Σοβαρές επιφυλάξεις για τη γαλλική διπλωματική παρέμβαση προς την Τουρκία σχετικά με τις εργασίες του Great Sea Interconnector διατύπωσε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, προειδοποιώντας ότι η Άγκυρα ενδέχεται να αξιοποιήσει τη ρηματική διακοίνωση του Παρισιού προκειμένου να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, υποστήριξε ότι η Γαλλία προχώρησε σε μια αχρείαστη διπλωματική ενέργεια, η οποία κινδυνεύει να δημιουργήσει την εντύπωση ύπαρξης «διαμφισβητούμενων περιοχών» εκεί όπου, σύμφωνα με τη νομική του προσέγγιση, ασκούνται αποκλειστικά κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ακαδημαϊκός και επίτιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ανέπτυξε τις θέσεις του σε συνέντευξη στους δημοσιογράφους Νικόλ Λειβαδάρη και Φίλιππο Φιλιππακόπουλο, εστιάζοντας τόσο στις νομικές διαστάσεις της υπόθεσης όσο και στις πρωτοβουλίες που, κατά την άποψή του, οφείλει να αναλάβει άμεσα η Αθήνα.
«Η Τουρκία δεν έχει κανένα δικαίωμα παρέμβασης»
Ο Προκόπης Παυλόπουλος ξεκαθάρισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου αποτελεί έργο που αφορά αποκλειστικά τις δύο χώρες, με τις εργασίες να πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του Great Sea Interconnector, μέσω της Nexans και του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo».
Σύμφωνα με την ερμηνεία του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας που παρουσίασε, οι εργασίες εκτελούνται εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας Ελλάδας και Κύπρου, γεγονός που, όπως υποστήριξε, αποκλείει οποιαδήποτε τουρκική αρμοδιότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε νομικώς ανυπόστατο, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών και κυπριακών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Κατά τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η έκδοση της ελληνικής NAVTEX ήταν απολύτως επαρκής για την πραγματοποίηση των εργασιών.
Η NAVTEX, όπως διευκρίνισε, αποτελεί αναγγελία προς τους ναυτιλλομένους και όχι διαδικασία ενημέρωσης ή εξασφάλισης συγκατάθεσης γειτονικών κρατών.
Η γαλλική ρηματική διακοίνωση και ο κίνδυνος δημιουργίας προηγουμένου
Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε η πρωτοβουλία της Γαλλίας να αποστείλει ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για τις εργασίες του έργου.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος χαρακτήρισε την ενέργεια αναρμόδια και αυθαίρετη, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι δεν υπήρξε ελληνική συμμετοχή στη συγκεκριμένη διπλωματική πρωτοβουλία.
Διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει πλήρης γνώση του περιεχομένου της γαλλικής διακοίνωσης. Ωστόσο, εκτίμησε ότι ακόμη και η αποστολή της, πέραν της ήδη εκδοθείσας ελληνικής NAVTEX, συνιστά προβληματική ενέργεια.
Όπως εξήγησε, η Γαλλία εμφανίζεται να θεωρεί αναγκαία μια πρόσθετη ενημέρωση της Τουρκίας για ένα έργο που δεν εμπίπτει, κατά τον ίδιο, σε οποιαδήποτε τουρκική δικαιοδοσία.
Ο πρώην Πρόεδρος ξεχώρισε σαφώς την ενημέρωση από την αίτηση άδειας, τονίζοντας ότι δεν προκύπτει ζήτημα αναζήτησης τουρκικής έγκρισης.
Παρά ταύτα, προειδοποίησε ότι η Άγκυρα μπορεί να επιχειρήσει να παρουσιάσει τη γαλλική κίνηση ως έμμεση αναγνώριση των διεκδικήσεών της.
Κατά την εκτίμησή του, αυτό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την υποστήριξη του τουρκικού αφηγήματος ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράγει δικαιώματα στην περιοχή.
Η αναφορά σε «διαμφισβητούμενες περιοχές» προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία
Ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα απέδωσε ο Προκόπης Παυλόπουλος σε μια επιφύλαξη που, σύμφωνα με τις διαθέσιμες ενδείξεις τις οποίες επικαλέστηκε, περιλαμβάνεται στη γαλλική ρηματική διακοίνωση.
Πρόκειται για τη διατύπωση ότι η Γαλλία «δεν αναμιγνύεται σε νομικά ζητήματα διαμφισβητούμενων περιοχών».
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι μια τέτοια αναφορά, εφόσον πράγματι περιλαμβάνεται στο διπλωματικό έγγραφο, είναι ιδιαίτερα προβληματική.
Και αυτό διότι, κατά την προσέγγισή του, μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι το Παρίσι αποδέχεται την ύπαρξη θαλάσσιων περιοχών υπό αμφισβήτηση στο σημείο όπου πραγματοποιούνται οι εργασίες.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος επισήμανε ότι η Γαλλία δεν είναι μια τρίτη, αμέτοχη χώρα, αλλά κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το συγκεκριμένο έργο διαθέτει και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Επομένως, υποστήριξε ότι το Παρίσι όφειλε να αποφύγει οποιαδήποτε διατύπωση η οποία θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αποδοχή των τουρκικών διεκδικήσεων.
Χαρακτήρισε μάλιστα τη γαλλική ενέργεια «ολίσθημα», εκτιμώντας ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να την αξιοποιήσει διπλωματικά.
Δύο άμεσες κινήσεις ζητά από την Αθήνα
Πέρα από την κριτική στη γαλλική πρωτοβουλία, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της ελληνικής νομικής και διπλωματικής θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πρώτη αφορά την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια σε όλα τα ελληνικά νησιά της Ανατολικής Μεσογείου.
Κατά τον Προκόπη Παυλόπουλο, η Ελλάδα πρέπει να ασκήσει το σχετικό δικαίωμα που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ώστε να ενισχύσει την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Η δεύτερη πρόταση αφορά την πλήρη ενεργοποίηση των προβλέψεων του άρθρου 156 του νόμου 4001/2011 σχετικά με την ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Συγκεκριμένα, εισηγήθηκε την κατάθεση στην αρμόδια Γραμματεία του ΟΗΕ των γεωγραφικών συντεταγμένων των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην περιοχή που καλύπτει η συγκεκριμένη νομοθετική διάταξη.
Στόχος των ενεργειών αυτών, όπως εξήγησε, είναι η περαιτέρω θεμελίωση των ελληνικών δικαιωμάτων και εννόμων συμφερόντων απέναντι στις διεκδικήσεις που η Τουρκία επιχειρεί να στηρίξει στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο, χωρίς να επιτρέψει τη δημιουργία διπλωματικών προηγουμένων τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά από την Άγκυρα.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η θέση των Βρυξελλών
Η παρέμβαση Παυλόπουλου αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα της επίσημης θέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Στις 21 Οκτωβρίου 2026, η ΕΕ επανέλαβε ότι η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες.
Αυτή ακριβώς η θέση βρίσκεται στον πυρήνα της επιχειρηματολογίας του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος θεωρεί ότι η Γαλλία δεν πρέπει, με τις διπλωματικές της ενέργειες, να αφήνει περιθώρια παρερμηνειών που ενδέχεται να αξιοποιηθούν από την Τουρκία.
Πάντως, η πλήρης διατύπωση και το νομικό περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης παραμένουν κρίσιμα για την αξιολόγηση της υπόθεσης. Η αποστολή μιας διπλωματικής ενημέρωσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων, ενώ η σχετική ανησυχία του Προκόπη Παυλόπουλου αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα μπορεί να την ερμηνεύσει και να την αξιοποιήσει.