Μια απρόσμενη αναφορά στην ΕΟΚΑ και σε μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες του κυπριακού αγώνα κάνει η νέα βρετανική σειρά Legends του Netflix, η οποία έκανε πρεμιέρα στις 7 Μαΐου 2026.
Η παραγωγή, που υπογράφει ο Neil Forsyth, δημιουργός του The Gold, βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και αντλεί υλικό από το βιβλίο The Betrayer: How an Undercover Unit Infiltrated the Global Drug Trade των Guy Stanton και Peter Walsh. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια μυστική μονάδα της βρετανικής Τελωνειακής Υπηρεσίας, η οποία στις αρχές της δεκαετίας του 1990 διείσδυσε σε διεθνή κυκλώματα ναρκωτικών, κυρίως σε δίκτυα διακίνησης ηρωίνης προς τη Βρετανία.
Το ενδιαφέρον, όμως, για το κυπριακό και ελληνικό κοινό έρχεται στο δεύτερο επεισόδιο της σειράς. Εκεί εμφανίζεται ο χαρακτήρας Μυλωνάς, τον οποίο υποδύεται ο Gerald Kyd. Παρουσιάζεται ως Ελληνοκύπριος που στα χρόνια του αντιαποικιακού αγώνα πολέμησε αρχικά στο πλευρό της ΕΟΚΑ εναντίον των Βρετανών, αλλά στη συνέχεια συνεργάστηκε με τις αποικιακές αρχές. Αυτή η μεταστροφή, σύμφωνα με τη δραματουργική αφήγηση, τον οδήγησε να χαρακτηριστεί «προδότης» από την οργάνωση.
Η αναφορά δεν είναι τυχαία. Ο χαρακτήρας φαίνεται να βασίζεται, έστω εν μέρει, σε πραγματικό πρόσωπο γνωστό με το προσωνύμιο «Κεραυνός». Πρόκειται για μια αμφιλεγόμενη φυσιογνωμία της περιόδου του αγώνα της ΕΟΚΑ, η οποία, σύμφωνα με δημοσίευμα των Times, μεταφέρθηκε στο Λονδίνο όταν αποκαλύφθηκε η δράση του στην Κύπρο και συνέχισε να ζει υπό την προστασία των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.
Δεκαετίες αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο «Κεραυνός» επανεμφανίζεται στην καρδιά μιας άλλης, εντελώς διαφορετικής ιστορίας. Σε ηλικία περίπου 60 ετών, χρησιμοποιήθηκε από τον μυστικό τελωνειακό αξιωματικό που είναι γνωστός με το ψευδώνυμο Guy Stanton, προκειμένου να διευκολύνει τη διείσδυση σε τουρκικά και κουρδικά δίκτυα διακίνησης ηρωίνης.
Η σειρά Legends δεν ασχολείται ευθέως με την ιστορία της ΕΟΚΑ. Χρησιμοποιεί, όμως, το παρελθόν του Μυλωνά για να χτίσει έναν χαρακτήρα σκληρό, σκοτεινό και βαθιά σημαδεμένο από την εποχή της αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Η αναφορά λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στον αντιαποικιακό αγώνα της δεκαετίας του 1950 και στον βρόμικο κόσμο των μυστικών επιχειρήσεων, των πληροφοριοδοτών και των διεθνών εγκληματικών δικτύων της δεκαετίας του 1990.
Σύμφωνα με τους Times, ο πραγματικός «Κεραυνός» φέρεται να ζει ακόμη και σήμερα, σχεδόν 90 ετών. Το στοιχείο αυτό κάνει την υπόθεση ακόμη πιο εντυπωσιακή, καθώς πίσω από τη μυθοπλασία του Netflix φαίνεται να κρύβεται μια πραγματική διαδρομή που ξεκινά από την αποικιοκρατούμενη Κύπρο, περνά από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες και καταλήγει στις επιχειρήσεις διείσδυσης στα μεγάλα κυκλώματα ναρκωτικών.
Η αναφορά σε «προδότη» της ΕΟΚΑ μέσα σε βρετανική σειρά δεν μπορεί παρά να προκαλέσει συζητήσεις. Για την κυπριακή ιστορική μνήμη, ο αγώνας της ΕΟΚΑ δεν είναι απλώς ένα κεφάλαιο του παρελθόντος. Είναι τραύμα, θυσία, πολιτική σύγκρουση και ζωντανό σημείο αναφοράς. Γι’ αυτό και κάθε δραματοποιημένη αναπαράσταση που αγγίζει τέτοιες προσωπικότητες χρειάζεται προσοχή, ιστορικό βάθος και αποφυγή απλουστεύσεων.
Το Legends ανοίγει ένα παράθυρο σε μια σχεδόν άγνωστη βρετανική επιχείρηση κατά του διεθνούς εμπορίου ναρκωτικών. Ταυτόχρονα, όμως, φέρνει στην επιφάνεια μια άβολη υπενθύμιση: οι σκιές της αποικιοκρατίας στην Κύπρο δεν έμειναν κλεισμένες στη δεκαετία του 1950. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φαίνεται πως ακολούθησαν τους πρωταγωνιστές τους για μια ολόκληρη ζωή.