Την ανάγκη συγκρότησης μιας ουσιαστικής στρατιωτικής συμμαχίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ υπογράμμισε ο Ισραηλινός αναλυτής Σάι Γκαλ, σε εκτενή συζήτηση με τον Τζόναθαν Κονσταντάιν και τον καθηγητή Γιώργο Φίλη, στο κανάλι «I Love Patrida». Στο επίκεντρο βρέθηκαν η τουρκική απειλή στην Ανατολική Μεσόγειο, το Κυπριακό, οι εξελίξεις στη Συρία, η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών και η ανάγκη αναδιαμόρφωσης της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η τοποθέτηση του Γκαλ για την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο. Ο Ισραηλινός αναλυτής υποστήριξε ότι η τουρκική παρουσία στο νησί συνιστά πρόβλημα ασφαλείας και για το Ισραήλ, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι, εφόσον ξεπεραστούν συγκεκριμένα όρια κλιμάκωσης, ισραηλινές δυνάμεις θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε επιχείρηση απελευθέρωσης των κατεχομένων.
«Το πρόβλημα της Βόρειας Κύπρου είναι και ισραηλινό»
Ο Σάι Γκαλ συνέδεσε ευθέως την ασφάλεια του Ισραήλ με την κατάσταση στην Κύπρο, επισημαίνοντας τη μικρή γεωγραφική απόσταση μεταξύ των δύο χωρών.
Κατά την τοποθέτησή του, υποστήριξε ότι το Ισραήλ αναγνωρίζει τον κίνδυνο που απορρέει από την τουρκική παρουσία στο βόρειο τμήμα του νησιού. Προχώρησε μάλιστα στην εκτίμηση ότι, εάν υπάρξει υπέρβαση ενός κρίσιμου ορίου, το Ισραήλ θα συμμετάσχει στις δυνάμεις που θα επιχειρήσουν την απελευθέρωση της περιοχής.
Πρόκειται για προσωπική εκτίμηση του αναλυτή και όχι για ανακοινωμένη απόφαση ή επίσημη δέσμευση της ισραηλινής κυβέρνησης.
Ο Γκαλ εξέφρασε παράλληλα την ανησυχία του ότι μια ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να σταματήσει πριν επιτύχει τους στόχους της, αφήνοντας ουσιαστικά ανέπαφο το σημερινό καθεστώς.
Ο Γιώργος Φίλης συμφώνησε ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα έπρεπε να αποφευχθεί.
Στρατιωτική συμμαχία και όχι απλή αμυντική συνεργασία
Ένα από τα κεντρικά συμπεράσματα της συζήτησης ήταν η ανάγκη αναβάθμισης της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ σε δεσμευτική στρατιωτική συμμαχία.
Ο Τζόναθαν Κονσταντάιν υποστήριξε ότι οι τρεις χώρες πρέπει να προχωρήσουν πέρα από τις κοινές ασκήσεις και τις συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας, δημιουργώντας ένα πλαίσιο συλλογικής άμυνας που θα εγγυάται την εδαφική τους ακεραιότητα.
Ο Σάι Γκαλ συμφώνησε, επισημαίνοντας ότι μια πραγματική συμμαχία προϋποθέτει ετοιμότητα κοινής στρατιωτικής δράσης.
Ο Γιώργος Φίλης υποστήριξε επίσης την ενίσχυση αυτής της κατεύθυνσης, συνδέοντάς την με τις μεταβολές του διεθνούς συστήματος και την ανάγκη προστασίας των ελληνικών και ισραηλινών συμφερόντων.
Στη συζήτηση αναδείχθηκε η σημασία του σχήματος «3+1», με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ έγινε αναφορά και στην προοπτική συμμετοχής της Ινδίας σε ευρύτερα σχήματα συνεργασίας.
«Η πολιτική του Ισραήλ απέναντι στην Τουρκία δεν θα αλλάξει»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η απάντηση του Γκαλ στο ερώτημα εάν μια αλλαγή κυβέρνησης στο Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία.
Η απάντησή του ήταν αρνητική.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας και οι πραγματικές συνθήκες στην περιοχή δεν μεταβάλλονται με μια κυβερνητική αλλαγή. Κατά συνέπεια, εκτίμησε ότι η ισραηλινή στρατηγική έναντι της Άγκυρας θα παραμείνει ουσιαστικά σταθερή.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι συνομιλητές εξέτασαν την τουρκική επέκταση επιρροής στη Συρία και τις επιπτώσεις της στην ασφάλεια του Ισραήλ.
Ο Γιώργος Φίλης αναφέρθηκε σε ισραηλινή στρατηγική αξιολόγηση που αντιμετωπίζει την Τουρκία ως ιδιαίτερα σοβαρή απειλή, ενώ ο Γκαλ αμφισβήτησε την προοπτική σταθερής συνεννόησης με τη σημερινή συριακή ηγεσία.
Αιχμές για την αμερικανική πολιτική και τον ρόλο του Τομ Μπάρακ
Η συζήτηση επεκτάθηκε στις επιλογές της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή, με ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο των ειδικών απεσταλμένων και των διπλωματικών συμβούλων του Αμερικανού προέδρου.
Ο Γκαλ επέκρινε τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στους Κούρδους και υποστήριξε ότι αμερικανικές αποφάσεις επηρεάστηκαν από την τουρκική πλευρά.
Στο στόχαστρο της κριτικής βρέθηκε και ο Τομ Μπάρακ, με τον Γκαλ να υποστηρίζει ότι η απομάκρυνσή του από τον συγκεκριμένο ρόλο θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς την αμερικανική πολιτική.
Ο Κονσταντάιν ανέπτυξε την άποψη ότι οι ηγέτες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα των πληροφοριών που λαμβάνουν από τους συμβούλους τους. Επισήμανε ότι η επιλογή προσώπων με προσωπικές επιδιώξεις ή οικονομικά συμφέροντα μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένες στρατηγικές αποφάσεις.
Κατάρ, χρηματοδότηση και δίκτυα επιρροής
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον ρόλο του Κατάρ και στη δυνατότητα άσκησης επιρροής μέσω οικονομικών σχέσεων.
Ο Κονσταντάιν διατύπωσε καταγγελίες για χρηματοδοτήσεις που, κατά την άποψή του, επηρεάζουν πανεπιστήμια, μέσα ενημέρωσης και πρόσωπα με δημόσια παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Γκαλ έθεσε ερωτήματα για τις πολιτικές συνέπειες μεγάλων δωρεών και οικονομικών διευκολύνσεων.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς των συμμετεχόντων και δεν συνοδεύονται στο υλικό της συνέντευξης από ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Οι Κούρδοι και η νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική
Η κουρδική υπόθεση αποτέλεσε ξεχωριστό άξονα της συζήτησης.
Οι συνομιλητές εξέτασαν τις διαφορετικές πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις του κουρδικού χώρου, τις σχέσεις τους με την Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και τη σημασία τους για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Ο Γκαλ υποστήριξε την ανάγκη στενότερης συνεργασίας με τους λαούς της περιοχής που αντιμετωπίζουν κοινές απειλές.
Προς το τέλος της συνέντευξης αναφέρθηκε επίσης στην Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσαν να ενταχθούν σε ευρύτερη αρχιτεκτονική συνεργασίας, χωρίς η συμμετοχή της μίας χώρας να αποκλείει την άλλη.
Ο Κονσταντάιν προέκρινε τη δημιουργία μικρών και ευέλικτων συμμαχιών, θεωρώντας ότι τα μεγάλα πολυμερή σχήματα συχνά καταλήγουν σε δυσκίνητους μηχανισμούς.
Αντισημιτισμός και κριτική στην ισραηλινή πολιτική
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα της αντιμετώπισης του Ισραήλ στην ελληνική κοινωνία.
Ο Γκαλ δήλωσε ότι, κατά τις συχνές επισκέψεις του στην Ελλάδα, δεν έχει βιώσει προσωπικά αντισημιτική συμπεριφορά. Αντιθέτως, ανέφερε ότι συναντά σεβασμό και θετικές αντιδράσεις από μεγάλο μέρος του ελληνικού κοινού.
Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη να μη συγχέεται αυτομάτως η κριτική προς το Ισραήλ με τον αντισημιτισμό.
Ο Κονσταντάιν περιέγραψε διαφορετικές προσωπικές εμπειρίες, αναφερόμενος σε προσβλητικά σχόλια που δέχεται στο διαδίκτυο.
Συνέδριο στην Αθήνα για τις εθνοτικές και θρησκευτικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής
Στην αρχή και στο τέλος της εκπομπής παρουσιάστηκε η προγραμματισμένη για τις 13 Δεκεμβρίου στην Αθήνα διοργάνωση συνεδρίου με αντικείμενο την προστασία των εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στο συνέδριο προβλέπεται να εκπροσωπηθούν μεταξύ άλλων Κούρδοι, Γιαζίντι, Εβραίοι, Αλαουίτες, Ζωροάστρες και χριστιανικές κοινότητες.
Ο Γκαλ και ο Φίλης αναφέρθηκαν ως ομιλητές, ενώ ο Κονσταντάιν παρουσίασε την προοπτική επανάληψης της διοργάνωσης στη Ρόδο τον Μάρτιο και καθιέρωσής της σε τακτική βάση.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με κοινή αναφορά στην ανάγκη στενότερης στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με τους συνομιλητές, οι περιφερειακές ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία.