Η Ουκρανία ετοιμάζεται να ενισχύσει σημαντικά την πολεμική της αεροπορία με σουηδικά μαχητικά Gripen, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί νέα φάση στη στρατιωτική στήριξη της Στοκχόλμης προς το Κίεβο.
Η ανακοίνωση έγινε την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια αιφνιδιαστικής επίσκεψης του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Σουηδία και ειδικότερα στην αεροπορική βάση της Ουψάλας, περίπου 70 χιλιόμετρα βόρεια της Στοκχόλμης.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των δύο πλευρών, η Ουκρανία σχεδιάζει να αγοράσει έως και 20 σύγχρονα μαχητικά Gripen, ενώ η Σουηδία θα δωρίσει 16 παλαιότερα αεροσκάφη για την άμεση ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας.
Το Κίεβο αναμένεται να διαθέσει 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ από δάνειο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αγορά των νέων μαχητικών. Για τα νεότερης γενιάς Gripen E, στόχος είναι να ολοκληρωθεί γρήγορα η τελική συμφωνία, ώστε οι παραδόσεις να αρχίσουν από το 2030.
Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον, μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ζελένσκι στην Ουψάλα, χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική για τη Σουηδία και ιδιαίτερα σημαντική για την αεράμυνα της Ουκρανίας.
Τα 16 παλαιότερα Gripen που θα δωρηθούν από τη Σουηδία αναμένεται να παραδοθούν στις αρχές του 2027, δίνοντας στο Κίεβο ένα επιπλέον εργαλείο απέναντι στη ρωσική αεροπορική και πυραυλική απειλή.
Οι δύο χώρες είχαν ήδη υπογράψει τον περασμένο Οκτώβριο επιστολή προθέσεων για πιθανή αγορά από την Ουκρανία 100 έως 150 αεροσκαφών Gripen E. Ο Ζελένσκι, μάλιστα, δήλωσε ότι η Ουκρανία ελπίζει να μπορέσει τελικά να εξασφαλίσει χρηματοδότηση για όλα τα 150 μαχητικά.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την απόφαση της Σουηδίας το 2024 να «παγώσει» τα σχέδια αποστολής Gripen στην Ουκρανία, έπειτα από αίτημα συμμάχων χωρών να δοθεί προτεραιότητα στην παράδοση αμερικανικών F-16.
Η νέα ανακοίνωση εντάσσεται στο 22ο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας της Σουηδίας προς την Ουκρανία, συνολικής αξίας 25,2 δισεκατομμυρίων σουηδικών κορωνών.
Η Σουηδία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαίους υποστηρικτές της Ουκρανίας, έχοντας προσφέρει στρατιωτική βοήθεια άνω των 128 δισεκατομμυρίων κορωνών, δηλαδή περίπου 11 δισεκατομμυρίων ευρώ, από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Παράλληλα με το θέμα των Gripen, ο Ζελένσκι αναφέρθηκε και στην ανάγκη ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας με περισσότερα πυρομαχικά για τα συστήματα Patriot. Όπως είπε, το Κίεβο αναμένει επίσημη απάντηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο αίτημά του για περισσότερα αντιαεροπορικά συστήματα ή για παροχή αδειών ώστε η Ουκρανία να μπορεί να παράγει τα δικά της.
Ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και στο αμερικανικό Κογκρέσο στις 26 Μαΐου, ζητώντας επιτάχυνση των αποφάσεων.
«Περιμένουμε απάντηση», ανέφερε, σημειώνοντας ότι είχε συναντήσεις με μέλη του Κογκρέσου και γερουσιαστές που στηρίζουν τις ουκρανικές προτάσεις.
Ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι ο χρόνος πιέζει, καθώς ο χειμώνας πλησιάζει και η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δυτική στρατιωτική βοήθεια για την αναχαίτιση ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων.
Η συμφωνία για τα Gripen δείχνει ότι το Κίεβο δεν αναζητά μόνο άμεσες λύσεις στο πεδίο, αλλά και μακροπρόθεσμη αναβάθμιση της αεροπορικής του ισχύος. Τα F-16 αποτελούν την πρώτη μεγάλη δυτική μετάβαση. Τα Gripen, όμως, μπορεί να αποτελέσουν το επόμενο βήμα για μια ουκρανική αεροπορία πιο ευέλικτη, πιο σύγχρονη και πιο προσαρμοσμένη στις ανάγκες ενός παρατεταμένου πολέμου.