Βαριές ποινές, που φθάνουν μέχρι και τα 23 χρόνια και τρεις μήνες κάθειρξης, επέβαλε δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης σε πέντε δημάρχους της τουρκικής αντιπολίτευσης, οι οποίοι κρίθηκαν ένοχοι για αδικήματα που συνδέονται κυρίως με υποθέσεις διαφθοράς.
Οι πέντε αιρετοί είχαν συλληφθεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 και προέρχονταν όλοι από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), την παράταξη που αποτέλεσε τον βασικό αντίπαλο του κυβερνώντος AKP του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και πέτυχε σαρωτική νίκη στις δημοτικές εκλογές του 2024.
Οι ποινές που επιβλήθηκαν κυμαίνονται από περίπου πέντε χρόνια φυλάκισης έως περισσότερο από 23 χρόνια κάθειρξης, σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Η απόφαση έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά αλυσίδα δικαστικών ερευνών, συλλήψεων και απομακρύνσεων εκλεγμένων δημάρχων, που έχει προκαλέσει βαθιά ανατροπή στο πολιτικό τοπίο της Τουρκίας.
23 χρόνια και τρεις μήνες στον δήμαρχο Μπεσίκτας
Τη βαρύτερη ποινή δέχθηκε ο Ριζά Ακπολάτ, δήμαρχος του Μπεσίκτας, μιας από τις σημαντικότερες περιοχές της Κωνσταντινούπολης.
Ο Ακπολάτ απαλλάχθηκε από την κατηγορία ότι αποτελούσε μέλος εγκληματικής οργάνωσης, ωστόσο κρίθηκε ένοχος για διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και παρανομίες που σχετίζονταν με δημόσιες συμβάσεις.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Anadolu, το δικαστήριο του επέβαλε συνολική ποινή 23 ετών και τριών μηνών κάθειρξης.
Ο ίδιος απέρριψε κατηγορηματικά το κατηγορητήριο και, μιλώντας ενώπιον του δικαστηρίου, επέμεινε στην αθωότητά του.
«Είμαι αθώος. Δεν υπάρχει καμιά αδιάσειστη απόδειξη σε αυτή την υπόθεση. Όλα βασίζονται σε δηλώσεις συκοφαντών», ανέφερε, σύμφωνα με το πρακτορείο ANKA.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη γύρω από τον επιχειρηματία Αζίζ Ιχσάν Ακτάς, οι καταθέσεις του οποίου είχαν εμπλέξει αιρετούς της αντιπολίτευσης.
Ο Ακτάς είχε αρχικά κατηγορηθεί ως επικεφαλής της φερόμενης εγκληματικής οργάνωσης στην οποία υποτίθεται ότι συμμετείχαν οι τοπικοί αξιωματούχοι και αντιμετώπιζε ακόμη και το ενδεχόμενο ποινής έως 280 ετών κάθειρξης. Τελικά, σύμφωνα με το Anadolu, απαλλάχθηκε από τη συγκεκριμένη κατηγορία.
Αθώωση για τον δήμαρχο Αντιγιαμάν
Δεν καταδικάστηκαν, πάντως, όλοι οι αιρετοί που βρέθηκαν στο εδώλιο.
Ο αντιπολιτευόμενος δήμαρχος της Αντιγιαμάν, στη νοτιοανατολική Τουρκία, αθωώθηκε.
Άλλος δήμαρχος, ο οποίος είχε εκλεγεί το 2024 στο πολυπληθέστερο προάστιο της Κωνσταντινούπολης, καταδικάστηκε σε οκτώ μήνες φυλάκισης με αναστολή για «κατάχρηση εξουσίας εξ αμελείας».
Η δίκη είχε αρχίσει στα τέλη Φεβρουαρίου και αποτέλεσε ακόμη ένα επεισόδιο της τεράστιας δικαστικής πίεσης που ασκείται τα τελευταία χρόνια στην τουρκική αντιπολίτευση.
Από τη νίκη του 2024 στο κύμα συλλήψεων
Η πολιτική διάσταση της υπόθεσης είναι αδύνατον να αγνοηθεί.
Στις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου του 2024, το CHP είχε καταφέρει μια ιστορική επικράτηση απέναντι στο AKP του Ερντογάν, καταλαμβάνοντας μεγάλους δήμους και αναδεικνυόμενο σε πρώτη πολιτική δύναμη σε μια αναμέτρηση που ερμηνεύθηκε ως σοβαρό πλήγμα για τον Τούρκο πρόεδρο.
Ακολούθησε, όμως, μια περίοδος διαδοχικών δικαστικών ερευνών.
Δεκάδες δήμαρχοι που είχαν εκλεγεί με το CHP συνελήφθησαν και απομακρύνθηκαν από τα καθήκοντά τους σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Οι τουρκικές αρχές παρουσιάζουν τις υποθέσεις ως επιχειρήσεις καταπολέμησης της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα καταγγείλει πολιτική εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης και προσπάθεια εξουδετέρωσης των αντιπάλων του Ερντογάν μέσω δικαστικών διαδικασιών.
Η πίεση που ασκήθηκε στο CHP οδήγησε τελικά ακόμη και σε αναδιάταξη του αντιπολιτευτικού χώρου. Μετά την καθαίρεση του προέδρου του κόμματος την άνοιξη, ιδρύθηκε στα τέλη Ιουλίου το Yeni Parti («Νέο Κόμμα»).
Η υπόθεση Ιμάμογλου που συγκλόνισε την Τουρκία
Στο επίκεντρο αυτής της πολιτικής και δικαστικής σύγκρουσης παραμένει ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος από κορυφαία φυσιογνωμία του CHP πέρασε πλέον στις τάξεις του Yeni Parti.
Ο Ιμάμογλου είχε εξελιχθεί στον ισχυρότερο εκλογικό αντίπαλο του συστήματος Ερντογάν και θεωρούνταν ο άνθρωπος που θα μπορούσε να διεκδικήσει την προεδρία της Τουρκίας στις επόμενες εκλογές, οι οποίες βάσει του επίσημου χρονοδιαγράμματος προβλέπεται να διεξαχθούν το 2028.
Η σύλληψη και προφυλάκισή του το 2025, ενώ προετοιμαζόταν για την προεδρική υποψηφιότητα, με κατηγορίες περί διαφθοράς τις οποίες ο ίδιος απορρίπτει, προκάλεσε πολιτικό σεισμό.
Οι κινητοποιήσεις που ακολούθησαν αποτέλεσαν το μεγαλύτερο κύμα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στην Τουρκία από τις κινητοποιήσεις του Γκεζί το 2013.
Η αντιπολίτευση υπό ασφυκτική πίεση
Οι νέες καταδίκες επιβεβαιώνουν ότι η σύγκρουση που άνοιξε μετά τις δημοτικές εκλογές του 2024 όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά εξακολουθεί να καθορίζει την τουρκική πολιτική ζωή.
Το εντυπωσιακό είναι το μέγεθος της ανατροπής: ένα κόμμα που το 2024 είχε κατορθώσει να νικήσει εκλογικά το AKP σε μια αναμέτρηση τεράστιας πολιτικής σημασίας βρίσκεται δύο χρόνια αργότερα αντιμέτωπο με συλλήψεις στελεχών, απομάκρυνση δημάρχων, δικαστικές υποθέσεις και εσωτερική διάσπαση.
Η κυβέρνηση Ερντογάν επιμένει ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα και ότι οι έρευνες αφορούν ποινικά αδικήματα και όχι πολιτικές πεποιθήσεις.
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, είναι πολιτικά αδιαμφισβήτητο: ένα σημαντικό τμήμα του αυτοδιοικητικού μηχανισμού που οικοδόμησε η αντιπολίτευση με τη νίκη του 2024 έχει βρεθεί υπό πρωτοφανή δικαστική πίεση, ενώ ο σημαντικότερος δυνητικός αντίπαλος του Ερντογάν για την προεδρία βρίσκεται εκτός πολιτικού πεδίου λόγω της δικαστικής περιπέτειάς του.
Οι καταδίκες των πέντε δημάρχων προσθέτουν πλέον ένα ακόμη κεφάλαιο στη μεγάλη πολιτική σύγκρουση που εξελίσσεται στην Τουρκία με φόντο την επόμενη μάχη για την προεδρία.