Σίσσυ Αλιγιζάκη: Η Τουρκία κερδίζει όσο η Αμερική κοιτάζει προς Ανατολάς

Το ενδεχόμενο επέκτασης του πολέμου προς την Ευρώπη, τη στρατηγική θωράκιση της Σούδας, τον οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν και τα γεωπολιτικά κέρδη που αποκομίζει η Τουρκία ανέλυσε η Σίσσυ Αλιγιζάκη, διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».

Η Ελληνίδα διεθνολόγος χαρακτήρισε αναγκαία την προετοιμασία απέναντι στις απειλές της Τεχεράνης, εκτίμησε όμως ότι ένα άμεσο ιρανικό πλήγμα σε ευρωπαϊκό έδαφος παραμένει, στην παρούσα φάση, απομακρυσμένο σενάριο. Έστρεψε, αντιθέτως, την προσοχή στον οικονομικό πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη, προειδοποιώντας ότι ο πρώτος που θα πληρώσει το τίμημα ενός ασφυκτικού αποκλεισμού θα είναι ο ίδιος ο ιρανικός λαός.

Απομακρυσμένο το σενάριο πλήγματος στην Ευρώπη

Αναφερόμενη στην ευθεία απειλή της Τεχεράνης προς τη Βουλγαρία, η Σίσσυ Αλιγιζάκη υπενθύμισε ότι το Ιράν έχει δηλώσει και στο παρελθόν πως διαθέτει τη δυνατότητα να πλήξει ΝΑΤΟϊκές βάσεις, ενώ έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά που άγγιξαν και την Κύπρο.

Σύμφωνα με αναλύσεις, η Τεχεράνη ενδέχεται να διαθέτει πυραυλικά συστήματα με την απαιτούμενη εμβέλεια. Αυτό, όπως εξήγησε, σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να προετοιμάζονται και να ενισχύουν την άμυνά τους. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι επίκειται ένα τέτοιο χτύπημα.

«Σαφώς και πρέπει να προετοιμαζόμαστε και να οχυρωνόμαστε, αλλά δεν υπάρχει, κατά τη γνώμη μου, μεγάλη πιθανότητα τέτοιου χτυπήματος σε αυτή τη φάση», σημείωσε.

Σε περίπτωση επίθεσης που θα προκαλούσε σοβαρές ζημιές ή ανθρώπινες απώλειες, τα δεδομένα θα άλλαζαν δραματικά, καθώς θα επρόκειτο ουσιαστικά για επέκταση του πολέμου. Η απάντηση του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης, όπως τόνισε, θα έπρεπε να είναι ανάλογη της έκτασης και των συνεπειών του πλήγματος.

Η Αθήνα πήρε τη σωστή απόφαση για τη Σούδα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Σίσσυ Αλιγιζάκη στις διαφορετικές επιλογές Ελλάδας και Βουλγαρίας. Όπως υποστήριξε, η Σόφια επέλεξε να απομακρύνει τον πιθανό στόχο, επιχειρώντας να περιορίσει τον κίνδυνο βραχυπρόθεσμα. Η Αθήνα, από την άλλη πλευρά, αποφάσισε να ενισχύσει την προστασία της Σούδας με συστήματα Patriot.

Κατά την ίδια, η ελληνική επιλογή ήταν η ορθότερη, διότι ο κίνδυνος δεν είναι μόνο άμεσος αλλά και μακροπρόθεσμος.

«Δεν μπορεί να αλλάξει ο χαρακτήρας της Σούδας», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι εκεί βρίσκεται η σημαντικότερη αμερικανική και ΝΑΤΟϊκή βάση στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Επομένως, η Ελλάδα δεν μπορεί να εξαφανίσει τη στρατηγική σημασία της περιοχής για να πάψει να αποτελεί πιθανό στόχο. Μπορεί, όμως, να τη θωρακίσει.

Η ενίσχυση της Σούδας αποκτά, σύμφωνα με την ανάλυσή της, ιδιαίτερη σημασία και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς αυξάνει τη χρησιμότητα της Ελλάδας για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το μάθημα της Τουρκίας προς την Ελλάδα

Η Τουρκία, όπως εξήγησε, ενισχύει εδώ και χρόνια τη θέση της στα μάτια της Ουάσιγκτον παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως απαραίτητο γεωπολιτικό εταίρο. Είναι η μοναδική χώρα του ΝΑΤΟ που διαθέτει άμεσα σύνορα με το Ιράν και βρίσκεται δίπλα στο θέατρο των επιχειρήσεων.

Αυτή η γεωγραφική θέση καθιστά την Άγκυρα χρήσιμη για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς και εξηγεί, σύμφωνα με την ίδια, γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν το μέρος της όταν η Τουρκία δέχθηκε το ισραηλινό «χαστούκι».

Η Σίσσυ Αλιγιζάκη συμπύκνωσε το μεγάλο μάθημα στρατηγικής σε μία φράση:

«Σήμερα ισχύ δεν έχει μόνο αυτός που διαθέτει στρατιωτική δύναμη. Ισχύ έχει και εκείνος που είναι τόσο χρήσιμος στον ισχυρό, ώστε να μην μπορεί να τον παρακάμψει. Είναι αναντικατάστατος».

Η επισήμανση αφορά άμεσα την Ελλάδα. Η στρατηγική αξία μιας χώρας δεν μετριέται μόνο με τα οπλικά της συστήματα, αλλά και με το κατά πόσο οι ισχυροί σύμμαχοί της δεν μπορούν να σχεδιάσουν χωρίς αυτήν.

Το σχέδιο να κλείσουν το Ιράν «στο κουτί»

Περνώντας στον οικονομικό πόλεμο, η Σίσσυ Αλιγιζάκη εκτίμησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδίωξαν με τα πλήγματά τους δύο βασικούς στόχους: να καταστρέψουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και να πλήξουν την ηγεσία του καθεστώτος.

Ο πρώτος στόχος, όπως ανέφερε, ενδέχεται να επιτεύχθηκε σε κάποιον βαθμό. Ο δεύτερος δεν επιτεύχθηκε καθόλου, ενώ ούτε στο στρατιωτικό πεδίο προέκυψε μία αποφασιστική νίκη.

Η επόμενη επιλογή της Ουάσιγκτον είναι να επιχειρήσει να κλείσει οικονομικά το Ιράν «στο κουτί», επιβάλλοντας έναν ασφυκτικό αποκλεισμό. Πρόκειται για τον ίδιο όρο που είχε χρησιμοποιηθεί για το Ιράκ κατά την περίοδο 1991-2003.

Η διεθνής απομόνωση, ωστόσο, δεν ανέτρεψε τότε τον Σαντάμ Χουσεΐν. Χρειάστηκε η εισβολή του 2003, η οποία είχε βαρύτατες συνέπειες και για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το τίμημα θα πληρώσει ο ιρανικός λαός

Η Σίσσυ Αλιγιζάκη προειδοποίησε ότι ακόμη και αν επιτευχθεί η πλήρης οικονομική απομόνωση του Ιράν, αυτό δεν σημαίνει πως θα καταρρεύσει αυτομάτως το καθεστώς.

«Ξέρετε ποιον θα κάψουν; Ποιον θα χτυπήσουν ανελέητα; Τον ίδιο τον ιρανικό λαό», τόνισε.

Το καθεστώς, όπως συνέβη και στο Ιράκ, μπορεί να αντέξει, μεταφέροντας την ευθύνη για την οικονομική καταστροφή στη Δύση. Με τον τρόπο αυτό, ο αποκλεισμός κινδυνεύει να μετατραπεί ακόμη και σε εργαλείο εσωτερικής συσπείρωσης.

Παράλληλα, μία τέτοια κατάσταση μπορεί να εξυπηρετήσει πολλούς διαφορετικούς παίκτες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έχουν κερδίσει, αλλά ούτε θα έχουν ηττηθεί. Οι ενεργειακές επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να επωφελούνται από τη διατήρηση της αβεβαιότητας, ενώ η Κίνα διαθέτει σημαντικά στρατηγικά αποθέματα και μεγαλύτερες αντοχές απέναντι στις πιέσεις.

Κερδισμένη μπορεί να βγει και πάλι η Τουρκία. Όσο η αμερικανική προσοχή παραμένει στραμμένη προς το Ιράν και την Ανατολή, τόσο η Άγκυρα αναβαθμίζει τη γεωπολιτική της χρησιμότητα.

Το συμπέρασμα της παρέμβασης ήταν σαφές: σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι συμμαχίες κρίνονται από συμφέροντα και στρατηγικές ανάγκες, η Ελλάδα δεν αρκεί να είναι απλώς ένας συνεπής σύμμαχος. Πρέπει να καταστεί τόσο χρήσιμη, ώστε κανένας ισχυρός παίκτης να μην μπορεί να την παρακάμψει.