Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα ψηφιακής ιδιωτικότητας που έχουν τεθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει σε εκτενή έρευνά του στους Data Journalists ο δημοσιογράφος Βασίλης Γαλούπης, με αφορμή το αποκαλούμενο «Chat Control» και τη συζήτηση για τη σάρωση ιδιωτικών ηλεκτρονικών επικοινωνιών με επίσημο στόχο την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και αποπλάνησης παιδιών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το επίμαχο πλαίσιο αφορά υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων και διαδικτυακών επικοινωνιών, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται το κατά πόσο η προσπάθεια προστασίας των ανηλίκων μπορεί να οδηγήσει σε μια υποδομή μαζικής σάρωσης των επικοινωνιών εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών.

Πώς θα λειτουργούσε το σύστημα

Όπως περιγράφεται στην έρευνα, ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα στοιχεία είναι το λεγόμενο client-side scanning. Πρόκειται για τη δυνατότητα σάρωσης του περιεχομένου στη συσκευή του χρήστη πριν αυτό κρυπτογραφηθεί και αποσταλεί. Με τον τρόπο αυτό το σύστημα θα μπορούσε να αφορά ακόμη και επικοινωνίες που χρησιμοποιούν end-to-end encryption.

Το δημοσίευμα περιγράφει επίσης τη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για την αξιολόγηση υλικού που χαρακτηρίζεται ύποπτο και την πιθανή παραπομπή υποθέσεων στις αρμόδιες αρχές.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας της αντιπαράθεσης: από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη προστασίας των παιδιών από εγκληματικές δραστηριότητες στο διαδίκτυο και από την άλλη το ερώτημα εάν είναι θεμιτό να δημιουργηθεί μια τεχνολογική υποδομή που θα μπορεί να εξετάζει τις επικοινωνίες όλων των χρηστών ανεξαρτήτως υποψίας.

Από το Chat Control 1.0 στο 2.0

Ο Βασίλης Γαλούπης καταγράφει αναλυτικά και τη νομοθετική διαδρομή του θέματος.

Στις 9 Ιουλίου 2026, όπως αναφέρει, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρέτεινε το προσωρινό πλαίσιο του «Chat Control 1.0» έως τις 3 Απριλίου 2028. Στην ψηφοφορία 314 ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, 276 υπέρ και 17 απείχαν, όμως δεν συγκεντρώθηκε η απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία των 361 ψήφων για την απόρριψη.
Η μεγαλύτερη μάχη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αφορά το αποκαλούμενο «Chat Control 2.0», δηλαδή την ευρύτερη και μόνιμη εκδοχή του πλαισίου, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην επέκτασή του σε υπηρεσίες που χρησιμοποιούν end-to-end encryption.

Τι αναφέρει για την Ελλάδα

Ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στη στάση των κρατών-μελών.

Σύμφωνα με την έρευνα, στις 23 Ιουλίου 2026 οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών επιβεβαίωσαν την προσωρινή παράταση του Chat Control 1.0, με 25 χώρες υπέρ, μία κατά και μία αποχή.

Το δημοσίευμα επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν δημοσιοποιήθηκε επίσημος αναλυτικός κατάλογος της ψήφου κάθε χώρας για τη συγκεκριμένη γραπτή διαδικασία. Με βάση όμως προηγούμενες στάσεις του Νοεμβρίου 2025, κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών που υποστήριζαν τη σχετική νομοθεσία.

Η συγκεκριμένη διάκριση έχει σημασία, καθώς άλλο είναι η καταγεγραμμένη ψήφος του Ιουλίου 2026 και άλλο η εξαγωγή συμπεράσματος από προηγούμενη επίσημη στάση.

Οι προειδοποιήσεις για μαζική επιτήρηση

Στην έρευνα φιλοξενούνται οι απόψεις του καθηγητή Γιώργου Πλειού, ο οποίος ασκεί έντονη κριτική στην παρακολούθηση πολιτών από εταιρείες και κράτη, αλλά και του διδάκτορα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Κωστή Πιερίδη, ο οποίος επισημαίνει «γκρίζες ζώνες» και ζητήματα νομιμότητας.
Παράλληλα, παρουσιάζονται οι σοβαρές ενστάσεις ειδικών στην κρυπτογράφηση. Μεταξύ των κινδύνων που καταγράφονται είναι η μετατροπή μιας γενικευμένης σάρωσης σε υποδομή μαζικής επιτήρησης, η αποδυνάμωση της ασφάλειας των κρυπτογραφημένων επικοινωνιών, η δημιουργία ευπαθειών που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από κακόβουλους παράγοντες και τα «ψευδώς θετικά» αποτελέσματα των αυτοματοποιημένων συστημάτων.

Το δημοσίευμα επισημαίνει ακόμη τον ιδιαίτερο κίνδυνο για επικοινωνίες υψηλής ευαισθησίας, όπως εκείνες στρατιωτικών και κρατικών υπηρεσιών, πολιτικών, μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος και δημοσιογράφων.

Ασφάλεια ή ιδιωτικότητα;

Το βασικό δίλημμα που αναδεικνύει η έρευνα είναι σαφές.

Οι υποστηρικτές του Chat Control προτάσσουν την προστασία των ανηλίκων από τη διαδικτυακή σεξουαλική εκμετάλλευση και θεωρούν ότι απαιτούνται ισχυρότερα εργαλεία ανίχνευσης.

Οι επικριτές, αντίθετα, προειδοποιούν ότι η δημιουργία ενός μηχανισμού που μπορεί να εξετάζει αδιακρίτως ιδιωτικές επικοινωνίες μεταβάλλει θεμελιωδώς τη σχέση πολίτη, κράτους και τεχνολογικών εταιρειών.

Το κρίσιμο ερώτημα επομένως δεν είναι εάν πρέπει να καταπολεμηθεί η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών – επ’ αυτού δεν υπάρχει ουσιαστική διαφωνία. Είναι με ποια μέσα μπορεί να επιτευχθεί αυτό χωρίς να δημιουργηθεί μια μόνιμη υποδομή γενικευμένης παρακολούθησης των επικοινωνιών των Ευρωπαίων πολιτών.

Η έρευνα του Βασίλη Γαλούπη παρουσιάζει αναλυτικά το ιστορικό των αποφάσεων, τις τεχνικές παραμέτρους του Chat Control, τις θέσεις των ειδικών και τα επιχειρήματα και των δύο πλευρών.

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα του Βασίλη Γαλούπη στους Data Journalists, με τίτλο «Chat Control: Όλες οι επικοινωνίες των Ευρωπαίων στο μικροσκόπιο» πατώντας ΕΔΩ

Chat Control: Όλες οι επικοινωνίες των Ευρωπαίων στο μικροσκόπιο