Μια ασυνήθιστη πτυχή των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν αποκαλύπτει η Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία οι διπλωμάτες της Τεχεράνης επιχειρούν να κατανοήσουν τον τρόπο σκέψης και τη διαπραγματευτική τακτική του Ντόναλντ Τραμπ ακόμη και μέσα από το βιβλίο του «The Art of the Deal».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι Ιρανοί διπλωμάτες μελετούν το βιβλίο που κυκλοφόρησε το 1987, αλλά και τον καταιγισμό των αναρτήσεων του Αμερικανού προέδρου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσουν έναν πολιτικό αντίπαλο που συχνά χαρακτηρίζεται απρόβλεπτος, παρορμητικός και επιθετικός στη δημόσια ρητορική του.
Η Wall Street Journal αναφέρει ότι οι αναρτήσεις του Τραμπ προκαλούν αναστάτωση στους διπλωμάτες της Τεχεράνης, οι οποίοι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αναζητούν ακόμη και συμβουλές από ψυχολόγους για να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο Αμερικανός πρόεδρος στις διαπραγματεύσεις.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ιρανική πλευρά. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, οι μεσολαβητές στις διαπραγματεύσεις προειδοποιούσαν επανειλημμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οι δημόσιες αναρτήσεις και οι απειλητικές δηλώσεις του Τραμπ υπονόμευαν τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας.
Παράλληλα, φέρονται να παρότρυναν την Τεχεράνη να μην εστιάζει στις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου, αλλά σε όσα έλεγαν κατ’ ιδίαν οι Αμερικανοί διαπραγματευτές. Με άλλα λόγια, οι μεσολαβητές προσπάθησαν να πείσουν το Ιράν ότι άλλο είναι το επικοινωνιακό ύφος του Τραμπ και άλλο η πραγματική διαπραγματευτική γραμμή της Ουάσιγκτον πίσω από κλειστές πόρτες.
Η συχνά επιθετική και απειλητική συμπεριφορά του Τραμπ δεν φαίνεται, πάντως, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, να έχει οδηγήσει σε σημαντικές πρόσθετες παραχωρήσεις από την ιρανική πλευρά. Πολιτικοί αναλυτές και μεσολαβητές εκτιμούν ότι οι δημόσιες εξάρσεις του Αμερικανού προέδρου δεν έχουν μέχρι στιγμής αποφέρει ουσιαστικά οφέλη στις ΗΠΑ.
Αντιθέτως, σε αρκετές περιπτώσεις η Τεχεράνη φέρεται να εξασφάλισε αποτελέσματα που θεωρούσε ευνοϊκά, παρά τις δημόσιες απειλές του Τραμπ. Μεταξύ αυτών αναφέρονται μικρότερες περίοδοι εκεχειρίας και προβλέψεις στις συμφωνίες που κρίθηκαν πιο κοντά στις ιρανικές επιδιώξεις.
Το δημοσίευμα φωτίζει έτσι ένα από τα βασικά προβλήματα της διπλωματίας στην εποχή Τραμπ, δηλαδή τη διάσταση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική και τη διαπραγμάτευση πίσω από τις κλειστές πόρτες. Οι αναρτήσεις στα social media, που για τον ίδιο λειτουργούν ως εργαλείο πίεσης, σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται να προκαλούν σύγχυση, εκνευρισμό και δυσπιστία στους συνομιλητές του.
Πάντως, πηγή που γνωρίζει τη διπλωματική στάση του Ιράν στην Ελβετία διευκρίνισε ότι η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα δεν περιλαμβάνει ψυχολόγους και ότι η Τεχεράνη προτιμά να μην εμπλέκεται σε «ψυχολογικές εικασίες» σχετικά με τα κίνητρα ή τις αποφάσεις του Τραμπ.
Ακόμη κι έτσι, η εικόνα που περιγράφεται είναι χαρακτηριστική της έντασης που συνοδεύει τις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ένας Αμερικανός πρόεδρος που χρησιμοποιεί τη δημόσια πίεση, τις απειλές και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως μέρος της διαπραγματευτικής του τακτικής. Από την άλλη, μια ιρανική διπλωματική μηχανή που προσπαθεί να ξεχωρίσει τι είναι πραγματική απειλή, τι είναι επικοινωνιακό παιχνίδι και τι αποτελεί διαπραγματευτικό ελιγμό.
Το σίγουρο είναι ότι η «Τέχνη της Συμφωνίας» δεν αποτελεί πλέον μόνο τίτλο βιβλίου. Στην περίπτωση των συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν, έχει μετατραπεί σε εργαλείο ερμηνείας μιας δύσκολης και απρόβλεπτης διπλωματικής παρτίδας.