Σε μία από τις αυστηρότερες κινήσεις που έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα απέναντι στο Ιράν προχώρησε η βρετανική κυβέρνηση, ανακοινώνοντας ότι θέτει εκτός νόμου το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, γνωστό διεθνώς ως IRGC.
Η απόφαση λαμβάνεται βάσει των νέων εξουσιών που παρέχει στη βρετανική κυβέρνηση η νομοθεσία για την αντιμετώπιση κρατικών απειλών και δεν περιορίζεται σε έναν απλό πολιτικό χαρακτηρισμό. Συνοδεύεται από συγκεκριμένες ποινικές συνέπειες για πρόσωπα που υποστηρίζουν, συνεργάζονται ή διατηρούν οικονομικές σχέσεις με τις οργανώσεις που περιλαμβάνονται στη σχετική λίστα.
Σε γραπτή δήλωσή της προς το Κοινοβούλιο, η υπουργός Ασφαλείας Άντζελα Ίγκλ ανέφερε ότι οι βρετανικές αρχές έχουν εντοπίσει δραστηριότητες οι οποίες συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης και αφορούν απειλές κατά της ζωής πολιτών, αλλά και επιχειρήσεις εκφοβισμού εντός του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το Λονδίνο εκτιμά ότι η δράση του IRGC δεν περιορίζεται πλέον στο εσωτερικό του Ιράν ή στη Μέση Ανατολή, αλλά επεκτείνεται σε επιχειρήσεις επιρροής και πίεσης επί βρετανικού εδάφους.
Στη λίστα και οργάνωση που συνδέεται με επιθέσεις κατά Εβραίων
Η βρετανική κυβέρνηση έθεσε εκτός νόμου και το Islamic Movement of Companions of the Right, γνωστό ως IMCR, το οποίο φέρεται να συνδέεται με το Ιράν.
Η απόφαση συνδέεται με σειρά επιθέσεων και περιστατικών που είχαν ως στόχο την εβραϊκή κοινότητα στη Βρετανία. Οι αρχές θεωρούν ότι η συγκεκριμένη οργάνωση λειτουργούσε ως μηχανισμός προώθησης ιρανικών συμφερόντων και ως όχημα εκφοβισμού στο εσωτερικό της χώρας.
Η ένταξή της στο νέο καθεστώς απαγόρευσης δείχνει ότι το Λονδίνο δεν αντιμετωπίζει πλέον μεμονωμένα τις οργανώσεις αυτού του τύπου, αλλά επιχειρεί να πλήξει συνολικά τα δίκτυα που θεωρεί ότι λειτουργούν για λογαριασμό ξένων κρατών.
Στόχος και μονάδα της ρωσικής GRU
Στο ίδιο πλαίσιο, οι βρετανικές αρχές έθεσαν εκτός νόμου και το εθελοντικό σώμα της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU.
Η απόφαση αιτιολογήθηκε με αναφορές σε ενέργειες δολιοφθοράς και άλλες επιχειρήσεις που, σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, στρέφονται κατά του Ηνωμένου Βασιλείου και ευρωπαϊκών χωρών.
Με την ταυτόχρονη στόχευση οργανώσεων που συνδέονται με το Ιράν και τη Ρωσία, το Λονδίνο επιχειρεί να στείλει μήνυμα ότι θα αντιμετωπίζει με ενιαίο τρόπο δίκτυα τα οποία θεωρεί ότι λειτουργούν ως προεκτάσεις ξένων κρατικών μηχανισμών.
Τι καθίσταται ποινικό αδίκημα
Η νέα απόφαση διευρύνει σημαντικά το πεδίο των ποινικών ευθυνών. Ποινικό αδίκημα μπορεί πλέον να αποτελέσει η δημόσια υποστήριξη ή η έκφραση απόψεων υπέρ των συγκεκριμένων οργανώσεων.
Παράλληλα, απαγορεύεται η παροχή βοήθειας για δραστηριότητες που συνδέονται με το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και η αποδοχή ή διατήρηση οικονομικών και άλλων υλικών ωφελημάτων που προέρχονται από τις οργανώσεις ή από πρόσωπα που ενεργούν για λογαριασμό τους.
Η ρύθμιση δίνει στις αρχές τη δυνατότητα να κινηθούν όχι μόνο κατά ενεργών μελών, αλλά και κατά προσώπων που προσφέρουν υποστήριξη, διευκολύνσεις, χρηματοδότηση ή δημόσια νομιμοποίηση.
Το νέο πλαίσιο κατά των κρατικών απειλών
Η απόφαση αποτελεί εφαρμογή του νέου βρετανικού πλαισίου για τις κρατικές απειλές, η επίσπευση του οποίου είχε ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ τον Απρίλιο.
Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι να καλυφθεί ένα νομικό κενό που υπήρχε ανάμεσα στην αντιτρομοκρατική νομοθεσία και στις περιπτώσεις οργανώσεων οι οποίες δεν χαρακτηρίζονται αναγκαστικά τρομοκρατικές, αλλά προωθούν τους σκοπούς εχθρικών ή ανταγωνιστικών κρατικών φορέων.
Τον Μάιο του 2025, ο ανεξάρτητος αξιολογητής της βρετανικής νομοθεσίας για τις κρατικές απειλές, Τζόναθαν Χολ, είχε εισηγηθεί τη δημιουργία μηχανισμού αντίστοιχου με εκείνον του Αντιτρομοκρατικού Νόμου του 2000.
Η πρότασή του προέβλεπε τη δυνατότητα απαγόρευσης οργανώσεων που δρουν υπέρ ξένων κρατών, ακόμη και όταν η δραστηριότητά τους δεν εντάσσεται πλήρως στον κλασικό ορισμό της τρομοκρατίας.
Με τη νέα απόφαση, η Βρετανία υιοθετεί στην πράξη αυτή τη λογική, αντιμετωπίζοντας το IRGC, το IMCR και τη μονάδα που συνδέεται με τη GRU ως μηχανισμούς κρατικής επιρροής και απειλής.
Η κίνηση σηματοδοτεί σαφή σκλήρυνση της βρετανικής στάσης απέναντι σε Ιράν και Ρωσία και ανοίγει τον δρόμο για διώξεις, δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και αυστηρότερο έλεγχο δικτύων που θεωρούνται συνδεδεμένα με ξένους κρατικούς μηχανισμούς.