Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Μανώλης Κοττάκης στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου και των πληροφοριών περί ενδεχόμενης έγγραφης ενημέρωσης της Τουρκίας για τις εργασίες πόντισης του καλωδίου.
Ο δημοσιογράφος αμφισβήτησε ευθέως την επιχειρηματολογία ότι μια τέτοια διαδικασία προβλέπεται από τη διεθνή πρακτική, ζητώντας από όσους την υποστηρίζουν να παρουσιάσουν συγκεκριμένα προηγούμενα.
«Δεν έχουν ξαναγίνει ποτέ και πουθενά αυτά», υποστήριξε, αναφερόμενος τόσο στην ενδεχόμενη γραπτή ενημέρωση όσο και στο σενάριο να αναλάβει τη σχετική διαδικασία τρίτο κράτος.
Η κριτική του επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο εμπλοκής της Γαλλίας, είτε μέσω της κυβέρνησής της είτε μέσω της εταιρείας που συμμετέχει στο έργο.
«Να ασκούν οι Γάλλοι εξωτερική πολιτική για την Ελλάδα στο όνομα ημών. Αυτά δεν υπάρχουν», ανέφερε, θέτοντας ζήτημα κυριαρχίας και αυτονομίας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Στο ίδιο πλαίσιο χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική αποστροφή: «Δεν είναι το οικόπεδο του μπαμπά τους το Αιγαίο, τα νησιά ή η Μεσόγειος».
Κατά την εκτίμησή του, μια διαδικασία ενημέρωσης της Άγκυρας, εφόσον συνδεθεί με την αναγνώριση δικαιώματος παρέμβασης της Τουρκίας, θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για μελλοντικά έργα ελληνικού ενδιαφέροντος.
Ο Κοττάκης προειδοποίησε ότι η επανάληψη τέτοιων πρακτικών ενδέχεται να οδηγήσει σε σταδιακή «φινλανδοποίηση», όπως τη χαρακτήρισε, δηλαδή σε περιορισμό της ελευθερίας άσκησης εξωτερικής πολιτικής υπό την πίεση ισχυρότερου γείτονα.
Απαντώντας, τέλος, στο επιχείρημα ότι η ενημέρωση θα μπορούσε να γίνει από τη γαλλική εταιρεία και όχι απευθείας από την ελληνική κυβέρνηση, ξεκαθάρισε τη θέση του:
«Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας που αφορά την επικράτεια, την κυριαρχία της και τα κυριαρχικά της δικαιώματα δεν είναι κόλπο».
Λιβύη: «Πρέπει να αλλάξει το αμυντικό μας δόγμα»
Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφιερώθηκε στις εξελίξεις στη Λιβύη και στις συνέπειες της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας για την ελληνική άμυνα.
Ο Μανώλης Κοττάκης υποστήριξε ότι η ύπαρξη τουρκικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Λιβύη μεταβάλλει τις επιχειρησιακές παραμέτρους που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Όπως εξήγησε, μια μελλοντική ελληνοτουρκική κρίση δεν θα περιορίζεται αναγκαστικά στο Αιγαίο ή στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κρήτη, αλλά θα μπορούσε να επεκταθεί ακόμη και προς το Ιόνιο.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξετάζει αναπροσαρμογή του αμυντικού δόγματος, με μεγαλύτερη έμφαση στη Μεσόγειο.
Περιέγραψε ένα μοντέλο στο οποίο η προστασία του Αιγαίου θα βασίζεται περισσότερο στον συνδυασμό μη επανδρωμένων συστημάτων, της «Ασπίδας του Αχιλλέα» και των δυνάμεων που βρίσκονται στα νησιά, επιτρέποντας στο Πολεμικό Ναυτικό να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος του επιχειρησιακού του βάρους προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Πρόκειται, κατά τον ίδιο, για ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιλαμβάνεται τη γεωγραφία της αποτροπής.
«Ο Μητσοτάκης έδειξε τον χάρτη στον 25ο λεπτό των καθυστερήσεων»
Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε και στην παρουσίαση χάρτη από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε σχέση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Αναγνώρισε ότι η κίνηση ήταν σωστή, αλλά άσκησε κριτική για τη χρονική στιγμή κατά την οποία πραγματοποιήθηκε.
«Τον έδειξε στον 25ο λεπτό, στις καθυστερήσεις, στην παράταση», σχολίασε χαρακτηριστικά.
Υποστήριξε ότι από την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου, τον Νοέμβριο του 2019, είχαν προηγηθεί αρκετές ευκαιρίες για την προβολή των ελληνικών θέσεων στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.
Κατά την άποψή του, η καθυστερημένη ανάδειξη του ζητήματος επέτρεψε στην Τουρκία να ενισχύσει τα διπλωματικά της ερείσματα.
Η ψηφοφορία στον ΟΗΕ και η χαμένη ευκαιρία
Σχολιάζοντας τη διαδικασία έγκρισης ψηφίσματος για τη Λιβύη στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ο Κοττάκης διαφώνησε με την επιλογή της ελληνικής αποχής.
Υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να επιμείνει στην ανάδειξη του Δικαίου της Θάλασσας και να αναλάβει το πολιτικό κόστος μιας ενδεχόμενης αρνητικής ψηφοφορίας.
Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα θα έπρεπε να καταγράψει με μεγαλύτερη ένταση τις αντιρρήσεις της, ακόμη και αν δεν εξασφάλιζε την απαραίτητη υποστήριξη.
Σημείωσε επίσης ότι η στάση άλλων κρατών επηρεάζεται από τα δικά τους γεωπολιτικά συμφέροντα, αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Κίνα και σε αφρικανικές χώρες.
Η τουρκική διείσδυση στην Αφρική
Ο Κοττάκης συνέδεσε τις δυσκολίες της ελληνικής διπλωματίας με τη συστηματική ανάπτυξη της τουρκικής παρουσίας στην αφρικανική ήπειρο.
Αναφέρθηκε στο εκτεταμένο δίκτυο τουρκικών πρεσβειών, στις αεροπορικές συνδέσεις της Turkish Airlines και στη λειτουργία τουρκικών μέσων ενημέρωσης που απευθύνονται σε γαλλόφωνους και αραβόφωνους πληθυσμούς.
Όπως υποστήριξε, η Άγκυρα έχει επενδύσει επί χρόνια στη δημιουργία σχέσεων επιρροής, τις οποίες μπορεί να αξιοποιεί σε κρίσιμες διεθνείς ψηφοφορίες.
«Έχουν κάνει μια δουλειά η οποία τους επιτρέπει να μας βάζουν τρικλοποδιές παντού», παρατήρησε.
Η επισήμανσή του αφορούσε την ανάγκη η ελληνική διπλωματία να αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό με την Τουρκία σε παγκόσμια κλίμακα και όχι αποκλειστικά μέσα από το στενό πλαίσιο των διμερών σχέσεων.
Σινιρλίογλου: Η ελληνική ψήφος και η διαφορετική στάση της Κύπρου
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον Τούρκο διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου και στην ελληνική υποστήριξη της υποψηφιότητάς του για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΑΣΕ.
Ο Κοττάκης επέκρινε την ελληνική επιλογή, υπενθυμίζοντας τον ρόλο που έχει διαδραματίσει ο συγκεκριμένος διπλωμάτης στην προώθηση τουρκικών θέσεων που αμφισβητούν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν διαφοροποιηθεί σε ψηφοφορίες διεθνών οργανισμών, αναφέροντας τον ΟΑΣΕ και τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
Χαρακτήρισε αυτές τις διαφοροποιήσεις πρωτοφανείς για τη μεταπολιτευτική ιστορία, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην ελληνική υποστήριξη τουρκικών υποψηφιοτήτων χωρίς, κατά την εκτίμησή του, να συνυπολογίζονται επαρκώς οι εθνικές επιπτώσεις.
Αμερικανικές εκλογές: «Μας ενδιαφέρει περισσότερο ο μανάβης στο Ντάλας»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η κριτική του στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι αμερικανικές εκλογές στην Ελλάδα.
Με αφορμή άρθρο του στην εφημερίδα Εστία, με τίτλο «Τα σύνορά μας στο Τέξας», καυτηρίασε την υπερβολική ενασχόληση του ελληνικού δημόσιου διαλόγου με τις εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρατήρησε ότι συχνά αναλύονται εξαντλητικά η ακρίβεια, η διαφθορά και οι κοινωνικές δυσκολίες των Αμερικανών, την ώρα που ανάλογα προβλήματα στην ελληνική περιφέρεια δεν λαμβάνουν την ίδια προσοχή.
Με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις τιμές των προϊόντων, υποστήριξε ότι ορισμένοι δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το κόστος ζωής στο Ντάλας παρά για όσα αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις λαϊκές αγορές της Θεσσαλονίκης ή της Αθήνας.
Διευκρίνισε πάντως ότι οι αμερικανικές εκλογές έχουν πραγματική σημασία για την Ελλάδα, αλλά πρέπει να εξετάζονται με γεωπολιτικούς και εθνικούς όρους: τι σημαίνει το αποτέλεσμά τους για την Ανατολική Μεσόγειο, την ισορροπία δυνάμεων και τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να υλοποιήσει την πολιτική του.
Διαφθορά και κοινωνική απαξίωση
Στην αρχή της συζήτησης, ο Κοττάκης τοποθετήθηκε για τις διαδοχικές αποκαλύψεις υποθέσεων διαφθοράς και οργανωμένης παρανομίας.
Ερωτηθείς εάν τέτοιες υποθέσεις θα μπορούσαν να αξιοποιούνται για τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης από σοβαρότερα ζητήματα, υποστήριξε ότι μια τέτοια στρατηγική, εφόσον υπάρχει, μπορεί τελικά να λειτουργεί αντίστροφα.
Κατά την εκτίμησή του, οι αποκαλύψεις αναδεικνύουν και τις ευθύνες της πολιτείας, ιδιαίτερα όταν πρόσωπα που έχουν απασχολήσει στο παρελθόν τις Αρχές επανεμφανίζονται σε νέες υποθέσεις.
Αναφέρθηκε επίσης στην έννοια της «δημιουργικής καταστροφής», περιγράφοντας την πιθανότητα ένα σύστημα που βρίσκεται υπό πίεση να θυσιάζει ορισμένους από τους λιγότερο ισχυρούς κρίκους του.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αυξανόμενη κοινωνική απαξίωση.
Υποστήριξε ότι για τα δημόσια πρόσωπα η απώλεια εμπιστοσύνης, η περιφρόνηση και η σιωπηρή αποδοκιμασία των πολιτών μπορεί να αποτελέσουν βαρύτερη πολιτική τιμωρία ακόμη και από μια ποινική καταδίκη.
Η παρέμβασή του στον Θήτα FM ανέδειξε έτσι μια συνολικότερη κριτική για την απόσταση ανάμεσα στην πολιτική διαχείριση, την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και τις πραγματικές ανησυχίες της ελληνικής κοινωνίας.