Στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής ανάλυσης του Σταύρου Καλεντερίδη βρέθηκαν οι εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, οι τουρκικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις και η διασύνδεση των πολεμικών μετώπων της Ουκρανίας και του Ιράν. Ο αναλυτής άσκησε σφοδρή κριτική στην ελληνική κυβέρνηση για τη διαχείριση του καλωδίου, ενώ προειδοποίησε ότι η εντεινόμενη στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας και Ιράν δημιουργεί νέες προϋποθέσεις διεθνούς κλιμάκωσης.
Καλώδιο: Η καθυστέρηση του γαλλικού πλοίου και τα ερωτήματα για την Τουρκία
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Σταύρος Καλεντερίδης στις εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector και την παρουσία του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo» στο Ηράκλειο.
Επικαλούμενος πληροφορίες από την Κρήτη, ανέφερε ότι ο απόπλους του σκάφους μετατέθηκε για τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, ενώ ο αρχικός επιχειρησιακός σχεδιασμός προβλέπει δοκιμές του εξοπλισμού βυθομέτρησης και κινήσεις εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Το σημαντικότερο στοιχείο, κατά τον ίδιο, είναι ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν δείχνουν πραγματοποίηση ερευνητικών εργασιών έως το τέλος του 2026 στα επίμαχα σημεία εκτός της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης, όπου εκδηλώνεται η τουρκική αμφισβήτηση.
Ο αναλυτής συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με τις διπλωματικές επαφές Γαλλίας και Τουρκίας, αναφερόμενος ειδικότερα στη συνάντηση της Γαλλίδας διπλωμάτη Ιζαμπέλ Ντιμόν με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι, πριν από την έκδοση της ελληνικής NAVTEX.
Κατά την εκτίμησή του, η γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα ενδέχεται να αξιοποιείται από την Τουρκία ως επιχείρημα ότι οι δραστηριότητες στην περιοχή απαιτούν προηγούμενη συνεννόηση μαζί της.
Πρόκειται για ερμηνεία του Καλεντερίδη και όχι για αποδεδειγμένη αποδοχή τουρκικής δικαιοδοσίας από την Ελλάδα ή τη Γαλλία.
Τα τρία σενάρια για την εξέλιξη των ερευνών
Αναλύοντας δημοσίευμα της «Καθημερινής», ο Καλεντερίδης παρουσίασε τρεις πιθανές εξελίξεις: την πραγματοποίηση των ερευνών χωρίς επιχειρησιακή παρεμπόδιση, τη συνέχιση ενός διπλωματικού παζαριού υπό την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων και, τέλος, την επανάληψη μιας κρίσης αντίστοιχης με εκείνη της Κάσου.
Ο ίδιος αμφισβήτησε την κυβερνητική αισιοδοξία, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και η ανεμπόδιστη συνέχιση των εργασιών δεν αρκεί για να θεωρηθεί επιτυχία, εάν προηγουμένως έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Άγκυρα διαθέτει λόγο στην αδειοδότηση των ερευνών.
Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για τον ρόλο των γαλλικών εταιρειών και τη μεταβολή των επιχειρηματικών ισορροπιών γύρω από το έργο.
Κυπριακή παρέμβαση στον ΟΗΕ: Τα πέντε ερωτήματα προς τον Σινιρλίογλου
Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφιερώθηκε στον Τούρκο διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου και στην παρέμβαση της εκπροσώπου της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, Μαρίας Μιχαήλ.
Ο Καλεντερίδης εξήρε τη στάση της Κύπριας διπλωμάτη, η οποία, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, έθεσε πέντε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, τις επιθέσεις κατά ειρηνευτών του ΟΗΕ στην Πύλα, τις τουρκικές ενέργειες στα Βαρώσια, τις καταγγελίες για βασανιστήρια στην Τουρκία και τους περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης και συνάθροισης.
Ο αναλυτής αντιπαρέβαλε τη στάση της Λευκωσίας με την υποστήριξη που είχε παράσχει η Αθήνα στην ανάδειξη του Σινιρλίογλου στην ηγεσία του ΟΑΣΕ.
Η συγκεκριμένη ενότητα συνοδεύτηκε από έντονη κριτική στην ελληνική διπλωματία, την οποία κατηγόρησε ότι δεν αξιοποιεί επαρκώς τα διαθέσιμα μέσα για την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων.
ΗΠΑ και Ουκρανία: Οι πολιτικές αλλαγές και η αναζήτηση νέας βοήθειας
Περνώντας στο ουκρανικό μέτωπο, ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι οι πρόσφατες αμερικανικές εκλογικές εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν την πολιτική της Ουάσιγκτον απέναντι στη Ρωσία.
Επικεντρώθηκε στις προσπάθειες ενίσχυσης της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς το Κίεβο, αλλά και στις πρωτοβουλίες για αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Μόσχας.
Αναφέρθηκε επίσης στις προσδοκίες του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για μεγαλύτερη αμερικανική υποστήριξη και στις διαφορετικές εκτιμήσεις που διατυπώνονται στη Γερμανία για τη δυνατότητα του Κογκρέσου να επηρεάσει τις αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις διπλωματικές προσπάθειες για νέες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι.
Ιράν: Η αμερικανική πίεση και η στρατηγική συνεργασία με τη Ρωσία
Το δεύτερο μεγάλο διεθνές μέτωπο της ανάλυσης ήταν το Ιράν.
Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε σε αμερικανικά σχέδια περιορισμού των οδών ανεφοδιασμού της Τεχεράνης, επισημαίνοντας ότι η προσπάθεια οικονομικής και στρατιωτικής απομόνωσης του Ιράν δεν περιορίζεται στις θαλάσσιες μεταφορές.
Εξέτασε ιδιαίτερα τη σημασία της Κασπίας Θάλασσας και των χερσαίων διαδρόμων που συνδέουν το Ιράν με τη Ρωσία και την Κίνα.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποδυναμώσει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η Τεχεράνη εξασφαλίζει έσοδα, ενεργειακές συναλλαγές και στρατιωτικό εξοπλισμό.
Παράλληλα, επικαλέστηκε πληροφορίες για συμφωνίες ρωσικής προμήθειας στρατιωτικών συστημάτων προς το Ιράν, μεταξύ των οποίων εκτοξευτές κατευθυνόμενων πυραύλων ελικοπτέρων. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν ήταν σαφές εάν οι συγκεκριμένες παραδόσεις είχαν ολοκληρωθεί.
Η βασική του εκτίμηση είναι ότι η συνεργασία Μόσχας και Τεχεράνης έχει αποκτήσει στρατηγικό βάθος, με τις δύο χώρες να αντιμετωπίζουν αλληλένδετες στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις.
Κυβερνοπόλεμος και υπηρεσίες πληροφοριών
Στην ανάλυση εξετάστηκαν ακόμη περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων σε ευρωπαϊκές χώρες και στην Ουκρανία, με αναφορές σε παραβιάσεις πληροφοριακών συστημάτων, τραπεζικών υποδομών και μηχανισμών προειδοποίησης του πληθυσμού.
Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι ο κυβερνοχώρος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στην αντιπαράθεση των μεγάλων δυνάμεων, ιδιαίτερα καθώς η τεχνητή νοημοσύνη διευρύνει τις δυνατότητες επιθετικών επιχειρήσεων.
Τέλος, αναφέρθηκε σε καταγγελίες διαφθοράς και οργανωμένου εγκλήματος που αφορούν στελέχη των ουκρανικών υπηρεσιών ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες υποθέσεις προκαλούν σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Το κεντρικό συμπέρασμα της παρέμβασής του είναι ότι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορούν να απομονωθούν από την ευρύτερη γεωπολιτική αναμέτρηση. Κατά τον Καλεντερίδη, οι συγκρούσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, η συνεργασία Ρωσίας–Ιράν και οι εσωτερικές πολιτικές μεταβολές στις ΗΠΑ συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, μέσα στο οποίο η Ελλάδα καλείται να διαχειριστεί την τουρκική πίεση.