Βαρύ οικονομικό κόστος φαίνεται πως έχει για την Τουρκία η επιλογή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να στηρίξει ανοιχτά το Πακιστάν στην αντιπαράθεσή του με την Ινδία.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Η διπλωματική και στρατιωτική ευθυγράμμιση της Άγκυρας με το Ισλαμαμπάντ οδήγησε σε κύμα αντιδράσεων στο Νέο Δελχί, με ακυρώσεις συμβολαίων, αποκλεισμό τουρκικών εταιρειών από κρίσιμους τομείς, πλήγμα στον τουρισμό και συνολική επιδείνωση των σχέσεων Ινδίας-Τουρκίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η τουρκική εταιρεία αεροπορικών υπηρεσιών Celebi, η οποία έχασε την άδεια ασφαλείας της στην Ινδία μετά τη σύντομη σύγκρουση Ινδίας-Πακιστάν τον Μάιο του 2025. Η εταιρεία δραστηριοποιούνταν επί 17 χρόνια στην ινδική αγορά και παρείχε υπηρεσίες επίγειας εξυπηρέτησης σε εννέα μεγάλα αεροδρόμια, μεταξύ των οποίων του Δελχί, της Μουμπάι, της Μπανγκαλόρ, του Χαϊντεραμπάντ και του Τσενάι.
Η πρόεδρος της Celebi Holding, Canan Celebioglu, μιλώντας για πρώτη φορά δημόσια μετά την ανάκληση της άδειας, περιέγραψε το πλήγμα ως καταστροφικό. Όπως ανέφερε, περίπου 10.000 εργαζόμενοι μεταφέρθηκαν σε άλλες εταιρείες μέσα σε μία ημέρα, ενώ επιχειρηματική αξία 400-500 εκατ. δολαρίων «εξαφανίστηκε» ακαριαία. Η ίδια σημείωσε ότι η Ινδία αποτελούσε περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων εσόδων της Celebi Aviation.
Turkish businesswoman Canan Çelebioğlu:
We entered India and became the largest ground handling company there.
I was obsessed with India — I called it my second country.
Last year, around May 15th, the Indian government shut us down.
They seized all our equipment,… pic.twitter.com/leYcgiiIn3
— Clash Report (@clashreport) June 15, 2026
Η απόφαση του Νέου Δελχί δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Η Τουρκία είχε ταχθεί ανοιχτά υπέρ του Πακιστάν κατά την επιχείρηση Sindoor, ενώ πακιστανικές δυνάμεις φέρονται να χρησιμοποίησαν τουρκικά drones εναντίον της Ινδίας. Τότε το Πακιστάν εξαπέλυσε πάνω από 350 τουρκικά drones, μεταξύ των οποίων Bayraktar TB2 και YIHA, με τα περισσότερα να καταρρίπτονται από την ινδική πλευρά.
Η ινδική κυβέρνηση θεώρησε ότι η στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας-Ισλαμαμπάντ, σε συνδυασμό με τις επανειλημμένες τουρκικές παρεμβάσεις για το Κασμίρ σε διεθνή φόρα, ξεπέρασε πλέον τα όρια. Έτσι, η σύγκρουση μεταφέρθηκε γρήγορα από το διπλωματικό στο οικονομικό πεδίο.
Η Celebi δεν ήταν η μόνη εταιρεία που βρέθηκε στο στόχαστρο. Η Asis Elektronik, συνδεδεμένη με την Asis Guard, έχασε συμβόλαια περίπου 27 εκατ. δολαρίων για συστήματα αυτόματης είσπραξης κομίστρου στα μετρό του Μποπάλ και του Ιντόρ. Παράλληλα, η κατασκευαστική Gulermak, που εμπλεκόταν σε έργα μετρό στην Ινδία, μπήκε στο μικροσκόπιο των αρχών, ενώ αποχώρησε και από το έργο του μετρό στο Λάκναου.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Turkish Airlines. Η ινδική IndiGo είχε ζητήσει εξάμηνη παράταση της συμφωνίας dry lease και διαμοιρασμού αεροσκαφών με τον τουρκικό αερομεταφορέα, όμως η ινδική κυβέρνηση έδωσε μόνο τρίμηνη παράταση, ξεκαθαρίζοντας ότι πρόκειται για την τελευταία και οριστική παράταση, με λήξη της συνεργασίας έως τις 31 Αυγούστου 2025.
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι η Ινδία είχε ήδη, πριν από τη σύγκρουση του 2025, ακυρώσει συμφωνία ύψους 2 δισ. δολαρίων με το τουρκικό ναυπηγείο Anadolu Shipyard, που αφορούσε συμβουλευτική και τεχνολογική υποστήριξη για την κατασκευή πέντε πλοίων υποστήριξης στόλου για το ινδικό Πολεμικό Ναυτικό. Επισήμως, η αιτιολογία ήταν η ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας, ωστόσο αναλυτές συνέδεσαν την απόφαση και με τη δυσφορία της Ινδίας για τους δεσμούς Τουρκίας-Πακιστάν.
Πλήγμα καταγράφηκε και στον τουρισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ανάλυση, οι Ινδοί τουρίστες προς την Τουρκία μειώθηκαν κατά 36% τον Ιούνιο του 2025 σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024, ενώ στο διάστημα Ιουνίου-Δεκεμβρίου η πτώση έφτασε περίπου το 34%.
Γι’αυτούς τους λόγους, η Ινδία έχει εμβαθύνει τις αμυντικές της σχέσεις με χώρες που έχουν προβληματικές ή εχθρικές σχέσεις με την Άγκυρα, όπως η Αρμενία, η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ. Παράλληλα, το Νέο Δελχί συμμετέχει σε δύο μεγάλους εμπορικούς διαδρόμους, το I2U2 και το IMEC, που παρακάμπτουν πλήρως την Τουρκία.
Το βασικό ερώτημα είναι γιατί ο Ερντογάν επιλέγει να επενδύει γεωπολιτικά στο Πακιστάν, όταν η Ινδία έχει οικονομία πάνω από δέκα φορές μεγαλύτερη, είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία στον κόσμο και έχει διμερές εμπόριο με την Τουρκία ύψους 8,5 δισ. δολαρίων, έναντι μόλις 1,3 δισ. δολαρίων στις εμπορικές σχέσεις Τουρκίας-Πακιστάν.
H επιλογή στήριξης του Πακιστάν μπορεί να ικανοποιεί ιδεολογικές και γεωπολιτικές προτεραιότητες του Ερντογάν, όμως οι τουρκικές εταιρείες πληρώνουν ήδη τον λογαριασμό στην ινδική αγορά. Και όσο η Ινδία ανεβαίνει ως οικονομική και στρατηγική δύναμη, τόσο μεγαλύτερο θα γίνεται το κόστος για την Τουρκία.