Ο σύγχρονος πόλεμος δεν κρίνεται μόνο από τις πανάκριβες πλατφόρμες, αλλά από την ικανότητα ενός στρατεύματος να αξιοποιεί πολλά, μικρά, ευφυή και αναλώσιμα μέσα.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Γρίβας
Η αντίληψη ότι η στρατιωτική ισχύς εξαρτάται πρωτίστως από το ύψος των αμυντικών δαπανών αμφισβητείται από τις εξελίξεις στα σύγχρονα πεδία των συγκρούσεων. Όπως υποστηρίζει ο καθηγητής Κώστας Γρίβας, το πραγματικό πρόβλημα για την ελληνική αποτροπή δεν είναι μόνο η έλλειψη χρημάτων, αλλά ο τρόπος με τον οποίο κατανέμονται οι πόροι και η εμμονή σε λίγες, πανάκριβες και δύσκολα αναπληρώσιμες πλατφόρμες.
Η λεγόμενη «επανάσταση των ταπεινών» στηρίζεται σε πολλά, μικρά, ευφυή, σχετικά φθηνά και, όπου απαιτείται, αναλώσιμα συστήματα. Drones, περιφερόμενα πυρομαχικά, αυτόνομες πλατφόρμες, αισθητήρες και αποκεντρωμένα δίκτυα μπορούν να παράγουν αποτελέσματα δυσανάλογα προς το κόστος τους. Ο απόστρατος αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Αλεξάκης παραπέμπει σχετικά στις θέσεις του Αμερικανού Thomas Hammes, ενός από τους θεωρητικούς του Πολέμου Τέταρτης Γενεάς, ο οποίος υπογραμμίζει την ανάγκη προσαρμογής των στρατευμάτων στη φιλοσοφία «μικρά, έξυπνα, πολλά και φθηνότερα».
Παρά τα διδάγματα των πρόσφατων πολέμων, ένα μέρος του πολιτικοστρατιωτικού κατεστημένου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη ρομποτική επανάσταση ως προσωρινή παρέκκλιση. Η στάση αυτή θυμίζει προηγούμενες ιστορικές περιόδους, όταν στρατιωτικές ηγεσίες υποτίμησαν καινοτομίες που τελικά άλλαξαν ριζικά τη διεξαγωγή του πολέμου. Η προσήλωση στα «όπλα-σύμβολα» μπορεί, επομένως, να αποκρύψει τη σημασία λιγότερο εντυπωσιακών παραγόντων, όπως η εκπαίδευση, η στελέχωση, η εφεδρεία, η συντήρηση και η δυνατότητα ταχείας προσαρμογής.
Το άρθρο χρησιμοποιεί ως ιστορικό παράδειγμα τη ρωσική ήττα στη μάχη του Τάνενμπεργκ, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρα από την υπεροχή της γερμανικής διοίκησης, κρίσιμη αποδείχθηκε η απουσία ενός ισχυρού σώματος μόνιμων υπαξιωματικών στον τσαρικό στρατό. Όταν οι ρωσικές μονάδες διασπάστηκαν σε μικρές ομάδες μέσα σε δάση και βάλτους, στερήθηκαν την ενδιάμεση ηγεσία που θα μπορούσε να διατηρήσει τη συνοχή και το ηθικό τους. Μια φαινομενικά «ταπεινή» οργανωτική αδυναμία απέκτησε έτσι στρατηγικές και, ενδεχομένως, ιστορικές συνέπειες.
Για την Ελλάδα, το δίδαγμα είναι σαφές: η αποτροπή δεν μπορεί να αποτελεί απλό άθροισμα μαχητικών αεροσκαφών, πολεμικών πλοίων και άλλων προηγμένων οπλικών συστημάτων. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο και προσαρμοστικό οικοσύστημα, ικανό να μαθαίνει, να διασπείρεται, να επιβιώνει και να ανασυντίθεται.
Απέναντι στην αριθμητική υπεροχή της Τουρκίας, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να εμπλακεί σε έναν γραμμικό ανταγωνισμό εξοπλισμών. Χρειάζεται να διαμορφώσει μια ελληνοκεντρική «θεωρία νίκης», η οποία θα συνδυάζει τις μεγάλες πλατφόρμες με μαζικά, ευφυή και οικονομικά μέσα, επενδύοντας παράλληλα στον άνθρωπο, στην οργάνωση και στην επιχειρησιακή καινοτομία.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Κώστα Γρίβα στο SLpress.gr.