Σε μια παρέμβαση που κάλυψε ολόκληρο το γεωπολιτικό τόξο από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ουκρανία και το Αιγαίο, ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για μια διεθνή κρίση που κινδυνεύει να ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», υποστήριξε ότι η σύγκρουση με το Ιράν δεν οδηγείται σε αποκλιμάκωση, αλλά ενδέχεται να αποτελεί απλώς την πρώτη φάση μιας πολύ μεγαλύτερης επιχείρησης. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη Σαουδική Αραβία και στον κίνδυνο πυρηνικού ντόμινο, στα σχέδια της Τουρκίας για τα F-35, στην ανάγκη ενίσχυσης της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και στις δραματικές εξελίξεις στο ουκρανικό μέτωπο.
«Δεν υπάρχει ξεκάθαρος σκοπός πολέμου»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης δήλωσε ότι δεν πίστεψε εξαρχής στη λειτουργικότητα του μνημονίου των 14 σημείων για το Ιράν. Όπως επισήμανε, κρίσιμα ζητήματα που είχαν παρουσιαστεί ως βασικοί στόχοι του πολέμου είτε παραμερίστηκαν είτε εξαφανίστηκαν από τη συζήτηση.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σύμφωνα με την ανάλυσή του, μπήκε στο περιθώριο, ενώ το ζήτημα των οργανώσεων που λειτουργούν ως πληρεξούσιες δυνάμεις της Τεχεράνης απέκτησε κεντρική σημασία. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι υπήρξε απαίτηση να σταματήσουν τα ισραηλινά πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ, προκειμένου να προχωρήσουν οι συνομιλίες.
«Δεν βλέπουμε προοπτικές εκτόνωσης», ανέφερε, περιγράφοντας ένα «πολεμικό χάος» χωρίς ξεκάθαρο αντικειμενικό σκοπό από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τον ίδιο, όταν ξεκινά μια στρατιωτική επιχείρηση πρέπει να είναι σαφές τι ακριβώς επιδιώκεται, κάτι που στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν φαίνεται να έχει αποσαφηνιστεί.
Η εκτίμηση για «τελική μάχη» τον χειμώνα
Η σοβαρότερη προειδοποίηση του Ιωάννη Μπαλτζώη αφορούσε πληροφορίες που ο ίδιος απέδωσε σε κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με αυτές, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να προετοιμάζονται για την τελική φάση της αναμέτρησης μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου και ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η επιχείρηση αυτή, όπως ανέφερε, δεν αποκλείεται να περιλαμβάνει και χερσαία δράση, με ειδικές δυνάμεις αλλά και τη συμμετοχή εθνικών ή μειονοτικών ομάδων στο εσωτερικό και στην περιφέρεια του Ιράν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους Κούρδους, οι οποίοι εμφανίζονται εξαιρετικά δύσπιστοι απέναντι στις ΗΠΑ, εξαιτίας της εγκατάλειψης που θεωρούν ότι υπέστησαν στη Συρία. Ο αντιστράτηγος ε.α. περιέγραψε, μάλιστα, πώς αμερικανικής προέλευσης οπλικά συστήματα και οχήματα που είχαν παραδοθεί σε κουρδικές δυνάμεις φέρεται να αδρανοποιήθηκαν εξ αποστάσεως.
Με αφορμή αυτή την αναφορά, προειδοποίησε για τον βαθμό εξάρτησης των σύγχρονων οπλικών συστημάτων από τον κατασκευαστή τους, φέρνοντας ως παράδειγμα τεχνολογίες υψηλής πολυπλοκότητας όπως το F-35.
Το Ιράν προετοιμάζεται εδώ και 47 χρόνια
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι το Ιράν δεν είναι ένας εύκολος στρατιωτικός αντίπαλος. Όπως είπε, η χώρα προετοιμάζεται επί 47 χρόνια για το ενδεχόμενο μιας μεγάλης σύγκρουσης, έχοντας μεταφέρει κρίσιμες εγκαταστάσεις, οπλικά συστήματα και υποδομές σε υπόγεια δίκτυα και σήραγγες.
Αναφερόμενος στις επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία και στην περιοχή της Άκαμπα, εκτίμησε ότι η απουσία του Ισραήλ από τη συγκεκριμένη φάση των συγκρούσεων άφησε ορισμένες αμερικανικές εγκαταστάσεις χωρίς την αντιπυραυλική κάλυψη που είχαν στο παρελθόν.
Παρέθεσε στοιχεία για αμερικανικές απώλειες, κάνοντας λόγο για 18 νεκρούς και περίπου 400 τραυματίες από την έναρξη των επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι ο απολογισμός ενδέχεται να αυξηθεί.
Παράλληλα, δεν απέκλεισε την ενεργοποίηση της Χεζμπολάχ και των Χούθι έπειτα από εντολή της Τεχεράνης. Διευκρίνισε, όμως, ότι οι Χούθι δεν επέδειξαν ιδιαίτερα μεγάλη επιχειρησιακή δραστηριότητα κατά την προηγούμενη φάση του πολέμου, γεγονός που μπορεί να οφείλεται είτε σε έλλειψη διαθέσιμων οπλικών συστημάτων είτε στις ζημιές που έχουν υποστεί.
Τα Στενά του Ορμούζ ως «πυρηνική βόμβα»
Κατά τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, το ισχυρότερο όπλο που είχε στη διάθεσή του το Ιράν δεν ήταν απαραίτητα μια πραγματική πυρηνική κεφαλή, αλλά η δυνατότητα να ελέγξει ή να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.
Χαρακτήρισε τα Στενά ως την «πυρηνική βόμβα» της Τεχεράνης, καθώς από εκεί διέρχεται κρίσιμο τμήμα των παγκόσμιων ενεργειακών ροών. Το μεγάλο παιχνίδι, όπως εξήγησε, αφορά πλέον το ποιος θα ελέγχει τη ναυσιπλοΐα και από ποιον θα ζητούν άδεια τα διερχόμενα πλοία: από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή από το Ιράν.
Υπενθύμισε, πάντως, ότι τα φυσικά στενά διέπονται από την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και δεν μπορούν να μετατραπούν αυθαίρετα σε ζώνες διοδίων ή μονομερούς ελέγχου.
Φόβοι για πυρηνικό ντόμινο στη Μέση Ανατολή
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε και στην πυρηνική συνεργασία ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας, επισημαίνοντας ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία φαίνεται να μην περιλαμβάνει δύο κρίσιμες δικλίδες ασφαλείας.
Η πρώτη είναι ο λεγόμενος «χρυσός κανόνας», ο οποίος θα απαγόρευε στο Ριάντ να εμπλουτίζει ουράνιο και να επανεπεξεργάζεται χρησιμοποιημένα πυρηνικά καύσιμα. Η δεύτερη είναι το πρόσθετο πρωτόκολλο που θα παρείχε στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας διευρυμένες δυνατότητες ελέγχου.
Εφόσον οι δύο αυτοί περιορισμοί απουσιάζουν, ο Ιωάννης Μπαλτζώης εκτίμησε ότι δημιουργούνται προϋποθέσεις ανεξέλεγκτης ανάπτυξης πυρηνικών δυνατοτήτων από τη Σαουδική Αραβία. Αυτό προκαλεί, όπως είπε, ανησυχία και στο Ισραήλ, το οποίο δεν επιθυμεί την εμφάνιση μιας δεύτερης πυρηνικής δύναμης στην περιοχή.
Τα F-35 και ο πραγματικός στόχος της Τουρκίας
Για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο Ιωάννης Μπαλτζώης συνέστησε αυτοσυγκράτηση, σημειώνοντας ότι οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ δεν ισοδυναμούν με οριστική απόφαση.
«Να κρατάμε μικρό καλάθι», ήταν το μήνυμά του, καθώς εκτίμησε ότι το αμερικανικό Κογκρέσο μπορεί να υψώσει εμπόδια στην παραχώρηση των αεροσκαφών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει ακόμη και τα έξι F-35 που έχει ήδη πληρώσει, προκειμένου να εφαρμόσει τεχνικές reverse engineering –ανάστροφης μηχανικής– και να αντλήσει τεχνογνωσία για τη δική της αμυντική βιομηχανία. Οι Αμερικανοί, όπως υποστήριξε, γνωρίζουν αυτή την τουρκική επιδίωξη και δεν εμπιστεύονται πλήρως την Άγκυρα.
Αναφέρθηκε επίσης στις εκκρεμότητες για την αναβάθμιση των τουρκικών F-16 και την προμήθεια κινητήρων, ξεκαθαρίζοντας ότι στη σημερινή συγκυρία «τίποτε δεν είναι βέβαιο».
Παράλληλα, κάλεσε την ελληνική πλευρά να μελετά την Ιστορία και να μην θεωρεί ότι μια ενδεχόμενη επιστροφή των κεμαλιστών στην εξουσία θα ήταν κατ’ ανάγκη ευνοϊκότερη. Υπενθύμισε ότι τα Ίμια και το πογκρόμ της Κωνσταντινούπολης σημειώθηκαν υπό κεμαλικές κυβερνήσεις.
«Κανένα σύστημα δεν προσφέρει ασφάλεια 100%»
Για την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα», εξήγησε ότι μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, χωρίς όμως να προσφέρει απόλυτη προστασία.
«Κανένα σύστημα δεν είναι 100% ασφαλές», σημείωσε, προσθέτοντας ότι αποτελεσματικότητα άνω του 85% θεωρείται εξαιρετικά υψηλή. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ο κορεσμός της άμυνας, όταν ο αριθμός των εισερχόμενων πυραύλων ή drones ξεπεράσει τις δυνατότητες ταυτόχρονης αναχαίτισης.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά χαρακτήρισε τα τουρκικά σχέδια για σμήνη εκατοντάδων drones, επισημαίνοντας ότι ακόμη και τα καλύτερα συστήματα δεν μπορούν να εγγυηθούν πως κανένα επιθετικό μέσο δεν θα διαπεράσει την άμυνα.
Εξέφρασε επίσης τη διαφωνία του με τη δημοσιοποίηση πολλών λεπτομερειών για τις ελληνικές δυνατότητες και τα υπό ανάπτυξη συστήματα, θεωρώντας ότι ορισμένα επιχειρησιακά δεδομένα πρέπει να παραμένουν απόρρητα.
Το ελληνικό λάθος με τα drones και η πίεση για τους Patriot
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είχε αναπτύξει από νωρίς τον «Πήγασο» και είχε τη δυνατότητα να πρωταγωνιστήσει στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Αναφερόμενος σε εμπειρία του από το 2002, όταν υπηρετούσε ως ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, αποκάλυψε ότι ισραηλινές εταιρείες είχαν προτείνει στην Ελλάδα μεταφορά τεχνογνωσίας. Η ευκαιρία, όμως, δεν αξιοποιήθηκε. Αντίθετα, η Τουρκία προχώρησε σε αγορές και τεχνολογική συνεργασία, δημιουργώντας σταδιακά μία από τις ισχυρότερες βιομηχανίες drones στον κόσμο.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ ζήτησε ουσιαστική ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και αξιοποίηση των ελληνικών εταιρειών και επιστημόνων. Τόνισε ότι το νέο δόγμα του ΝΑΤΟ δεν περιορίζεται στη στρατιωτική ισχύ, αλλά απαιτεί από κάθε χώρα να διαθέτει βιομηχανική βάση ικανή να στηρίξει τις Ένοπλες Δυνάμεις και την εφοδιαστική αλυσίδα σε περίοδο πολέμου.
Αποκάλυψε, τέλος, ότι η ελληνική κυβέρνηση δέχεται ισχυρές πιέσεις για να παραχωρήσει αντιαεροπορικά συστήματα Patriot στην Ουκρανία, εκφράζοντας την ελπίδα να μην υποκύψει.
Ουκρανία: Διαφθορά, αποτυχημένη επιστράτευση και «πόλεμος πολιτισμών»
Στο ουκρανικό μέτωπο, ο Ιωάννης Μπαλτζώης περιέγραψε μια εξαιρετικά δυσμενή κατάσταση. Αναφέρθηκε στην προέλαση των ρωσικών δυνάμεων, στις επιθέσεις κατά της Οδησσού και των λιμενικών υποδομών, αλλά και στην εκτίμηση ότι η Μόσχα δεν σκοπεύει να επιστρέψει τα εδάφη που έχει καταλάβει.
Στάθηκε στις εντυπωσιακές ουκρανικές επιχειρήσεις με drones μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και στη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων που καθοδηγούνται με οπτική ίνα και είναι δυσκολότερο να παρεμβληθούν ηλεκτρονικά.
Ωστόσο, υποστήριξε ότι πίσω από τις αλλαγές στη στρατιωτική ηγεσία και τις εσωτερικές συγκρούσεις βρίσκεται το τεράστιο πρόβλημα της διαφθοράς. Χρησιμοποίησε, μάλιστα, μια σκληρή εικόνα, λέγοντας ότι «το μέλι είναι ανακατεμένο με το αίμα αθώων Ουκρανών».
Κατήγγειλε τις βίαιες μεθόδους επιστράτευσης και μετέφερε τον ισχυρισμό ότι ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες χρηματοδοτούνται από το ΝΑΤΟ, αναλαμβάνουν τη συγκέντρωση νέων ανδρών. Αυτοί, όπως είπε, εκπαιδεύονται για μόλις δύο μήνες και στη συνέχεια αποστέλλονται στην πρώτη γραμμή.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στη μετατόπιση της ρωσικής ρητορικής από την «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» σε έναν «ολοκληρωτικό πόλεμο πολιτισμών» απέναντι στην Ευρώπη.
«Μιλάμε για προοίμια Παγκοσμίου Πολέμου», προειδοποίησε, εκφράζοντας την ευχή να επικρατήσουν, έστω και την ύστατη ώρα, οι ψυχραιμότεροι.