Του Χρήστου Κηπουρού
Στη σύγχρονη διπλωματική πραγματικότητα, η επιλογή των λέξεων αποκαλύπτει μια βαθιά αντίφαση δύο μέτρων και δύο σταθμών, μετατρέποντας τη γλώσσα σε μηχανισμό σιωπηρού αυτοπεριορισμού. Ενώ το Άρθρο 3 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) προβλέπει ρητά τον «καθορισμό» των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, η επίσημη Ελλάδα επιμένει στον όρο «επέκταση». Μέσα από αυτή τη γλωσσική μετατόπιση, η άσκηση ενός δικαιώματος πλήρους κυριαρχίας —καθώς η αιγιαλίτιδα ζώνη αποτελεί αναπόσπαστο εθνικό έδαφος— συνδέεται ετυμολογικά με τον «επεκτατισμό» και γεννά αισθήματα ενοχής, την ίδια ακριβώς στιγμή που η διαφαινόμενη, παράνομη «επέκταση» της τουρκικής απειλής πολέμου (casus belli) από το Αιγαίο στην Ανατολική Μεσόγειο αντιμετωπίζεται με λεκτικούς ευφημισμούς και αμηχανία..
Αυτή η επιλεκτική αυστηρότητα αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στις «λέξεις της δημοκρατίας» και στη «δημοκρατία των λέξεων». Οι πρώτες συνθέτουν το τυποποιημένο, θεσμικό λεξιλόγιο των κοινοτοπιών και των στερεοτύπων —εκεί όπου το επίσημο κράτος επαναλαμβάνει μηχανικά τη φράση «αναφαίρετο δικαίωμα» για να συγκαλύψει την «επέκταση» και να καμουφλάρει την αδράνειά του, προσθέτοντας όμως και νέες δόσεις φασισμού. Όπως έδειξαν στοχαστές σαν τον Φουκώ και τον Έκο, η γλώσσα των στερεοτύπων δεν είναι αθώα· επιβάλλει την πειθαρχία της σκέψης και την πολιτική απραξία. Αντίθετα, η «δημοκρατία των λέξεων» απαιτεί την απελευθέρωση του νοήματος από κάθε σύνδρομο και συμπλεγματισμό, διεκδικώντας το αυτονόητο δικαίωμα να ονομάζουμε τόσο την εθνική κυριαρχία όσο και την παράνομη απειλή με το αληθινό τους όνομα.
Η ύστατη ώρα των «Έξι Ελλησπόντων»
Όπως γράφει ο Καβάφης, οι σοφοί λειτουργούν σαν ευαίσθητος σεισμογράφος που συλλαμβάνει έγκαιρα «τη μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων», την ώρα που οι πολλοί, ανυποψίαστοι, δεν ακούνε τίποτα. Σήμερα, αυτή η υπόγεια δόνηση έρχεται εκκωφαντική από την Ανατολή: η Άγκυρα αξιοποιεί τις ισλαμικές της συμμαχίες και προωθεί εσωτερικούς νόμους θαλάσσιας κυριαρχίας με μοναδικό στόχο να επεκτείνει το παράνομο casus belli από το Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ακολουθώντας το πάγιο ιστορικό της μοτίβο, η Τουρκία προετοιμάζεται να επιβάλει τα τετελεσμένα της στο επόμενο κρίσιμο διάστημα —και ιδίως στη μεταβατική περίοδο μιας νέας ελληνικής κυβέρνησης—, επιχειρώντας να περικυκλώσει οριστικά τον Ελληνισμό.
Απέναντι σε αυτή την υπαρξιακή απειλή, η απραξία ισοδυναμεί με εθνική αυτοχειρία, καθώς η βρόμικη λέξη «επέκταση» εξακολουθεί να ασκεί περιστολή στην επίσημη Ελλάδα και να διαιωνίζει τον αθηναϊκό συμπλεγματισμό, εμποδίζοντάς την να πράξει τα δέοντα. Πριν η Άγκυρα προλάβει να κλειδώσει διπλωματικά και νομικά την Ανατολική Μεσόγειο, η χώρα οφείλει να προχωρήσει τώρα στον νομοθετικό καθορισμό των 12 ναυτικών μιλίων στα νησιά που βλέπουν προς τη Μεσόγειο, διαγράφοντας οριστικά τη σιχαμένη αυτή λέξη από το λεξιλόγιο και τους νόμους της. Η άμεση δημιουργία των «Έξι Ελλησπόντων» αποτελεί το ελάχιστο ιστορικό χρέος απέναντι στο μέλλον του Ελληνισμού, προτού οι προσεισμικές δονήσεις μετατραπούν σε αμείλικτη πραγματικότητα.
_______________
Διδυμότειχο, Νοέμβριος 2026