η Άγκυρα επιχειρεί τώρα να εμφανίσει την Τουρκία ως μία λύση που συνδυάζει τα φορολογικά οφέλη με την εγγύτητα στην Ευρώπη, την εύκολη πρόσβαση στην Ασία και ηπιότερες θερμοκρασίες από εκείνες του Κόλπου.
Η Κωνσταντινούπολη προσφέρει επίσης υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας, διεθνή σχολεία, μαρίνες, πολυτελείς κατοικίες στον Βόσπορο και ένα ιδιαίτερα ισχυρό πολιτιστικό και ιστορικό υπόβαθρο.
«Είμαστε αποφασισμένοι να καταστήσουμε την Τουρκία όχι μόνο επενδυτικό προορισμό, αλλά παγκόσμιο κέντρο διαχείρισης επενδύσεων και συγκέντρωσης κεφαλαίων», είχε δηλώσει ο Ερντογάν.
Διαβατήριο μέσω επένδυσης 400.000 δολαρίων
Πρόσθετο δέλεαρ αποτελεί το πρόγραμμα απόκτησης τουρκικής υπηκοότητας μέσω επένδυσης. Όποιος αγοράσει ακίνητο αξίας τουλάχιστον 400.000 δολαρίων και το διατηρήσει για τρία χρόνια μπορεί να αποκτήσει τουρκικό διαβατήριο.
Το πρόγραμμα λειτουργεί από το 2017 και έχει προσελκύσει κυρίως εύπορους Ρώσους και Κινέζους. Σύμφωνα με τη Henley & Partners, καταγράφεται πλέον ενδιαφέρον για μετεγκατάσταση από την Ινδία, τις ΗΠΑ, τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Σημαντική δεξαμενή αποτελούν και οι εύποροι Τούρκοι της διασποράς. Μόνο στη Γερμανία ζουν περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι τουρκικής καταγωγής, ενώ πολυπληθείς κοινότητες υπάρχουν και στο Λονδίνο.
Το αγκάθι της ασφάλειας των επενδύσεων
Το σχέδιο της Άγκυρας, ωστόσο, σκοντάφτει στην εικόνα της ίδιας της τουρκικής οικονομίας. Ο υψηλός πληθωρισμός, η συνεχιζόμενη υποτίμηση της λίρας και οι ανορθόδοξες νομισματικές πολιτικές ώθησαν αρκετούς πλούσιους Τούρκους να μεταφέρουν τις περιουσίες τους στο εξωτερικό.
Ερωτήματα προκαλούνται και για την ασφάλεια των περιουσιακών δικαιωμάτων, λόγω της διευρυμένης πρακτικής κατασχέσεων επιχειρήσεων. Το κρατικό Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων, γνωστό ως TMSF, ελέγχει πλέον περισσότερες από 1.000 εταιρείες που περιήλθαν στην κατοχή του κράτους.
Την ίδια στιγμή, το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Κέντρο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο εγκαινιάστηκε το 2023, δεν έχει κατορθώσει ακόμη να προσελκύσει τον επιθυμητό αριθμό ξένων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Η Τουρκία διαθέτει γεωγραφία, υποδομές και ισχυρά φορολογικά δέλεαρ. Αυτό που μένει να αποδείξει είναι εάν μπορεί να προσφέρει στους ξένους επενδυτές εκείνο που συχνά αμφισβητούν ακόμη και οι δικοί της επιχειρηματίες: σταθερότητα, εμπιστοσύνη και ασφάλεια για τις περιουσίες τους.