Μια εξαιρετικά επικίνδυνη εξέλιξη, η οποία θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες ασφαλείας από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, ανέδειξε στην ανάλυσή του ο Σταύρος Καλεντερίδης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η τριμερής συνάντηση Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν στην Τζέντα, με βασικά θέματα τη θαλάσσια ασφάλεια, το Ιράν και την αμυντική συνεργασία.
Ο αναλυτής ξεκαθάρισε ότι, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για τη συγκρότηση τριμερούς στρατιωτικής συμμαχίας. Επισήμανε, όμως, ότι οι πληροφορίες και το κλίμα που καλλιεργούν τουρκικά κρατικά μέσα δείχνουν πως βρίσκεται υπό διαμόρφωση κάποια μορφή συμφωνίας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Άγκυρα θα ενταχθεί σε ένα πλαίσιο αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής αντίστοιχο με εκείνο που, σύμφωνα με όσα ανέφερε, συνδέει ήδη τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Ο συνδυασμός που προκαλεί ανησυχία
Ο Καλεντερίδης συνόψισε τη δυνητική ισχύ της τριμερούς σε τρεις παράγοντες: η Τουρκία διαθέτει αμυντική βιομηχανία και παραγωγικές υποδομές, η Σαουδική Αραβία διαθέτει τεράστια οικονομική δύναμη και το Πακιστάν έναν πολυάριθμο στρατό, τον οποίο υπολόγισε σε περίπου 700.000 άνδρες.
Αυτός ο καταμερισμός ρόλων θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ενός νέου κέντρου ισχύος. Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από τις πανάκριβες εισαγωγές αμερικανικών οπλικών συστημάτων και να αποκτήσει δικές της γραμμές παραγωγής.
Η Τουρκία μπορεί να της προσφέρει όπλα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τεχνογνωσία, ενώ το Πακιστάν μπορεί να προσφέρει στρατιωτικό βάθος και εγγυήσεις ασφαλείας.
Κατά τον αναλυτή, ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται και το μεγάλο παζάρι: το Ριάντ ενδέχεται να ζητήσει τη μεταφορά τουρκικών γραμμών παραγωγής στο σαουδαραβικό έδαφος, ενώ η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αποκομίσει οικονομικά και στρατηγικά ανταλλάγματα. Το πλέον ανησυχητικό ενδεχόμενο για τον Ελληνισμό θα ήταν η μετατροπή αυτής της συνεργασίας σε κανονική τριμερή συμμαχία.
Το Ιράν, οι Χούθι και οι θαλάσσιοι δρόμοι
Η χρονική συγκυρία της συνάντησης δεν είναι τυχαία. Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με την πίεση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η ασφάλεια των εξαγωγών πετρελαίου της εξαρτάται τόσο από τα Στενά του Ορμούζ όσο και από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Στην πρώτη περίπτωση δεσπόζει η επιρροή του Ιράν και στη δεύτερη η απειλή των Χούθι.
Η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ, από την πλευρά τους, έχουν κοινά σύνορα με το Ιράν και είναι υποχρεωμένα να υπολογίζουν την Τεχεράνη. Το Πακιστάν επιχειρεί μια λεπτή ισορροπία: διατηρεί αμυντική σχέση με τη Σαουδική Αραβία, αλλά παράλληλα επιδιώκει να λειτουργεί ως δίαυλος και διαμεσολαβητής με τους Ιρανούς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε ο Καλεντερίδης στην παρουσία του Ασίμ Μουνίρ στην πακιστανική αποστολή. Όπως τόνισε, όταν στο τραπέζι βρίσκονται το εμπόριο, η θαλάσσια ασφάλεια και κυρίως η άμυνα, η συμμετοχή της στρατιωτικής ηγεσίας του Πακιστάν αποκτά ξεχωριστή σημασία.
Η προειδοποίηση για τον Ελληνισμό
Ο Σταύρος Καλεντερίδης απέφυγε να παρουσιάσει ως τετελεσμένο κάτι που ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι εάν η Τουρκία ενταχθεί σε σύστημα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, η εξέλιξη θα αποτελέσει μεγάλη κλιμάκωση.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, μια μελλοντική ελληνοτουρκική κρίση δεν θα αφορά μόνο τις δύο χώρες, αλλά θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ ευρύτερες διαστάσεις.
Κατά την εκτίμησή του, ο βαθύτερος στόχος της υπό διαμόρφωση συνεργασίας δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση του Ιράν ή του Ισραήλ. Αφορά τον έλεγχο και την επιρροή στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το «σουνιτικό ΝΑΤΟ» δεν αποτελεί ακόμη επίσημη πραγματικότητα. Η αρχιτεκτονική του, όμως, αρχίζει να διακρίνεται: τουρκικά όπλα, σαουδαραβικά κεφάλαια και πακιστανική στρατιωτική ισχύς. Και αυτή είναι μια εξίσωση που ο Ελληνισμός δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει.