Γράφει ο Ταμέρ Τσιλινγκίρ, Pontos Gerçek
Γνωρίζουμε τι ζητήθηκε από εμάς.
Να σιωπήσουμε.
Να ξεχάσουμε.
Να θυμόμαστε, αλλά να μιλάμε χαμηλόφωνα.
Να μιλάμε, αλλά να μην πηγαίνουμε «πολύ μακριά».
Μας ζήτησαν να πενθούμε, αλλά να μη διεκδικούμε.
Να αφηγούμαστε τα βάσανά μας, αλλά να μη βγάζουμε συμπεράσματα.
Να τιμούμε τους νεκρούς μας, αλλά να ξεχνάμε τα δικαιώματά μας.
Και για πολλά χρόνια αποδεχθήκαμε ένα μέρος αυτών των επιταγών.
Σήμερα όμως οφείλουμε να αναρωτηθούμε:
Πού πηγαίνουμε;
Πού οδηγείται ένας λαός όταν παραιτείται από την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του;
Πού οδηγείται ένας λαός όταν αρχίζει να διαμορφώνει τα αιτήματά του σύμφωνα με όσα μπορούν να ανεχθούν οι αρνητές της ιστορίας του;
Πού οδηγείται ένας λαός όταν προσαρμόζει τη μνήμη του στις ευαισθησίες των άλλων;
Εμείς είμαστε Πόντιοι.
Δεν είμαστε μόνο οι κληρονόμοι των απωλειών μας.
Είμαστε και οι κληρονόμοι ενός αγώνα για δικαιοσύνη που έμεινε ανολοκλήρωτος.
Γι’ αυτό τα όρια του αγώνα μας δεν μπορούν να τα καθορίζουν όσοι εχθρεύονται τη μνήμη μας.
Τα όρια της αλήθειας δεν μπορεί να τα καθορίζει η άρνηση.
Τα όρια της μνήμης δεν μπορεί να τα καθορίζει ο φόβος.
Συνεχώς μας λένε να είμαστε «ρεαλιστές».
Και εμείς απαντούμε:
Τι είναι ο ρεαλισμός;
Να παραιτούμαστε από τα δικαιώματά μας;
Να μικραίνουμε τις διεκδικήσεις μας;
Να λογοκρίνουμε μόνοι μας τον εαυτό μας;
Κανένας λαός στην ιστορία δεν κατέκτησε την ελευθερία του χάρη στον «ρεαλισμό».
Κανένας λαός δεν κέρδισε αξιοπρέπεια μέσα από τη σιωπή.
Κανένας λαός δεν πλησίασε τη δικαιοσύνη παραιτούμενος από τα δικαιώματά του.
Σήμερα ορισμένοι λένε ότι αρκεί μια συγγνώμη.
Όχι.
Μια συγγνώμη έχει αξία.
Αλλά η μνήμη ενός λαού είναι μεγαλύτερη από μια συγγνώμη.
Η αξιοπρέπεια ενός λαού είναι μεγαλύτερη από μια συγγνώμη.
Τα δικαιώματα ενός λαού είναι μεγαλύτερα από μια συγγνώμη.
Δεν μπορούμε να ορίζουμε τα αιτήματά μας με βάση όσα είναι πρόθυμοι να αποδεχθούν οι άλλοι.
Οφείλουμε να τα ορίζουμε με βάση όσα απαιτεί η αλήθεια.
Σήμερα κάποιοι μας λένε ότι δεν πρέπει να αμφισβητούμε ορισμένα σύμβολα.
Και εμείς ρωτάμε:
Γιατί;
Γιατί θεωρείται ακόμη ταμπού να αμφισβητείται η ύπαρξη του μουσείου στο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη;
Γιατί αναμένεται από εμάς να σιωπούμε μπροστά σε ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα μιας ιστορικής περιόδου που στη συλλογική μνήμη των Ποντίων συνδέεται με τον διωγμό, την εξορία και την καταστροφή;
Τι ακριβώς αναμένεται από εμάς;
Να θυμόμαστε τα βάσανά μας αλλά να μην αγγίζουμε τις ιστορικές αφηγήσεις που τα γέννησαν;
Να τιμούμε τους νεκρούς μας αλλά να μην αμφισβητούμε τα σύμβολα που πληγώνουν τη μνήμη μας;
Όχι.
Καμία συλλογική μνήμη δεν μπορεί να επιβιώσει έτσι.
Η μνήμη δεν είναι μόνο η τιμή προς τα θύματα.
Είναι και η ελεύθερη συζήτηση για τα πρόσωπα, τα γεγονότα και τα σύμβολα που διαμόρφωσαν την ιστορία.
Μας ζητούν να πενθούμε τους νεκρούς μας, αλλά όχι να αμφισβητούμε τις αφηγήσεις που τους οδήγησαν στον θάνατο.
Μας ζητούν να τους τιμούμε, αλλά όχι να αντιμετωπίζουμε τις αφηγήσεις που τους παρουσιάζουν ως ενόχους.
Μας ζητούν να σεβόμαστε τη μνήμη μας, αλλά να δείχνουμε σεβασμό και στα σύμβολα που την πληγώνουν.
Γιατί οι ιστορικές μορφές και οι αφηγήσεις που τραυμάτισαν τη μνήμη μας να μένουν υπεράνω κριτικής;
Γιατί οι αφηγήσεις των άλλων να θεωρούνται ιερές, ενώ η δική μας μνήμη να βρίσκεται συνεχώς σε θέση απολογίας;
Δεν θέλουμε να ξεχάσουμε.
Δεν θέλουμε να σωπάσουμε.
Δεν θέλουμε να μικρύνουμε.
Δεν βρισκόμαστε εδώ μόνο για να θυμόμαστε το παρελθόν.
Βρισκόμαστε εδώ για να υπερασπιστούμε την αλήθεια που γεννήθηκε μέσα από αυτό.
Διότι ο Πόντος δεν είναι φολκλόρ.
Ο Πόντος δεν είναι ένα μουσικό αρχείο.
Ο Πόντος δεν είναι μια ετήσια τελετή μνήμης.
Ο Πόντος είναι η μνήμη ενός λαού.
Ο Πόντος είναι η αξιοπρέπεια ενός λαού.
Ο Πόντος είναι ένας λογαριασμός της ιστορίας που παραμένει ανοιχτός.
Γι’ αυτό το κάλεσμά μας δεν είναι κάλεσμα σε πένθος.
Είναι κάλεσμα σε ανάταση.
Δεν είναι κάλεσμα στη σιωπή.
Είναι κάλεσμα να πάρουμε ξανά τον λόγο.
Δεν είναι κάλεσμα στη συρρίκνωση.
Είναι κάλεσμα να είμαστε ο εαυτός μας.
Ας θυμηθούμε ποιοι είμαστε.
Ας θυμηθούμε τι χάσαμε.
Και πάνω απ’ όλα, ας θυμηθούμε τι δεν είμαστε διατεθειμένοι να χάσουμε.
Στρέψτε το βλέμμα σας όχι προς τον φόβο, αλλά προς τον Πόντο.
Όχι προς τα όρια που χαράσσει η άρνηση, αλλά προς την αλήθεια.
Όχι προς την κόπωση, αλλά προς τη μνήμη.
Στρέψτε το βλέμμα σας προς τον Πόντο.
Μας λένε συχνά να ξεχάσουμε το παρελθόν.
Πώς όμως να ξεχάσουμε;
Πώς να ξεχάσουμε όταν οι νεκροί μας δεν τυγχάνουν ούτε στοιχειώδους σεβασμού;
Πώς να ξεχάσουμε όταν το πένθος μας δεν αναγνωρίζεται;
Διότι η άρνηση δεν είναι απλώς η απόρριψη των γεγονότων.
Η άρνηση μετατρέπει συχνά το θύμα σε κατηγορούμενο.
Υπονοεί ότι όσοι εκτοπίστηκαν ίσως άξιζαν την εξορία τους.
Υπονοεί ότι όσοι σκοτώθηκαν ήταν εξαρχής ένοχοι.
Η άρνηση αρνείται ακόμη και στους νεκρούς το δικαίωμα της αθωότητας.
Απέναντι στην άρνηση,
στρέψτε το βλέμμα σας προς τον Πόντο.