Σαφή προειδοποίηση για τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας στο Κυπριακό απηύθυνε ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης, αναλύοντας τα δεδομένα ενόψει της πιθανής νέας πενταμερούς διάσκεψης.
Όπως υπογράμμισε, η επιστροφή της προσωπικής απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, από τις επαφές της σε Αθήνα, Άγκυρα και Βρυξέλλες αναμένεται να δείξει αν υπάρχει έδαφος για νέα προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, τα γεγονότα δείχνουν ότι η Τουρκία δεν έχει καμία πρόθεση υπαναχώρησης, αλλαγής ή έστω βελτίωσης της στάσης της.
Ο κ. Χαραλαμπίδης στάθηκε αρχικά στις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν μετά τη συνάντησή του με την κ. Ολγκίν στην Άγκυρα. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, όπως σημείωσε, επανέλαβε ότι η μόνη «ρεαλιστική λύση» είναι αυτή των δύο κρατών, επιβεβαιώνοντας πως η Άγκυρα παραμένει αμετακίνητη στον τελικό της στόχο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις θέσεις των Τουρκοκυπρίων ηγετών στα κατεχόμενα, ακόμη και όσων παρουσιάζονται ως «μετριοπαθείς», όπως ο Τουφάν Ερχιουρμάν. Σύμφωνα με τον Δρ. Χαραλαμπίδη, όλοι συγκλίνουν στο ότι δεν μπορεί να υπάρξει αλλαγή στο θέμα των εγγυήσεων, γεγονός που σημαίνει διατήρηση των τουρκικών εγγυητικών δικαιωμάτων και των κατοχικών στρατευμάτων στην Κύπρο. Υπενθύμισε μάλιστα ότι το ζήτημα αυτό ήταν μία από τις αιτίες κατάρρευσης της διαδικασίας στο Κραν Μοντανά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο μπαράζ τουρκικών στρατιωτικών ασκήσεων. Όπως ανέφερε, η Άγκυρα ξεκίνησε με την άσκηση «Θαλασσόλυκος», συνέχισε με άσκηση έρευνας και διάσωσης μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους στην περιοχή Καρπασίας και Αμμοχώστου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και η αεροπορική άσκηση «Αετός της Ανατολής».
Κατά τον κ. Χαραλαμπίδη, οι ασκήσεις αυτές δεν είναι απλές στρατιωτικές δραστηριότητες. Αποτελούν μήνυμα ισχύος, αλλά και απόπειρα έμμεσης αναγνώρισης ή αποδοχής του ψευδοκράτους από τρίτα κράτη. Ενδεικτικά ανέφερε την παρουσία αξιωματικών-παρατηρητών από οκτώ χώρες, μεταξύ των οποίων η Λιβύη, το Αζερμπαϊτζάν και αφρικανικά κράτη.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι κατοχικοί ηγέτες, όπως οι Ταλάτ, Ερχιουρμάν και Τατάρ, εμφανίστηκαν πλαισιωμένοι από αξιωματικούς του τουρκικού κατοχικού στρατού, παρακολουθώντας τις ασκήσεις. Το μήνυμα, όπως είπε, είναι ότι η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει το ψευδοκράτος ως οντότητα που μπορεί να ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα στη θάλασσα, στο έδαφος και στον αέρα.
Η ανάλυση συνδέει τις ασκήσεις αυτές με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο κ. Χαραλαμπίδης τόνισε ότι η Τουρκία εντάσσει την έρευνα και διάσωση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που ξεκινά από τη Μαύρη Θάλασσα και φτάνει μέχρι την Κύπρο. Με αυτόν τον τρόπο, η Κύπρος εμφανίζεται ως ένας από τους κεντρικούς πυλώνες της τουρκικής θαλάσσιας στρατηγικής.
Το πλέον ανησυχητικό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι το επόμενο διάστημα, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία ενδέχεται να διεξάγεται νέα πενταμερής, η Τουρκία σχεδιάζει ασκήσεις με πραγματικά πυρά στην περιοχή μεταξύ Καρπασίας και Αμμοχώστου.
«Αντιλαμβάνεστε μια πενταμερή να γίνεται κάτω από τη σκιά ασκήσεων με πραγματικά πυρά», σημείωσε χαρακτηριστικά, θέλοντας να δείξει το περιβάλλον πίεσης μέσα στο οποίο επιχειρεί η Άγκυρα να σύρει τη διαδικασία.
Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης έθεσε και το πολιτικό ερώτημα: γιατί να οδηγηθεί η ελληνοκυπριακή πλευρά σε μια νέα πενταμερή, όταν η Τουρκία επιμένει στα δύο κράτη, στις εγγυήσεις, στα στρατεύματα και στη νομιμοποίηση των τετελεσμένων της εισβολής;
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, υπάρχει κίνδυνος η διαδικασία να χρησιμοποιηθεί ώστε η Τουρκία να λάβει οφέλη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και να προωθηθεί μια ενδιάμεση στρατηγική συμφωνία που θα κατοχυρώνει υφιστάμενες συγκλίσεις, χωρίς ο κυπριακός λαός να γνωρίζει πλήρως το περιεχόμενό τους.
Η πιο σοβαρή σύγκλιση που ανέφερε είναι ότι, σε περίπτωση λύσης, οι Ελληνοκύπριοι δεν θα έχουν δικαιώματα στον βορρά επειδή θα είναι Έλληνες. Αυτό, κατά τον κ. Χαραλαμπίδη, μετατρέπει τον βορρά σε χωριστό κράτος «εν τοις πράγμασι» και οδηγεί στη νομιμοποίηση των τετελεσμένων της τουρκικής εισβολής.
Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι διαφωτιστικό! Η Τουρκία δεν πηγαίνει σε διάλογο για να υποχωρήσει, αλλά για να κατοχυρώσει κέρδη. Και η Κυπριακή Δημοκρατία κινδυνεύει να βρεθεί σε διαδικασία που θα εξελίσσεται υπό στρατιωτική πίεση, με φόντο τη «Γαλάζια Πατρίδα» και με τελικό στόχο τη μονιμοποίηση της διχοτόμησης.