Σφοδρή κριτική στη συμφωνία εκεχειρίας και διαπραγμάτευσης που ακολούθησε την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν ασκεί ο εκτελεστικός διευθυντής του Middle East Forum, Γκρεγκ Ρόμαν, σε άρθρο του με τίτλο «Paying Tehran to Keep the Bomb», υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον κινδυνεύει να μετατρέψει μια στρατιωτική νίκη σε στρατηγική υποχώρηση.
Ο Ρόμαν αναγνωρίζει ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πέτυχε κάτι που οι προκάτοχοί του απέφυγαν. Όπως σημειώνει, η επιχείρηση «Epic Fury» κατέστρεψε σημαντικό μέρος των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οδήγησε στην εξουδετέρωση του ανώτατου ηγέτη της χώρας και ανάγκασε το καθεστώς να ζητήσει κατάπαυση του πυρός.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η πραγματική αξιολόγηση δεν πρέπει να γίνει στο πεδίο της μάχης αλλά στο περιεχόμενο της συμφωνίας που ακολούθησε.
Αποκάλυψη από το ιρανικό Mehr – Οι 14 όροι του μνημονίου που φέρεται να προτείνεται στις ΗΠΑ
«Αναβάλλει όλα τα κρίσιμα ζητήματα»
Κατά τον Ρόμαν, η συμφωνία σταματά τις εχθροπραξίες και επαναφέρει άμεσα τη ροή πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά, αλλά μεταθέτει για αργότερα όλα τα κρίσιμα ζητήματα.
Όπως υποστηρίζει, το θέμα του εμπλουτισμένου ουρανίου, των βαλλιστικών πυραύλων, των φιλοϊρανικών οργανώσεων και των μηχανισμών επιθεώρησης παραπέμπεται σε έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών.
Ο ίδιος θεωρεί ιδιαίτερα προβληματικό το γεγονός ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει εκτός ατζέντας, όπως και η δράση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το Ισραήλ, το οποίο βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της στρατιωτικής σύγκρουσης, δεν συμμετείχε ουσιαστικά στις τελικές διαπραγματεύσεις.
Επικρίνει την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων
Ένα από τα βασικά σημεία της κριτικής του αφορά το οικονομικό σκέλος της συμφωνίας.
Ο Ρόμαν θεωρεί λανθασμένη την πρόβλεψη για αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια, με το ήμισυ του ποσού να καταβάλλεται πριν ακόμη ξεκινήσουν οι τελικές διαπραγματεύσεις.
Κατά την άποψή του, η Ουάσιγκτον επαναλαμβάνει μια πολιτική που έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν χωρίς μόνιμα αποτελέσματα. Υπενθυμίζει τη συμφωνία του 1981, τη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015 και την αποδέσμευση κεφαλαίων το 2023, υποστηρίζοντας ότι σε όλες τις περιπτώσεις το Ιράν έλαβε οικονομική ανακούφιση, ενώ οι περιορισμοί που του επιβλήθηκαν είχαν προσωρινό χαρακτήρα.
«Η συμφωνία δίνει εκ των προτέρων στην Τεχεράνη σχεδόν όλα όσα επιδιώκει», υποστηρίζει χαρακτηριστικά.
«Καμία συμφωνία δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά»
Στο πιο αιχμηρό σημείο του άρθρου του, ο επικεφαλής του Middle East Forum υποστηρίζει ότι καμία συμφωνία, ούτε η παρούσα ούτε κάποια καλύτερη, δεν μπορεί να εγγυηθεί μόνιμα ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Κατά τον ίδιο, η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε μηχανισμούς επιθεώρησης και επαλήθευσης απέναντι σε ένα καθεστώς που, όπως υποστηρίζει, θεωρεί στρατηγικό στόχο την απόκτηση πυρηνικής αποτροπής.
Επικαλείται μάλιστα δηλώσεις της ηγεσίας της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), σύμφωνα με τις οποίες μια συμφωνία χωρίς αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης θα αποτελούσε απλώς «μια ψευδαίσθηση ασφάλειας».
Η πρόταση για αλλαγή καθεστώτος
Ο Ρόμαν καταλήγει σε ένα σαφές πολιτικό συμπέρασμα: θεωρεί ότι η μόνη μόνιμη λύση στο ζήτημα του Ιράν είναι η αλλαγή του ίδιου του καθεστώτος.
Όπως αναφέρει, η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα στο πιο αδύναμο σημείο της από το 1979, αντιμετωπίζοντας οικονομική κρίση, εσωτερικές συγκρούσεις για τη διαδοχή στην ηγεσία και αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, οι διαδηλώσεις των τελευταίων ετών έδειξαν ότι ένα σημαντικό τμήμα της ιρανικής κοινωνίας επιθυμεί πολιτική αλλαγή και η Δύση θα πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών παρά στη διάσωση του καθεστώτος μέσω οικονομικών παραχωρήσεων.
«Η επόμενη φάση ανήκει στο Ισραήλ και στους συμμάχους του»
Ο επικεφαλής του Middle East Forum υποστηρίζει ότι η στρατιωτική φάση της σύγκρουσης έχει ολοκληρωθεί και ότι πλέον το βάρος πρέπει να περάσει σε πολιτικά και οικονομικά εργαλεία πίεσης.
Προτείνει στενότερο συντονισμό μεταξύ Ισραήλ και περιφερειακών συμμάχων, οικονομική πίεση στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ενίσχυση ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και υποστήριξη κοινωνικών και εργατικών κινημάτων στο εσωτερικό του Ιράν.
«Οι βόμβες έκαναν τη δουλειά τους. Από εδώ και πέρα, η μάχη είναι πολιτική», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας το άρθρο του, ο Ρόμαν καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να μην αξιοποιήσει τη στρατιωτική νίκη για να χρηματοδοτήσει την επιβίωση του καθεστώτος που μόλις ηττήθηκε, υποστηρίζοντας ότι οι πόλεμοι δεν τελειώνουν με χάρτες πορείας και οικονομικές μεταφορές χρημάτων, αλλά με επαληθεύσιμα και μόνιμα αποτελέσματα.