Μία από τις μεγαλύτερες εισροές ξένου συναλλάγματος των τελευταίων ετών πέτυχε η Ινδία, καθώς το ειδικό πρόγραμμα της Reserve Bank of India (RBI) προσέλκυσε κεφάλαια ύψους 143,6 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Τα δεδομένα αφορούν τις εισροές που είχαν πραγματοποιηθεί έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026 μέσω της ειδικής διευκόλυνσης συναλλαγματικών swaps, την οποία ενεργοποίησε η ινδική κεντρική τράπεζα προκειμένου να ενισχύσει την προσφορά ξένου νομίσματος και να στηρίξει τη ρουπία.
Η κίνηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι το ινδικό νόμισμα είχε βρεθεί νωρίτερα μέσα στη χρονιά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα έναντι του δολαρίου, υπό την πίεση των αυξημένων τιμών του πετρελαίου, των εκροών από τις αγορές μετοχών και της ευρύτερης διεθνούς αβεβαιότητας. Τον Ιούνιο η RBI είχε ανακοινώσει ένα πακέτο μέτρων για την προσέλκυση μεσοπρόθεσμων κεφαλαίων σε δολάρια, προσφέροντας μεταξύ άλλων ευνοϊκούς όρους αντιστάθμισης συναλλαγματικού κινδύνου.
Η ινδική διασπορά έφερε σχεδόν 133 δισ. δολάρια
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο αφορά την προέλευση των κεφαλαίων.
Οι καταθέσεις Foreign Currency Non-Resident Bank – FCNR(B), δηλαδή καταθέσεις σε ξένο νόμισμα από Ινδούς που ζουν στο εξωτερικό, αντιπροσώπευαν 132,98 δισ. δολάρια των συνολικών εισροών.
Η ανταπόκριση ήταν τόσο μεγάλη ώστε η RBI έκλεισε το συγκεκριμένο παράθυρο νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.
Τα υπόλοιπα κεφάλαια προήλθαν από δύο ακόμη πηγές:
- 5,32 δισ. δολάρια μέσω Overseas Foreign Currency Borrowings (OFCBs).
- Περίπου 5,30 δισ. δολάρια μέσω External Commercial Borrowings (ECBs).
Για τις δύο τελευταίες κατηγορίες δανεισμού η δυνατότητα υπαγωγής στο ειδικό πρόγραμμα της RBI θα παραμείνει ανοικτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, σύμφωνα με το Reuters.
Το «όπλο» της ινδικής διασποράς
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Νέο Δελχί στρέφεται στους εκατομμύρια Ινδούς που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό σε μία περίοδο συναλλαγματικής πίεσης.
Η Ινδία έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν την οικονομική ισχύ της διασποράς της για να προσελκύσει δολάρια, προσφέροντας στις τράπεζες ευνοϊκούς όρους για την κάλυψη του συναλλαγματικού κινδύνου.
Ανάλογος μηχανισμός είχε ενεργοποιηθεί το 2013, όταν είχαν συγκεντρωθεί περίπου 26 δισ. δολάρια. Το σημερινό μέγεθος των 143,6 δισ. δείχνει πόσο μεγαλύτερη έχει γίνει πλέον η δυνατότητα κινητοποίησης κεφαλαίων από το εξωτερικό.
Από τις εκτιμήσεις των 25-30 δισ. στα 143,6 δισ.
Η έκταση της ανταπόκρισης είναι αξιοσημείωτη και σε σύγκριση με τις αρχικές προσδοκίες.
Όταν παρουσιάστηκε το πρόγραμμα τον Ιούνιο, αναλυτές που επικαλούνταν το Reuters εκτιμούσαν ότι τα μέτρα της RBI θα μπορούσαν να προσελκύσουν περίπου 25 έως 30 δισ. δολάρια, ενδεχομένως και περισσότερα υπό ευνοϊκές συνθήκες. Οι εισροές που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο ξεπέρασαν κατά πολύ αυτές τις αρχικές εκτιμήσεις.
Το αποτέλεσμα προσφέρει στην RBI σημαντικότερο «μαξιλάρι» για τη διαχείριση της ισοτιμίας και των εξωτερικών πιέσεων στην οικονομία.
Η κεντρική τράπεζα εξακολουθεί πάντως να παρεμβαίνει ενεργά στην αγορά. Σύμφωνα με νεότερο ρεπορτάζ του Reuters, η RBI χρησιμοποιεί πωλήσεις ομολόγων, παρεμβάσεις στην αγορά συναλλάγματος και swaps προκειμένου να διαχειριστεί τόσο την υπερβάλλουσα ρευστότητα που δημιούργησαν οι μεγάλες εισροές όσο και τις πιέσεις στη ρουπία.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα της Ινδίας: η τεράστια διασπορά της δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό και γεωπολιτικό κεφάλαιο, αλλά μπορεί σε περιόδους πίεσης να λειτουργήσει και ως ισχυρή εξωτερική πηγή χρηματοδότησης της οικονομίας.